DİİB, Ticaret Bakanlığı'ndan alınan ve kapsamlı üretim süreçlerini içeren belgedir; dahilde işleme izni ise tamir, ambalajlama gibi daha basit işlemler için gümrük idaresinden alınır.
Dahilde İşleme İzni
Tanım
Dahilde işleme izni, dahilde işleme rejimi kapsamında mevzuatta belirlenen işlemlerin ilgili gümrük idaresinin izniyle gerçekleştirilmesini sağlayan izin mekanizmasıdır.
Bağlam
Dahilde işleme izni, ithal edilen hammadde ya da yarı mamulün belirli bir süre içinde işlenerek yeniden ihraç edilmesi koşuluyla gümrük vergisi, KDV, ÖTV ve fon gibi mali yüklerden muaf olarak ithal edilmesine imkân tanıyan bir teşvik belgesidir. Kapasite raporu, ihracat taahhüdü ve üretim şeması ile birlikte Ticaret Bakanlığı'na başvurularak alınır.
Türkiye'nin ihracat rekabet gücünün korunmasında en etkili araçlardan biri olan bu sistem, özellikle tekstil, kimya, otomotiv yan sanayi ve elektronik gibi ithal girdi yoğun sektörler için kritik önemdedir. Ancak taahhüt edilen ihracatın süresinde gerçekleşmemesi durumunda ithalat aşamasında ödenmeyen vergiler cezai faizle birlikte tahsil edilir. Bu nedenle üretim planlamasının, siparişlerin ve sevkiyat takviminin izin süresine göre disiplinle kurgulanması gerekir.
Dahilde işleme rejimi iki farklı mekanizmayla yürür: kapsamlı üretim süreçleri için Ticaret Bakanlığı'ndan alınan DİİB ve daha basit işlemler (tamir, ambalajlama, elleçleme gibi) için gümrük idaresinden alınan dahilde işleme izni. İkisinin başvuru mercii, kapsamı ve taahhüt takibi farklıdır; dosyanın başında hangi mekanizmayla ilerlendiğinin netleştirilmemesi, taahhüt kapatma aşamasında belge-beyanname uyumsuzluğuna yol açar. Taahhüt süresi dolmadan sipariş ve sevkiyat takviminin izin süresiyle karşılaştırılması, cezai faizli vergi tahsilatının önündeki en pratik kontroldür.
Sıkça Sorulan Sorular
İthalat aşamasındaki gümrük vergisi, KDV, ÖTV ve fon gibi mali yüklerden muafiyet sağlar.
İthalatta ödenmeyen vergiler cezai faiziyle birlikte tahsil edilir; bu nedenle üretim ve sevkiyat planı izin süresine göre kurgulanmalıdır.
