İhracat Sözlüğü

3PL

Third-Party Logistics

3PL (third-party logistics), firmanın depolama, stok yönetimi, taşıma organizasyonu ve sipariş karşılama gibi lojistik süreçlerini sözleşmeyle üçüncü taraf bir lojistik sağlayıcıya devrettiği dış kaynak modelidir.

Decree No. 5973 on Export Supports

5973 Sayılı Karar

5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (İhracat Destekleri Hakkında Karar), mal ihracatına yönelik devlet desteklerinin tek çatı altında toplandığı çerçeve mevzuattır.

A.TR Dolaşım Belgesi

Alibaba

Alibaba.com

Alibaba.com, dünyanın en büyük B2B pazaryerlerinden biridir; küresel alıcı trafiğini, tedarikçi vitrinleri ve RFQ pazarı üzerinden tedarikçilerle buluşturur.

All Risks Sigorta

All Risks Insurance

All risks sigorta (all risks insurance), nakliyat emtia sigortasında, poliçede sayılan istisnalar dışında kalan tüm dış kaynaklı fiziksel hasar ve kayıpları teminat altına alan en geniş kapsamlı sigorta türüdür; standart karşılığı Institute Cargo Clauses (A) klozudur.

Amir Banka

Issuing Bank

Amir banka (issuing bank), ithalatçının (amirin) talimatıyla akreditifi açan ve uygun belge ibrazı karşılığında ödeme taahhüdünü bizzat üstlenen bankadır.

Anahtar Kelime Araştırması

Keyword Research

Anahtar kelime araştırması (keyword research), hedef pazardaki alıcıların; ürün veya çözüm ararken arama motorlarına ve yapay zekâ araçlarına fiilen yazdığı terimlerin, hedef dilde, arama hacmi, rekabet düzeyi ve satın alma niyetiyle birlikte tespit edilip önceliklendirilmesidir.

B2B Marketplace

B2B pazaryeri, alıcı işletmelerle tedarikçileri buluşturan; ürün vitrini, talep (RFQ) akışı ve mesajlaşma altyapısı sunan dijital ticaret platformlarıdır.

Back-to-Back Akreditif

Back-to-back akreditif, bir aracının (ilk akreditifin lehtarının), lehine açılmış akreditifi teminat göstererek kendi bankasına, tedarikçisi lehine ikinci ve bağımsız bir akreditif açtırmasıyla oluşan yapıdır.

Bakanlık Yurt Dışı Temsilcisi

Bakanlık yurt dışı temsilcisi, Ticaret Müşaviri, Ticaret Ataşesi veya Ticaret Bakanlığı tarafından ilgili ülkede görevlendirilen Bakanlık temsilcisini ifade eder.

Bank Charges (OUR / SHA / BEN)

Banka Masrafları (OUR / SHA / BEN)

OUR, SHA ve BEN; uluslararası para transferlerinde banka masraflarının kimin tarafından ödeneceğini belirleyen üç masraf paylaşım seçeneğidir.

Bankacılık Sistemiyle Ödeme

Bankacılık sistemiyle ödeme, ihracat desteğine konu harcama bedelinin banka veya mevzuatta kabul edilen bankacılık kanalları kullanılarak ödenmesi ve işlemin finansal kayıtlarla tevsik edilebilmesini ifade eder.

Bedelsiz İhracat

Export Free of Charge

Bedelsiz ihracat, karşılığında döviz bedeli alınmaksızın yapılan mal gönderimlerinin; mevzuatta tanımlı usullerle gerçekleştirildiği ihracat türüdür.

Authorization for Export Without Consideration

Bedelsiz İhracat İzni

Bedelsiz ihracat izni, karşılığında yurt dışından herhangi bir bedel tahsil edilmeksizin gerçekleştirilen belirli eşya çıkışlarının ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesine ilişkin izin sürecidir.

Individual Fair Participation

Bireysel Katılım

Bireysel katılım, firmanın yurt dışı fuara; organizatör çatısı olmadan, doğrudan fuar idaresiyle anlaşarak ve kendi standıyla katılmasıdır.

Birim

Birim, ihracat destekleri mevzuatında yurt dışında açılan mağaza, depo, ofis, paylaşımlı ofis, sergi veya teşhir salonu, reyon, raf, dekorasyonlu köşe, kiosk, stand ve mevzuatta belirtilen diğer fiziksel satış veya temsil noktalarını ifade eder.

Birim Kira Desteği

Birim Kira Desteği, Türkiye'de üretilen ürünlerin yurt dışında pazarlanması amacıyla kullanılan mağaza, depo, ofis ve mevzuatta tanımlanan diğer birimlere ilişkin uygun kira giderlerinin desteklenmesini sağlayan ihracat desteğidir.

Combined Transport Bill of Lading

Birleşik Taşıma Konşimentosu

Birleşik taşıma konşimentosu, yükün birden fazla taşıma modu kullanılarak taşındığı operasyonlarda taşıma zincirini tek belge altında kapsayabilen taşıma belgesidir.

Health Certificate for Food and Feed Export

Bitkisel Gıda ve Yem İhracatı Sağlık Sertifikası

Bitkisel gıda ve yem ihracatı sağlık sertifikası, ilgili ürünlerin sağlık ve güvenlik şartlarına uygunluğunun yetkili otorite tarafından belgelendirilmesinde kullanılan ihracat sağlık belgesidir.

Blok Tren

Block Train

Blok tren (block train), tek çıkış noktasından tek varış noktasına, ara istasyonlarda vagon ayrılıp eklenmeden bütün hâlinde işleyen; bu sayede transit süresi kısalan ve öngörülebilirliği artan tren organizasyonudur.

Bono

Bono (promissory note), düzenleyenin (borçlunun), belirli bir tutarı belirli bir vadede lehtara veya emrine kayıtsız şartsız ödemeyi vaat ettiği kıymetli evraktır.

BPO

BPO (bank payment obligation), alıcının bankasının; ticari verilerin (sipariş, fatura, taşıma bilgileri) elektronik platformda başarıyla eşleşmesi şartına bağlı olarak, satıcının bankasına ödeme yapmayı taahhüt ettiği, ICC'nin URBPO kurallarına tabi bankalar arası yükümlülüktür.

Buyer Persona (Alıcı Personası)

Buyer Persona

Buyer persona (alıcı personası), hedef firmadaki satın alma kararını veren veya etkileyen kişinin; unvanı, sorumlulukları, karar kriterleri, endişeleri ve bilgi arama alışkanlıklarıyla yazılı olarak tanımlanmış temsili profilidir.

Customer Acquisition Cost

CAC (Müşteri Edinme Maliyeti)

CAC (customer acquisition cost – müşteri edinme maliyeti), belirli bir dönemde yeni müşteri kazanmak için yapılan tüm pazarlama ve satış harcamasının; aynı dönemde kazanılan yeni müşteri sayısına bölünmesiyle bulunan, bir müşterinin firmaya kaça mal olduğunu gösteren ölçüttür.

CBM

Cubic Meter

CBM (cubic meter / metreküp), yükün hacminin en × boy × yükseklik çarpımıyla metreküp cinsinden ifadesidir; parsiyel taşımada navlun hesabının temel birimidir.

CE İşareti

CE Marking

CE işareti, kapsam dâhilindeki bir ürünün AB'nin ilgili teknik mevzuatının (direktif/regülasyon) temel güvenlik gerekliliklerine uygun olduğunu üreticinin beyan ettiği işarettir.

CFR

Cost and Freight

CFR (Cost and Freight / Masraflar ve Navlun), satıcının varış limanına kadar navlunu ödediği; riskin ise malın yükleme limanında gemiye yüklenmesiyle alıcıya geçtiği denizyolu teslim şeklidir.

Charter Party Konşimentosu

Charter party konşimentosu (charter party bill of lading), bir gemi kiralama sözleşmesine (charter party) atıf içeren ve taşıma şartları bakımından o sözleşmeye tabi olan konşimentodur.

Churn Rate / Customer Attrition

Churn (Müşteri Kaybı Oranı)

Churn (müşteri kaybı oranı), belirli bir dönemde sipariş vermeyi bırakan müşteri sayısının; dönem başındaki toplam aktif müşteri sayısına oranıdır ve firmanın kazandığı müşteriyi ne ölçüde elinde tutabildiğini gösterir.

Cost, Insurance and Freight

CIF

CIF (Cost, Insurance and Freight), satıcının varış limanına kadar navlunu ve sigortayı ödediği; ancak riskin malın yükleme limanında gemiye yüklenmesiyle alıcıya geçtiği denizyolu teslim şeklidir.

Carriage and Insurance Paid To

CIP

CIP (Carriage and Insurance Paid To / Taşıma ve Sigorta Ödenmiş), satıcının varış yerine kadar taşımayı ve sigortayı ödediği; riskin ise ilk taşıyıcıya teslimle alıcıya geçtiği çok modlu teslim şeklidir.

Packing list

Çeki listesi (packing list), sevkiyattaki her kolinin/paletin içeriğini, adetlerini, brüt-net ağırlıklarını ve ölçülerini gösteren sevkiyat detay belgesidir.

Çok Kanallı Zincir Mağaza

Çok kanallı zincir mağaza, fiziksel mağaza, dijital ağ, cihaz ve platformlar gibi birden fazla temas noktası üzerinden müşteriye ulaşan ve mevzuatta belirlenen ölçek kriterlerini sağlayan perakende yapısını ifade eder.

Inward Processing Authorization

Dahilde İşleme İzni

Dahilde işleme izni, dahilde işleme rejimi kapsamında mevzuatta belirlenen işlemlerin ilgili gümrük idaresinin izniyle gerçekleştirilmesini sağlayan izin mekanizmasıdır.

Dahilde İşleme Rejimi

Inward Processing Regime

Dahilde işleme rejimi (DİR), ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak hammadde ve girdilerin; gümrük vergileri ödenmeksizin veya teminata bağlanarak ithal edilmesini sağlayan teşvik rejimidir.

DAP

Delivered At Place

DAP (Delivered At Place / Belirlenen Yerde Teslim), satıcının malı kararlaştırılan varış yerinde, taşıma aracı üzerinde boşaltmaya hazır hâlde alıcının emrine sunduğu teslim şeklidir.

DDP

Delivered Duty Paid

DDP (Delivered Duty Paid / Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim), satıcının malı ithalat gümrüklemesi yapılmış ve vergileri ödenmiş olarak varış yerinde teslim ettiği; satıcı yükümlülüğü en yüksek teslim şeklidir.

Değer Önerisi

Değer önerisi (value proposition), bir firmanın hedef müşterisine hangi somut faydayı, hangi kanıtla ve rakiplerinden hangi farkla sunduğunu netleştiren mesaj çekirdeğidir.

Demiryolu Hamule Senedi

Railway Consignment Note

Demiryolu hamule senedi, eşyanın demiryoluyla taşınması sırasında gönderici, alıcı, yük ve taşıma bilgilerini gösteren taşıma belgesidir.

Demuraj

Demurrage

Devredilebilir Akreditif

Transferable L/C

Devredilebilir akreditif (transferable L/C), metninde 'transferable' ibaresi taşıyan ve ilk lehtarın; akreditif hakkını kısmen veya tamamen ikinci lehtara devredebildiği akreditif türüdür.

Foreign Economic Relations Board of Türkiye (DEIK)

Kurumlar

Dış Ekonomik İlişkiler Konseyi (DEİK)

DEİK (Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu), Türkiye'nin ticari diplomasi platformudur; özel sektörün yurt dışı ekonomik ilişkilerini İş Konseyleri aracılığıyla yürüten, TOBB bünyesinde faaliyet gösteren üst kuruluştur.

Inward Processing Authorization Certificate

DİİB

DİİB (Dahilde İşleme İzin Belgesi), dahilde işleme rejiminden yararlanmanın belgesidir; hangi girdilerin vergisiz ithal edileceğini ve karşılığında hangi ihracatın taahhüt edildiğini tanımlar.

Döviz kazandırıcı hizmet (foreign currency earning services), mal ihracatı dışında ülkeye döviz girişi sağlayan hizmet faaliyetlerini — yazılım-bilişim, mühendislik-müşavirlik, sağlık turizmi, eğitim, film-dizi, lojistik ve benzeri — ifade eden ve destek-istisna mekanizmalarına konu olan kavramdır.

Döviz Satım Belgesi (DSB)

Döviz Satım Belgesi (DSB), bankanın müşterisine gerçekleştirdiği döviz satış işlemini belgeleyen kambiyo belgesidir.

Delivered at Place Unloaded

DPU

DPU (Delivered at Place Unloaded / Boşaltılmış Teslim), satıcının malı kararlaştırılan varış yerinde araçtan boşaltılmış olarak alıcının emrine sunduğu teslim şeklidir.

E-ihracat konsorsiyumu, E-İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında e-ihracat konsorsiyumu statüsüne sahip olan şirketi ifade eder.

E-posta Teslim Edilebilirliği

Email Deliverability

E-posta teslim edilebilirliği (email deliverability), gönderilen e-postaların; alıcının spam klasörüne değil gelen kutusuna ulaşma oranıdır ve gönderici alan adının teknik doğrulaması, itibarı ve gönderim davranışıyla belirlenir.

E-Ticaret Deposu

E-ticaret deposu, belirli e-ihracat statülerine sahip şirketlerin ürünlerini yurt dışında depolamak ve iade süreçlerini yönetmek amacıyla kiraladıkları depoyu ifade eder.

Eksik Tamamlama

Eksik tamamlama, ihracat desteği başvurusunda eksik olduğu tespit edilen veya inceleme sırasında talep edilen bilgi ve belgelerin belirlenen süre içerisinde tamamlanması sürecidir.

Express Courier Transport

Ekspres Kargo Taşımacılığı

Ekspres kargo taşımacılığı (express courier transport), entegre taşıyıcıların (DHL, UPS, FedEx ve benzeri) kendi uçak-araç ağlarıyla, gümrük süreçleri dahil kapıdan kapıya ve gün bazlı taahhütle yürüttüğü hızlı taşıma modelidir.

EORI Numarası

EORI Number

EORI (Economic Operators Registration and Identification), AB gümrük işlemlerinde ekonomik operatörleri tek numarayla tanımlayan kayıt sistemidir; AB'de gümrük beyanına taraf olan her işletme için zorunludur.

Escrow

Escrow, ödemenin; alıcı ile satıcının anlaştığı güvenilir bir üçüncü tarafın (banka, escrow kuruluşu veya platform) nezdindeki hesapta bloke edildiği ve sözleşmede tanımlanan şartlar gerçekleştiğinde satıcıya serbest bırakıldığı emanet mekanizmasıdır.

ETA / ETD

Faiz Desteği

Faiz desteği nedir? İleri teknoloji şirketi veya marka satın alımlarında kullanılan kredilere sağlanan faiz desteğinin mantığını öğrenin.

Faktoring

Factoring

Faktoring, vadeli ihracat alacaklarının bir faktoring kuruluşuna devredilerek; vadeden önce nakde çevrilmesini ve isteğe bağlı olarak tahsilat ile alacak riskinin devrini sağlayan finansman yöntemidir.

FAS

Free Alongside Ship

FAS (Free Alongside Ship / Gemi Doğrultusunda Teslim), satıcının malı yükleme limanında, geminin yanına (rıhtımda veya mavnada) koyarak teslim ettiği denizyolu teslim şeklidir.

Phytosanitary Certificate

FCA

Free Carrier

Fitosaniter sertifika (bitki sağlık sertifikası), bitki ve bitkisel ürünlerin; zararlı organizmalardan ari olduğunu ve ithalatçı ülkenin bitki sağlığı şartlarını karşıladığını gösteren resmi belgedir.

Fiyat Teklifi

Quotation / Offer

Fiyat teklifi (quotation), satıcının; ürün, fiyat ve ticari koşulları alıcıya yazılı olarak sunduğu, satış sürecinin karar belgesidir.

flotan-sigorta-policesi-nedir

Flotan Sigorta Poliçesi

Flotan sigorta poliçesi, belirli dönem içinde gerçekleştirilecek birden fazla sevkiyatın önceden belirlenen koşullar çerçevesinde sigorta kapsamına alınmasını sağlayan taşıma sigortası yapısıdır.

FOB

Free On Board

FOB (Free On Board / Gemi Bordasında Teslim), satıcının malı belirlenen yükleme limanında gemiye yüklenmiş olarak teslim ettiği; risk ve masrafın bu noktada alıcıya geçtiği denizyolu teslim şeklidir.

Hak Ediş

Hak ediş, ihracat desteği başvurusunda mevzuata uygun bulunduğu tespit edilen giderler üzerinden hesaplanan ve başvuru sahibinin destek kapsamında almaya hak kazandığı tutarı ifade eder.

Harcama Belgesi

Harcama belgesi, ihracat desteğine konu giderin oluştuğunu, niteliğini ve ödeme ilişkisini tevsik etmek amacıyla destek başvurusunda kullanılan sözleşme, fatura ve ödeme belgesi gibi belgelerdir.

Service Sector Competitiveness Project

HİSER (Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması) projesi, hizmet ihracatçısı firmaların; işbirliği kuruluşu çatısında kümelenerek ihtiyaç analizi, eğitim-danışmanlık ve yurt dışı pazarlama faaliyetleri yürüttüğü destek programıdır.

Hisse Senedi

Share / Stock

Hisse senedi, sahibine bir şirkette ortaklık ve buna bağlı mali ve yönetsel haklar sağlayan sermaye piyasası aracıdır.

Hizmet Sağlayıcı

Hizmet sağlayıcı, UR-GE projeleri kapsamında ihtiyaç analizi, eğitim, danışmanlık, tanıtım, yurt dışı pazarlama ve alım heyeti gibi faaliyetlerde hizmet veren gerçek veya tüzel kişileri ifade eder.

Hreflang

Hreflang Attribute

Hreflang, çok dilli veya çok ülkeli bir web sitesinde; aynı içeriğin farklı dil ve ülke sürümlerinin birbirine bağlanarak arama motoruna hangi sayfanın hangi dil-ülke kombinasyonundaki kullanıcıya gösterileceğini bildiren HTML etiketidir.

HS Code

Harmonized System Code

HS Code (Harmonized System), Dünya Gümrük Örgütü tarafından yönetilen; ürünleri dünya genelinde ortak dille tanımlayan 6 haneli uluslararası sınıflandırma sistemidir.

International Chamber of Commerce

Kurumlar

ICC

ICC (International Chamber of Commerce / Milletlerarası Ticaret Odası), dünya ticaretinin kural koyucu özel sektör kuruluşudur; dış ticaretin ortak dilini yayımlar.

ICP (İdeal Müşteri Profili)

Ideal Customer Profile

ICP (Ideal Customer Profile / İdeal Müşteri Profili), firmanın en yüksek değer üretebileceği müşteri tipinin; ölçülebilir kriterlerle yazılı tanımıdır.

International Maritime Dangerous Goods Code

IMDG Kodu

IMDG kodu (International Maritime Dangerous Goods Code), tehlikeli maddelerin denizyoluyla taşınmasında sınıflandırma, ambalajlama, etiketleme, istifleme ve dokümantasyon kurallarını belirleyen, IMO tarafından yayımlanan uluslararası kural setidir.

Inbound Pazarlama

Inbound Marketing

Inbound pazarlama, alıcıya ulaşmak yerine; alıcının ihtiyacını araştırırken firmayı kendiliğinden bulmasını sağlayan içerik, arama görünürlüğü ve sosyal medya çalışmalarıyla talebin firmaya doğru akmasını hedefleyen pazarlama yaklaşımıdır.

International Commercial Terms

Incoterms

Incoterms, ICC tarafından yayımlanan; alıcı ile satıcı arasında masraf, risk ve sorumluluk paylaşımını tanımlayan uluslararası teslim şekli kurallarıdır. Güncel versiyon Incoterms 2020'dir ve 11 kural içerir.

ISBP 745

ISBP 745 (International Standard Banking Practice), akreditif kapsamında ibraz edilen belgelerin UCP 600'e göre incelenmesinde bankaların izlediği uluslararası standart uygulamaları derleyen ICC yayınıdır.

ISPM-15 (Wood Packaging Standard)

ISPM-15

ISPM-15, uluslararası ticarette kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin; zararlı organizmalardan arındırılması için ısıl işlem görmesini ve damgalanmasını zorunlu kılan uluslararası bitki sağlığı standardıdır.

International Trade Centre

Kurumlar

ITC

ITC (International Trade Centre / Uluslararası Ticaret Merkezi), BM ve DTÖ'nün ortak kuruluşudur; gelişmekte olan ülke firmalarının ticarete katılımını veri ve araçlarla destekler.

Exporters' Association General Secretariat

İBGS

İBGS (İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği), aynı merkezde faaliyet gösteren ihracatçı birliklerinin işlemlerini yürüten idari ve teknik organdır; devlet desteklerinde incelemeci kuruluş, ihracat işlemlerinde ise kayıt ve onay noktasıdır.

İbraz

İbraz (presentation), akreditif veya vesaik işlemlerinde, öngörülen belgelerin ödeme/taahhüt talebiyle bankaya sunulmasıdır; 'uygun ibraz', belgelerin akreditif şartlarına, UCP 600'e ve standart bankacılık pratiğine uygun sunumu ifade eder.

İçerik Pazarlaması

İçerik pazarlaması (content marketing), hedef müşterinin sorularına ve problemlerine cevap veren değerli içerikler (makale, video, vaka çalışması, rehber) üreterek; satın alma yolculuğu boyunca güven, bilinirlik ve talep oluşturma disiplinidir.

İGE (İhracatı Geliştirme A.Ş.)

İşbirliği Kuruluşları

Cooperation Organization

İşbirliği Kuruluşu, Ticaret Bakanlığı'nın ihracata yönelik devlet desteklerinde başvuru yapma, proje yürütme ve destek ödemesi alma yetkisi tanıdığı çatı kuruluşlarının ortak adıdır; firmaların devlet desteğine erişiminde köprü görevi görür.

İşbirliği Kuruluşu

İşbirliği kuruluşu, ihracat destekleri kapsamında belirli proje ve faaliyetleri şirketler adına organize eden ve ilgili mevzuatta kapsamı belirlenen kurum ve kuruluşları ifade eder.

İşlem Tarihi

İşlem tarihi, bankacılık işleminin gerçekleştirildiği tarihi ifade eder ve ödeme belgesinde valör tarihi bulunmayan bazı durumlarda destek hesabında ödeme tarihi olarak dikkate alınır.

Documents Against Acceptance (D/A)

Kabul Kredili Ödeme

Kabul kredili ödeme (D/A), sevk belgelerinin; alıcının vadeli poliçeyi kabul etmesi karşılığında teslim edildiği, bedelin ise poliçe vadesinde tahsil edildiği ödeme şeklidir.

Foreign Exchange Legislation

Kambiyo Mevzuatı

Kambiyo mevzuatı (foreign exchange legislation), Türk Parasının Kıymetini Koruma mevzuatı çatısı altında döviz alım-satımını, dövizle işlem serbestisinin sınırlarını ve ihracat-ithalat bedellerinin transferine ilişkin yükümlülükleri düzenleyen kurallar bütünüdür.

Channel Strategy / Route-to-Market

Kanal Stratejisi

Kanal stratejisi (channel strategy), ürünün hedef pazardaki alıcıya; doğrudan satış, acente, distribütör, bayi ağı, B2B pazaryeri veya e-ihracat gibi hangi yolla ya da yol kombinasyonuyla ulaştırılacağının, her kanalın maliyeti, kontrol düzeyi ve pazar erişimi kıyaslanarak belirlenmesidir.

Kapasite Raporu

Capacity Report

Kapasite raporu, bir sanayi işletmesinin üretim konusu, makine ve ekipman altyapısı, üretim kapasitesi ve ilgili işletme bilgilerini gösteren resmî nitelikteki rapordur.

Kayda Bağlı İhracat

Registered Export

Kayda bağlı ihracat (registered export), ihracı serbest olmakla birlikte, gümrük beyannamesinden önce İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği kaydının alınması zorunlu tutulan ürünlerin ihracat şeklidir.

Registered Export / Export Subject to Registration

Kayda Bağlı İhracat İzni

Kayda bağlı ihracat, belirli malların ihracatının gümrük işlemleri öncesinde ilgili ihracatçı birliği veya yetkili mekanizma nezdinde kayda alınmasını gerektiren uygulamadır.

Koşer sertifikası (kosher certificate), bir ürünün ve üretim sürecinin Musevi dini beslenme kurallarına (kaşrut) uygun olduğunu, yetkili bir koşer belgelendirme kuruluşunun denetimiyle gösteren sertifikadır.

Key Performance Indicator

KPI (Anahtar Performans Göstergesi)

KPI (key performance indicator – anahtar performans göstergesi), bir hedefe ne kadar yaklaşıldığını gösteren; sayısal, düzenli ölçülebilen ve sorumlusu belli, az sayıda seçilmiş kritik ölçüttür.

KTZ Yetkinlik Projesi Değerlendirme Komisyonu

KTZ Yetkinlik Projesi Değerlendirme Komisyonu, Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projelerini değerlendirmek üzere Bakanlık temsilcileri ile uygun görülen sektörel teknik uzman veya öğretim üyelerinden oluşturulan komisyondur.

Kur Riski

Currency Risk

Kur riski, döviz kurlarındaki dalgalanmanın; alacakların, borçların ve maliyetlerin yerel para karşılığını değiştirmesi riskidir.

Küresel Firma

Küresel firma, marka, ihracat, ciro ve benzeri unsurlar itibarıyla sektöründe küresel ölçeğe sahip olan ve Ticaret Bakanlığı tarafından uygun bulunan şirketi ifade eder.

Küresel Pazarlama

Küresel pazarlama, firmaların dünya genelindeki farklı pazarlarda ortak bir marka stratejisi oluşturarak ürün ve hizmetlerini konumlandırma sürecidir.

Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projesi

Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projesi, Türk üretici şirketlerin yurt dışında yerleşik küresel firmalarla tedarikçi ilişkisi kurabilmelerini ve mevcut tedarik yetkinliklerini geliştirmelerini amaçlayan destek projesidir.

End-User Certificate (EUC)

Landing Page (Açılış Sayfası)

Nihai kullanım sertifikası, ihraç edilen kontrollü ürünün kim tarafından ve hangi amaçla kullanılacağını gösteren son kullanıcı belgesidir.

Nitelikli Elektronik İmza

Nitelikli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğuran ve belgelerin elektronik ortamda imzalanmasında kullanılan elektronik imza verisidir.

Original Equipment Manufacturer

OEM

OEM (Original Equipment Manufacturer), üreticinin; alıcının tasarımına ve teknik şartnamesine göre ürün ya da bileşen ürettiği, ürünün alıcının markası altında pazara sunulduğu iş modelidir.

Ordino

Delivery Order

Ordino (delivery order), varış ülkesinde taşıyıcının/acentesinin; yük sahibine malı liman veya terminalden teslim alma yetkisi veren belgedir.

Organik Bağ

Organik bağ, ihracat destekleri mevzuatında Türkiye'deki şirket ile başka bir şirket arasındaki ortaklık veya sahiplik ilişkisinin ilgili destek düzenlemesindeki kriterler çerçevesinde değerlendirilmesini ifade eder.

Outbound Pazarlama

Outbound Marketing

Outbound pazarlama, alıcının firmayı bulmasını beklemek yerine; önceden belirlenmiş hedef firma ve karar vericilere e-posta, LinkedIn, telefon, fuar ziyareti gibi kanallarla firmanın planlı ve sistematik olarak ilk teması kurduğu pazarlama-satış yaklaşımıdır.

Ödeme Belgesi

Ödeme belgesi, desteğe konu gider bedelinin ilgili kişi veya kuruluşa ödendiğini ve ödemenin tarihini gösteren banka veya finansal işlem kayıtlarını ifade eder.

Ön İnceleme Çalışması

Ön inceleme çalışması, KTZ desteğine başvuran tedarikçinin başvuru uygunluğunu ve kurumsal yetkinliklerini belirlemek amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen değerlendirme çalışmasıdır.

Ön Onay

Ön onay, belirli ihracat desteklerinde desteğe konu işlem veya harcamaya ilişkin nihai destek başvurusundan önce Bakanlığa yapılan ve işlemin destek sürecinde değerlendirilebilmesi için gerekli olabilen onay başvurusudur.

Parsiyel Taşıma

Groupage / Part Load

Parsiyel taşıma (grupaj), birden çok göndericinin yüklerinin; aynı araç veya konteynerde birleştirilerek taşındığı, aracın tamamını doldurmayan yükler için tasarlanmış taşıma modelidir.

Pazar Araştırması

Market Research

Pazar araştırması, bir pazar hakkında karar almaya yetecek bilginin; sistematik yöntemlerle toplanması, doğrulanması ve yorumlanması sürecidir.

Pazar Araştırması Formu

Pazar Araştırması Formu, şirketin yurt dışı pazar araştırması desteği kapsamında araştırmayı planladığı hedef pazarları belirlemek amacıyla Kolay İhracat Platformu kullanılarak hazırlanan ve incelemeci kuruluş tarafından onaylanan formdur.

Market Entry Strategy

Pazara giriş stratejisi, analizle seçilmiş bir hedef pazara; hangi modelle, hangi konumlandırmayla ve hangi adım planıyla girileceğinin bütünsel tasarımıdır.

Go-to-Market Strategy (GTM)

Pazara Giriş Stratejisi

Pazara giriş stratejisi (go-to-market strategy), bir firmanın seçilmiş hedef pazarda; hangi ürünle, hangi müşteri segmentine, hangi satış kanalıyla, hangi fiyat ve konumlandırmayla ve hangi zaman planıyla ilk satışları gerçekleştireceğini belirleyen bütünleşik plandır.

Pazarlama Analitiği

Marketing Analytics

Pazarlama analitiği (marketing analytics), pazarlama faaliyetlerinden doğan verilerin; hangi kanal, içerik ve kampanyanın hangi maliyetle ne kadar lead, nitelikli görüşme ve sipariş ürettiğini ortaya koyacak şekilde toplanması, ilişkilendirilmesi ve karar amaçlı yorumlanması disiplinidir.

Reefer Container

Reefer konteyner, kendi soğutma ünitesine sahip; yükün ayarlanan sıcaklıkta taşınmasını sağlayan sıcaklık kontrollü konteynerdir.

Reeksport

Re-export

Reeksport (re-export), yurt dışından getirilen bir malın üzerinde esaslı bir işçilik veya dönüşüm yapılmadan, aynı veya büyük ölçüde aynı hâliyle yeniden yurt dışına ihraç edilmesidir.

Reeskont Kredisi

Rediscount Credit

Reeskont kredisi (rediscount credit), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kaynağının, aracı bankalar ve Türk Eximbank üzerinden ihracatçılara ve döviz kazandırıcı hizmet üreticilerine uygun maliyetle kullandırıldığı kısa vadeli finansman programıdır.

Warrant / Pledge Certificate

Rehin Senedi

Rehin senedi, belirli mal veya hak üzerinde alacak lehine rehin ilişkisini belgeleyen kıymetli evrak veya teminat belgesidir.

Rekabet Analizi

Competitive Analysis

Rotatif akreditif (revolving letter of credit), belirlenen tutarın kullanıldıkça veya belirli dönemler itibarıyla, yeni bir akreditif açılmasına gerek kalmadan kendiliğinden yenilendiği akreditif türüdür.

Self-Employment Receipt

Serbest meslek makbuzu, serbest meslek faaliyetleri kapsamında sunulan hizmet ve yapılan tahsilatın belgelendirilmesinde kullanılan mali belgedir.

Serbest Satış Sertifikası

Certificate of Free Sale

Serbest satış sertifikası (certificate of free sale), ürünün; üretildiği ülkede yasal olarak ve serbestçe satıldığını kanıtlayan, ithalatçı ülkelerin kayıt/ruhsat süreçlerinde istediği resmi belgedir.

Free Trade Agreement (FTA)

Serbest Ticaret Anlaşması

Serbest ticaret anlaşması (STA), taraf ülkelerin aralarındaki ticarette gümrük vergilerini ve kısıtlamaları; menşe kurallarına bağlı olarak karşılıklı kaldırdığı veya indirdiği anlaşmadır.

Dispatch Note / Delivery Note

Sevk İrsaliyesi

Sevk irsaliyesi, ticari malın bir yerden başka bir yere taşınması sırasında malın cinsi, miktarı, göndereni ve alıcısını gösteren sevkiyat belgesidir.

Sevk Öncesi Finansman

Pre-shipment Finance

Sevk öncesi finansman, alınan ihracat siparişinin; hammadde alımı, üretim ve sevkiyata hazırlık giderlerinin sevkiyattan önce fonlanmasını sağlayan kredi türüdür.

Shipping Instruction (SI)

Shipping Instruction

Shipping instruction (SI), göndericinin taşıma belgesinin (konşimento) düzenlenmesine esas olacak bilgileri — taraflar, mal tanımı, adet/ağırlık, konteyner ve mühür numaraları — hatta veya forwarder'a ilettiği resmi yükleme talimatıdır.

Sigorta Mektubu

Insurance Letter

Sigorta mektubu, sigorta şirketi veya ilgili taraf tarafından sigorta ilişkisinin belirli unsurlarını teyit etmek amacıyla düzenlenen yazılı belgedir.

Sigorta Poliçesi

Insurance Policy

Sigorta poliçesi, yük sigortası sözleşmesinin yazılı belgesidir; sigortalanan yükü, kapsamı, bedeli ve hak sahibini gösterir ve ihracat belge setinin parçası olarak ibraz edilir.

Sigorta Sertifikası

Insurance Certificate

Sigorta sertifikası, belirli bir yük veya sevkiyatın mevcut sigorta düzenlemesi kapsamında olduğunu gösteren belgedir.

Carbon Border Adjustment Mechanism

SKDM / CBAM

CBAM / SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması), AB'ye ithal edilen belirli ürünlerin üretiminden kaynaklanan karbon emisyonlarının fiyatlandırılmasını öngören AB düzenlemesidir.

Social Media Optimization

SMO (Sosyal Medya Optimizasyonu)

SMO (social media optimization), bir firmanın sosyal medya profillerinin, paylaşımlarının ve web sitesindeki paylaşım altyapısının; hedef alıcılar tarafından bulunabilirliği, etkileşimi ve web sitesine yönlendirdiği nitelikli trafik artacak şekilde sistematik olarak düzenlenmesidir.

Soğuk Erişim

Cold Outreach

Soğuk erişim (cold outreach), daha önce temas kurulmamış potansiyel müşterilere; e-posta, LinkedIn veya telefonla yapılan planlı ilk temastır.

Serviceable Obtainable Market

SOM (Elde Edilebilir Pazar Büyüklüğü)

SOM (serviceable obtainable market – elde edilebilir pazar büyüklüğü), ulaşılabilir pazarın (SAM) içinde; firmanın mevcut üretim kapasitesi, satış gücü, fiyat konumu ve rekabet koşulları dikkate alındığında belirli bir sürede fiilen kazanabileceği payın büyüklüğüdür.

Sosyal Kanıt

Social Proof

Sosyal kanıt (social proof), bir alıcının satın alma kararında; başkalarının aynı tedarikçiyi seçmiş, onaylamış veya doğrulamış olmasına dair görünür delilleri (referans müşteriler, vaka çalışmaları, sertifikalar, üyelikler, yorumlar, sayısal başarılar) güven ölçütü olarak kullanmasıdır.

Sosyal Satış

Social Selling

Social selling, satış ekibinin; LinkedIn başta olmak üzere profesyonel sosyal ağlarda hedef alıcıları bulup takip ettiği, paylaştığı içerik ve etkileşimlerle uzmanlık ve güven inşa ettiği ve bu ilişkiyi zamanla satış görüşmesine dönüştürdüğü, kişi odaklı satış yöntemidir.

Spot Kur

Spot Rate

Spot kur (spot rate), bir döviz çiftinin anlık piyasa fiyatını, yani hemen (uygulamada genellikle iki iş günü valörle) teslim esasıyla alınıp satıldığı kuru ifade eder.

SQL

Sales Qualified Lead

SQL (sales qualified lead), satış ekibinin doğrudan görüşme yaparak; gerçek bir ihtiyacın, bütçenin, karar yetkisinin ve alım zamanlamasının varlığını teyit ettiği, teklif hazırlanmaya değer bulunan müşteri adayıdır.

Stand-by Akreditif

Stand-by akreditif (standby letter of credit), normal akışta hiç kullanılmaması beklenen; yalnızca taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde, uygun belge ibrazıyla ödenen garanti amaçlı akreditif türüdür.

Fishery Products Export Health Certificate

Su Ürünleri İhracat Sağlık Sertifikası

Su ürünleri ihracat sağlık sertifikası, ihraç edilen su ürünlerinin ilgili sağlık ve gıda güvenliği şartlarını karşıladığını göstermek amacıyla yetkili otorite tarafından düzenlenen resmî belgedir.

SWIFT

SWIFT, dünya genelindeki bankaların; ödeme talimatlarını ve finansal mesajları standart ve güvenli biçimde ilettiği uluslararası bankalar arası mesajlaşma ağıdır.

SWOT Analizi

SWOT analizi (SWOT analysis), bir firmanın veya pazara giriş kararının; güçlü yönler (S), zayıf yönler (W), fırsatlar (O) ve tehditler (T) eksenlerinde sistematik olarak değerlendirilmesidir.

Şirket Çalışanı

Şirket çalışanı, Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği mevzuatında şirket ortakları veya şirket personelini ifade eder.

Tahvil

Bond

Tahvil, ihraç eden kuruluşun yatırımcıdan borçlanmasını sağlayan ve belirlenen koşullarda anapara ile getiri ödemesi öngören menkul kıymettir.

TAM (Toplam Pazar Büyüklüğü)

Total Addressable Market

TAM (total addressable market – toplam pazar büyüklüğü), bir ürün kategorisinin hedef pazardaki; hiçbir rekabet, kapasite veya kanal sınırı olmaksızın var olan toplam yıllık talebinin parasal veya miktarsal büyüklüğüdür.

Tanıtım Desteği

Teslim Emri

Delivery Order

Teslim emri, taşınan veya depolanan eşyanın belirlenen alıcıya veya yetkili tarafa teslim edilmesine ilişkin talimatı gösteren belgedir.

Test/Analiz Raporu

Test/analiz raporu, bir ürünün belirli teknik, sağlık, güvenlik, performans veya kalite kriterlerini sağlayıp sağlamadığını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilen test veya analiz sonucunda düzenlenen rapordur.

Testimonial (Müşteri Referans İfadesi)

Testimonial

Testimonial (müşteri referans ifadesi), bir müşterinin firmayla çalışma deneyimini; kendi adı, unvanı ve firmasıyla onaylayarak dile getirdiği, firmanın izinle seçip kendi pazarlama kanallarında (web sitesi, teklif dosyası, katalog, sosyal medya, fuar) yayınladığı yazılı, görsel veya video formatındaki kısa tanıklıktır.

Tevsik

Tevsik, ihracat desteğine konu harcama, ödeme veya faaliyetin mevzuatta öngörülen belgelerle ispatlanması ve doğrulanabilir hale getirilmesi işlemidir.

TURQUALITY® Destek Programı

TURQUALITY® Destek Programı, destek kapsamına alınan Türk markalarının kurumsal altyapılarını geliştirmelerini ve hedef pazarlardaki markalaşma faaliyetlerini güçlendirmelerini destekleyen ihracat destek programıdır.

Turquality

Turquality Brand Support

UR-GE Faaliyeti

UR-GE faaliyeti, UR-GE projesi kapsamında şirketlerin ihracat kapasitesini ve uluslararası rekabetçiliğini geliştirmek amacıyla gerçekleştirilen ihtiyaç analizi, eğitim, danışmanlık, tanıtım, pazarlama, alım heyeti ve istihdam çalışmalarını ifade eder.

International Competitiveness Development Project

UR-GE Projesi

UR-GE (Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi) projesi, aynı sektörde faaliyet gösteren firmaların; işbirliği kuruluşu çatısında kümelenerek ortak ihtiyaç analizi, eğitim-danışmanlık ve yurt dışı pazarlama faaliyetleri yürüttüğü, proje bazlı destek modelidir.

URC 522

URC 522 (Uniform Rules for Collections), ICC'nin; vesaik mukabili ve kabul kredili gibi tahsil işlemlerinde bankaların rollerini, sorumluluk sınırlarını ve işleyişi düzenleyen yeknesak kurallar setidir.

UTM (Urchin Tracking Module)

UTM Parametresi

UTM parametresi, bir web sitesi bağlantısının sonuna eklenen ve tıklayan ziyaretçinin; hangi kaynaktan (source), hangi kanaldan (medium), hangi kampanyadan (campaign) ve isteğe bağlı olarak hangi içerik ya da anahtar kelimeden geldiğini analitik araçlarına bildiren standart etiket setidir.

Uygunluk Belgesi

Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği, şirketlerin sürdürülebilirlik dönüşümü ve Yeşil Mutabakata uyum süreçlerinde ihtiyaç duydukları danışmanlık çalışmalarının desteklenmesine yönelik proje esaslı ihracat desteğidir.