Amir bankanın, ödeme para biriminde hesabının bulunduğu bir muhabir üzerinden ödemeyi yönlendirmesi gerektiğinde; özellikle üçüncü ülke para birimli akreditiflerde devreye girer. Amir banka bu bankaya önceden ödeme yetkisi verir.
Rambursman
Tanım
Rambursman (reimbursement), akreditif işleminde lehtara ödemeyi yapan bankanın, ödediği tutarı amir bankadan veya amir bankanın yetkilendirdiği üçüncü bir bankadan (rambursman bankası) tahsil etmesi sürecidir.
Bağlam
Akreditif zincirinde para, belgelerin ters yönünde akar: görevli/teyit bankası lehtara öder, sonra parasını amir bankadan ister. Amir bankanın her para biriminde hesabı her bankada olmadığından, özellikle üçüncü ülke para birimlerinde (ör. iki farklı ülke arasındaki USD işlemi) araya bir rambursman bankası girer: amir banka, bu bankaya 'talep gelirse öde' yetkisi (reimbursement authorization) verir; ödeyen banka talebini (claim) doğrudan bu bankaya yöneltir. Sürecin kural seti ICC'nin URR 725 kurallarıdır.
İhracatçı bu akışın doğrudan tarafı değildir ama sonuçlarını yaşar: rambursman kurgusunun net olmadığı akreditiflerde, belgeler uygun bulunsa bile paranın hesaba geçişi günlerce sarkabilir. Metinde rambursman bankasının adı ve ödeme talimatının açık olması, valör kaybını önler. Vadeli işlemlerde ve teyitli yapılarda rambursman gecikmesinin faiz yükünün kime ait olduğu da bankalar arasında bu kurallarla çözülür — ihracatçının işi, parasını T+2'de değil metnin öngördüğü en kısa valörde almaktır.
Belgeler 'uygun' bulunduğu hâlde para üç gündür gelmiyorsa aranacak kişi alıcı değil bankanızın akreditif servisidir ve sorulacak soru şudur: 'rambursman talebi hangi bankaya, hangi valörle gitti?' — bu soruyu soran ihracatçı, parası bankalar arası yazışmada uyuyan ihracatçıdan ortalama birkaç gün önce tahsil eder.
Sıkça Sorulan Sorular
ICC'nin bankalar arası rambursman işlemlerini düzenleyen kural setidir: yetkilendirme, talep, valör ve masraf konularını standartlaştırır. Akreditif metninde rambursmanın bu kurallara tabi olduğu belirtilebilir.
Evet; belgeler uygun bulunsa bile bankalar arası tahsilat aksarsa paranın hesaba geçişi gecikir. Metinde rambursman talimatının net olması ve bankanızın talebi hızlı yöneltmesi, valör kaybını önler.
