Mevzuatla yasaklanmamış veya izne/kayda bağlanmamış her eşyanın ihracının serbest olmasıdır. Kısıtlamalar istisnadır ve listelerle tanımlanır; varsayılan kural serbestliktir.
İhracat Rejimi
Tanım
İhracat rejimi (export regime), serbest dolaşımda bulunan eşyanın; ihracat amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin usul ve esasları düzenleyen gümrük rejimidir.
Bağlam
Çerçevenin anayasal ilkesi ihracat serbestisidir: kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla yasaklanmış veya belirli kurum iznine/kayda bağlanmış olanlar dışında her eşyanın ihracı serbesttir. İhracat Rejimi Kararı ve İhracat Yönetmeliği; bu serbestinin istisnalarını (yasak, ön izne bağlı ve kayda bağlı listeler) ve özellikli ihracat türlerinin (konsinye, bedelsiz, kredili, transit ticaret, takas gibi) usullerini tanımlar.
Standart işleyiş sadedir: ihracatçı birliğine üyelik, gümrük beyannamesinin tescili (birlik onayı elektronik akışta), fiili ihracat ve beyannamenin kapanması. İhracatçı için rejim bilgisinin pratik değeri istisna haritasını bilmekte yatar — ürününüzün GTİP'i; yasaklı, izinli veya kayıtlı listelerden birine giriyor mu, girdiği liste hangi kurumun sürecini gerektiriyor? Bu soruyu her yeni ürün ve her mevzuat güncellemesinde sormak, 'gümrükte öğrenilen sürpriz' kategorisinin tamamını önler.
Yeni bir ürünü portföye eklerken satış ekibinden önce mevzuat ekranına bakın: GTİP'i yazıp üç listeyi (yasak, ön izin, kayıt) ve hedef ülke kısıtlarını kontrol etmek on dakikalık iştir — bu on dakikayı atlayıp sipariş alan firma, cevabı beyanname tescilinde, en pahalı öğrenme anında alır.
Sıkça Sorulan Sorular
İhracatçı birliği üyeliği, beyannamenin tescili ve birlik onayı, fiili ihracat (eşyanın yurt dışı edilmesi) ve beyannamenin kapanması. Süreç bugün büyük ölçüde elektronik sistemler üzerinden akar.
Konsinye ihracat, bedelsiz ihracat, kayda bağlı ihracat, kredili ihracat, transit ticaret ve takas gibi; her birinin usulü İhracat Yönetmeliği ve ilgili tebliğlerde ayrıca düzenlenmiştir.
