Asıl borçluya başvuru hakkı sürer ancak cirantalara ve diğer başvuru borçlularına rücu hakkı kural olarak düşer. Senedin imza zincirinden gelen ek güvence, süresinde protestoyla korunur.
Ödeme Şekilleri
Protesto
KategoriÖdeme Şekilleri
İlgili Terim4 terim
Tanım
Protesto (protest), bir poliçenin muhatapça kabul edilmediğinin (kabul etmeme protestosu) veya poliçe/bononun vadesinde ödenmediğinin (ödememe protestosu) resmi makam aracılığıyla tespit ettirilmesidir.
Bağlam
Protestonun işlevi ispat ve hak korumadır: kambiyo senedinde asıl borçlu dışındaki sorumlulara (cirantalara, bazı hâllerde keşideciye) başvurma — rücu — hakkı, kural olarak senedin süresinde protesto edilmesine bağlıdır. Süresinde çekilmeyen protesto, senedin arkasındaki imza zincirinin sağladığı güvenceyi eritir. Türkiye'de protesto noter aracılığıyla yapılır; süreler kısadır (ödememe protestosu, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmelidir) ve kaçırılması telafi edilemez.
Dış ticaret bağlamında protesto, iki yerde önem taşır. Vesaik mukabili D/A işlemlerinde ihracatçı, tahsil talimatında 'protest' talimatı vererek bankaya, ödenmeyen/kabul edilmeyen poliçeyi protesto ettirme görevi yükleyebilir (URC 522 çerçevesinde bu talimat açık yazılmalıdır; yazılmazsa banka protesto etmek zorunda değildir). İkincisi ticari sinyaldir: protesto kayıtları birçok ülkede kredi istihbaratına yansır; alıcı için itibar maliyeti yarattığından, protesto tehdidi bazen tahsilatın kendisinden önce sonuç üretir.
Saha Notu
D/A çalışıyorsanız tahsil talimatındaki tek kelimeyi kontrol edin: 'protest' yazmayan talimatta bankanız, ödenmeyen poliçeyi sessizce iade eder ve siz rücu hakkınızı süre dolduktan sonra fark edersiniz — talimat formundaki o kutucuk, avukat masrafından önce gelen en ucuz hukuki güvencenizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ödememe protestosu, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmelidir; kabul etmeme protestosu kabule ibraz süresi içinde yapılır. Süreler kısa ve kesindir; takvim takibi bankaya bırakılmamalıdır.
Hayır; URC 522'ye göre banka, ancak tahsil talimatında açık protesto talimatı varsa protesto ettirir. Talimatta bu ibarenin yer alıp almayacağına ihracatçı karar vermeli ve bilinçli yazmalıdır.