İstisna, ihracat faturasının KDV'siz düzenlenmesidir; iade ise ihraç edilen ürün için tedarik zincirinde ödenen ve indirilemeyen KDV'nin vergi dairesinden geri alınmasıdır. İstisna otomatik, iade başvuru ve tevsik gerektiren bir süreçtir.
KDV İstisnası
Tanım
KDV istisnası (VAT exemption), ihracat teslimlerinin ve ihracat sayılan bazı işlemlerin KDV Kanunu uyarınca katma değer vergisinden istisna tutulması; ihracat faturasının KDV'siz düzenlenmesidir.
Bağlam
İhracat istisnası 'tam istisna' niteliğindedir: yalnızca satış faturasında KDV hesaplanmamakla kalmaz, ihraç edilen malın bünyesine giren ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV de iade konusu yapılabilir. Vergilendirmede varış ülkesi ilkesinin sonucudur; mal, vergisini tüketildiği ülkede öder. İstisnanın uygulanması için malın fiilen yurt dışı edildiğinin gümrük beyannamesiyle tevsiki gerekir.
Pratikte iki karışıklık sık yaşanır. Birincisi istisna-iade ayrımıdır: istisna faturayı KDV'siz kesme hakkı, iade ise yüklenilen KDV'yi geri alma sürecidir; ikisi aynı şey değildir. İkincisi, ihraç kayıtlı teslim gibi özel rejimlerde sürelerin (malın belirlenen sürede ihraç edilmesi) kaçırılmasıdır; süre aşımı istisnayı bozar ve vergiyi cezalı doğurur.
KDV istisnasını muhasebeye, iadeyi mali müşavire 'bir şekilde yürüyen' süreçler olarak bırakmayın: ihracat fiyatlarken yüklenilen KDV'nin iade takvimini nakit akışına koymayan firma, kâğıt üstünde kârlı, kasada sıkışık olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Temel tevsik, kapanmış gümrük beyannamesi ve ihracat faturasıdır; hizmet ihracı gibi hâllerde döviz kazandırıcı işlemin belgelenmesi aranır. Belgeler beyan dönemiyle uyumlu arşivlenmelidir.
Belirli şartlarla evet: hizmetin yurt dışındaki müşteri için yapılması ve hizmetten yurt dışında faydalanılması gibi koşullar aranır. Şartlar işlem tipine göre değiştiğinden mali müşavirle işlem bazında teyit doğru pratiktir.
