İlgili ihracatçı birliği veya Ticaret Bakanlığı nezdinde, gümrük işlemleri öncesinde yapılır.
Kayda Bağlı İhracat İzni
Tanım
Kayda bağlı ihracat, belirli malların ihracatının gümrük işlemleri öncesinde ilgili ihracatçı birliği veya yetkili mekanizma nezdinde kayda alınmasını gerektiren uygulamadır.
Bağlam
Kayda bağlı ihracat izni, belirli ürünlerin (savunma, madencilik ürünleri, bazı tarım ürünleri, ikinci el eşya vb.) yurtdışına satışının yalnızca ihracatçı birliği veya Ticaret Bakanlığı nezdinde yapılan kayıt sonrası mümkün olduğu bir rejimdir. Kayıt zorunluluğu ürünün stratejik önemi, arz-talep dengesinin korunması veya döviz kazandırıcı işlemlerin izlenmesi amacıyla getirilir.
İhracatçı için kayıt süreci yalnızca bir formalite değildir: sevkiyat planlaması, gümrük çıkışı ve alıcı ülke gümrüğünde ibraz süreleri bu izinle bağlantılıdır. Kayıtsız yapılan ihracat işlemi gümrükçe reddedilebilir, sonradan tespit halinde idari cezaya konu olabilir ve ihracatçının Ticaret Bakanlığı nezdindeki sicilinde olumsuz kayıt oluşturabilir. Kayda tabi ürün listesi mevzuata bağlı olarak güncellendiği için ihracatçının sektörel gelişmeleri düzenli takip etmesi önerilir.
GTİP kontrolü yalnızca vergi oranını değil, ürünün ihracat statüsünü de belirler: serbest mi, kayda mı bağlı, izne mi tabi? Bu soru sipariş kabul edilmeden cevaplanmalıdır; termine bağlanan bir sevkiyatın kayıt aşamasında takılması hem teslim gecikmesi hem de alıcı nezdinde güven kaybı yaratır. Kayda tabi ürün listeleri güncellendiğinden, düzenli ihraç edilen ürünlerin statüsü periyodik olarak kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Savunma ürünleri, madencilik ürünleri, bazı tarım ürünleri ve ikinci el eşya gibi stratejik veya arz güvenliği açısından izlenen mallar kayda tabidir; liste mevzuatla güncellenir.
İşlem gümrükçe reddedilebilir, sonradan tespitte idari ceza uygulanır ve ihracatçının Bakanlık nezdindeki sicilinde olumsuz kayıt oluşabilir.
