İçerik aynıdır; sertifika hangi varyant adıyla düzenlenirse düzenlensin OASIS'te eşdeğer görünür. Airbus zinciri EN, Boeing zinciri AS diliyle konuşur — pratik fark yalnız terminolojidir.
9100
AS9100 / EN 9100 / JISQ 9100 (Aerospace Quality Management) · EK-1/B (a) Belgeler
AS/EN/JISQ 9100 Belgeleri Nedir?
Süreç, maliyet, ülke bazlı zorunluluk ve Ticaret Bakanlığı destek durumu.
Havacılık-uzay-savunma tedarik zincirinin kalite yönetim sistemi standardı; OEM tedarikçi listelerine girişin ön şartı.
Ticaret Bakanlığı Desteği: Evet ✔GLB (Küresel — alıcı şartı) · Avrupa Birliği
Yetkili kurumIAQG onaylı belgelendirme kuruluşları (CB'ler); sertifikalar OASIS veri tabanında yayımlanır
Geçerlilik3 yıl · yıllık gözetim denetimli
Tahmini süre6–12 ay (mevcut ISO 9001 altyapısına göre)
Tahmini maliyetTeklif alınmalı (sistem kurulumu + denetim; ölçeğe göre ₺400.000+ bandı tipik)
Pazar Bazlı Zorunluluk
Hangi Pazarlarda Gerekli?
| Hedef Pazar | Durum | Not |
|---|---|---|
| GLB (Küresel — alıcı şartı) | Zorunlu | Boeing, Airbus, Rolls-Royce ve Tier-1'lerin tedarikçi ön yeterliliği 9100 sertifikası ve OASIS kaydı ister; sertifikasız üretici RFQ'ya çağrılmaz. |
| Avrupa Birliği | Müşteri / ihale talebi | Airbus zinciri EN 9100 dilini kullanır; üç bölgesel varyant (AS/EN/JISQ) teknik olarak eşdeğerdir ve tek denetimle karşılanır. |
Zorunluluk belgenin değil, belge × pazar eşleşmesinin özelliğidir. Hedef Pazar Motoru raporlarında bu belge, seçtiğiniz ülkedeki durumuyla listelenir.
Temel gereklilik
9100 serisi, ISO 9001 üzerine havacılık-uzay-savunma sektörünün ek gerekliliklerini (konfigürasyon yönetimi, ilk ürün doğrulama/FAI, sahte parça önleme, ürün güvenliği, kritik kalem yönetimi) ekleyen kalite sistemi standardıdır; AS9100 Amerika, EN 9100 Avrupa, JISQ 9100 Asya-Pasifik varyantı olarak aynı içeriği taşır. Sertifikasyon IAQG'nin ICOP şemasında yürür ve sonuçlar OASIS veri tabanında yayımlanır — OEM satın almacıları tedarikçiyi doğrudan OASIS'ten tarar, kayıt görünürlüğü sertifikanın kendisi kadar önemlidir. Havacılık zincirinde 9100 kapı açar; özel prosesler (ısıl işlem, kaplama, NDT) için NADCAP, yasal parça sevkiyatı için EASA/FAA onayları bu temelin üzerine eklenir.
Hangi sektörleri ilgilendirir?
Süreç adımları
- Kapsam ve varyant tespiti (hedef OEM zincirine göre; içerik eşdeğerdir)
- ISO 9001 temelinin 9100 ek gereklilikleriyle genişletilmesi (FAI, konfigürasyon, ürün güvenliği)
- IAQG onaylı belgelendirme kuruluşu seçimi
- Aşama 1-2 denetimleri
- Sertifika yayımı ve OASIS kaydının aktifleştirilmesi
- Yıllık gözetim ve OEM özel şartlarının (Boeing D6/Airbus GRESS vb.) sisteme entegrasyonu
Kaynaklar
İlgili Hizmetler & Bloglar
Sıkça Sorulan Sorular
AS/EN/JISQ 9100 Belgeleri Hakkında
Özel proses yapıyorsanız (ısıl işlem, kimyasal kaplama, kaynak, NDT) evet; 9100 sistemi, NADCAP prosesi akredite eder. OEM'ler ikisini birlikte arar.
GLB (Küresel — alıcı şartı): zorunlu — Boeing, Airbus, Rolls-Royce ve Tier-1'lerin tedarikçi ön yeterliliği 9100 sertifikası ve OASIS kaydı ister; sertifikasız üretici RFQ'ya çağrılmaz.. Avrupa Birliği: müşteri / ihale talebi — Airbus zinciri EN 9100 dilini kullanır; üç bölgesel varyant (AS/EN/JISQ) teknik olarak eşdeğerdir ve tek denetimle karşılanır..
Evet. 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında belge alım ve yenileme giderleri %50 oranında, 19.728.672 ₺ üst limite kadar desteklenir. Belge alım ve yenileme giderleri DYS üzerinden İBGS'ye başvuruyla desteklenir. Başvuru süresi belge tarihinden itibaren 6 aydır.
Tipik süreç 6–12 ay (mevcut ISO 9001 altyapısına göre) sürer. Maliyet ürün grubuna ve kapsamına göre Teklif alınmalı (sistem kurulumu + denetim; ölçeğe göre ₺400.000+ bandı tipik) aralığında değişir; destek kapsamındaysa bu giderin %50'si geri alınabilir.
BG
BAZ Girişim İhracat Danışmanlığı EkibiHazırlayan ve inceleyen · İhracat destekleri ve pazara giriş süreçleri
- Son güncelleme: 14 Eylül 2026 · Mevzuat versiyonu: EK-1/B v26.06.2026
- Kaynaklar: 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar · Pazara Giriş Belgesi Desteğine İlişkin Genelge (Ticaret Bakanlığı) · IAQG onaylı belgelendirme kuruluşları (CB'ler); sertifikalar OASIS veri tabanında yayımlanır resmî dokümantasyonu
- Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki hüküm niteliği taşımaz. Firmanıza özel değerlendirme için ön görüşme planlayabilirsiniz.