EAC belgesi, Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Ermenistan’a ihracat yapmak için zorunlu bir uygunluk sertifikasıdır. Belge, ürünün Avrasya Ekonomik Birliği’nin (AEB) teknik regülasyonlarına uygun olduğunu kanıtlar ve bu beş ülkenin gümrüklerinden sorunsuz geçiş sağlar.
EAC belgesi olmadan ürünleriniz Avrasya pazarında yasal olarak satılamaz. Bu yazıda; EAC belgesinin ne olduğunu, başvuru sürecini, gerekli evrakları ve ihracatçıların en çok yaptığı hataları sistematik olarak ele alıyoruz.
Avrasya Ekonomik Birliği, aynı Avrupa Birliği gibi bir gümrük birliğidir.
EAC Belgesi Nedir ve Neden Zorunludur?
EAC belgesi (Eurasian Conformity – Avrasya Uygunluğu), ürünün AEB teknik düzenlemelerine uygun olduğunu gösteren resmi bir uygunluk sertifikasıdır. Belge, güvenlik, kalite ve çevre standartlarına uyumu kanıtlar.
Düzenleme, Avrasya Ekonomik Topluluğu Komisyonu’nun 25 Aralık 2012 tarihli ve 293 sayılı kararıyla yasallaşmış ve 15 Şubat 2013’te uygulanmaya başlanmıştır. Eski GOST sisteminin yerini almıştır.
Avrupa Birliği pazarındaki CE işareti ne anlam taşıyorsa, EAC işareti de Avrasya pazarında benzer bir zorunluluğu ifade eder.
EAC Belgesi Hangi Ülkelerde Geçerlidir?
EAC belgesi, Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye beş ülkede geçerlidir:
- Rusya Federasyonu
- Belarus
- Kazakistan
- Kırgızistan
- Ermenistan
Tek bir belge ile bu beş ülkenin gümrüklerinden geçiş yapılabilir. Her ülke için ayrı sertifika alınmasına gerek kalmaz. Bu yapı, ihracat maliyetlerini ve zaman kaybını ciddi oranda azaltır.
İlgili link: Avrasya Ekonomik Komisyonu Resmi Web Sitesi
EAC Belgesi Çeşitleri Nelerdir?
EAC belgelendirmesinde iki ana belge türü bulunur: Uygunluk Sertifikası ve Uygunluk Beyanı.
- EAC Uygunluk Sertifikası (Certificate of Conformity): Orta ve yüksek riskli ürünler için zorunludur. Akredite laboratuvar testi ve gerektiğinde üretim tesisi denetimi gerektirir.
- EAC Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity): Düşük riskli ürün gruplarında uygulanır. Üretici beyanına dayanır ama yine de test raporu istenebilir.
Geçerlilik süresine göre belgeler üç grupta toplanır:
- Parti bazlı (tek sevkiyat için) belge
- 1 yıllık seri üretim belgesi
- 3 veya 5 yıllık seri üretim belgesi
Seri üretim belgeleri, tekrarlayan sevkiyatlarda maliyet avantajı sağlar.
EAC Belgesi Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç
EAC belgesi alma süreci, ürünün tabi olduğu regülasyonlara göre farklılık gösterir. Ancak temel adımlar şu şekilde ilerler:
1. Teknik Regülasyon (TR CU) Belirlenir.
Ürünün HS/GTİP kodu üzerinden hangi AEB teknik regülasyonuna (TR CU) tabi olduğu tespit edilir. Örneğin elektrikli ekipmanlar TR CU 004/2011 kapsamına girer.
2. Belgelendirme Şeması Seçilir.
Ürünün risk profiline göre sertifika mı, beyan mı gerektiği belirlenir. Yanlış şema seçimi, başvurunun reddine yol açar.
3. Teknik Dosya Hazırlanır.
Ürün teknik pasaportu, Rusça kullanım kılavuzu, üretim sürecine ilişkin bilgiler ve mevcut test raporları eksiksiz şekilde derlenir.
4. AEB Temsilcisi Atanır.
EAC belgesi alabilmek için AEB üye ülkelerinden birinde yerleşik, yetkilendirilmiş bir temsilci (Authorized Representative) gereklidir. Temsilci, ürünün pazara sürülmesinden sonra sorumluluğu üstlenir.
5. Numune Testi ve Gerekirse Fabrika Denetimi Yapılır.
Ürün numuneleri AEB tarafından akredite laboratuvarlara gönderilir. 3 veya 5 yıllık seri üretim belgelerinde genellikle Rus uzmanlar tarafından fabrika ziyareti de yapılır.
6. Sertifika Düzenlenir ve EAC İşareti Kullanılır.
Testler başarılı sonuçlanırsa sertifika düzenlenir ve AEB veritabanına kaydedilir. Sertifikalı ürünler EAC işareti ile etiketlenir.
EAC Belgesi İçin Hangi Evraklar Gereklidir?
Gerekli evraklar ürüne ve belge türüne göre değişir. Genel olarak aşağıdaki belgeler istenir:
- Ürün teknik pasaportu ve teknik çizimler
- Rusça kullanım kılavuzu
- HS/GTİP kodu
- Üretici firma belgeleri (imza sirküleri, faaliyet belgesi)
- Mevcut test raporları ve kalite sertifikaları (ISO 9001 vb.)
- AEB temsilci sözleşmesi
- Parti bazlı başvurularda ithalatçı ile yapılan satış sözleşmesi
Eksik evrak, sürecin uzamasına ve ek maliyete yol açar. Bu nedenle başvuru öncesi dosya kontrolü kritik bir adımdır.
EAC Belgesi Almak Ne Kadar Sürer?
EAC belgesi temin süresi, ürünün testten geçip geçmeyeceğine göre değişir. Test gerektirmeyen düşük riskli ürünlerde süreç birkaç gün içinde tamamlanabilir. Standart süreç ise genellikle 5–20 iş günü arasındadır.
3–5 yıllık seri üretim sertifikalarında fabrika denetimi zorunlu olduğu için süreç daha uzar. Üretim tesisine Rus uzmanların gelmesi, denetim raporunun hazırlanması ve test sonuçlarının değerlendirilmesi toplamda birkaç haftayı bulabilir.
https://www.youtube.com/watch?v=1YJMAKJwSGoDoğru planlama yapmayan firmalar, gümrükte bekleyen yükler ve kaçırılan teslim tarihleri nedeniyle ciddi kayıplar yaşar.
EAC Belgesi Maliyetleri Nasıl Belirlenir?
EAC belgesi fiyatı sabit değildir. Maliyeti belirleyen temel faktörler şunlardır:
- ürünün tabi olduğu teknik regülasyon sayısı,
- test kapsamı,
- belge türü (sertifika / beyan),
- geçerlilik süresi
- fabrika denetimi ihtiyacı.
Özellikle makine, elektrikli ekipman, yapı malzemesi gibi teknik ürünlerde test maliyetleri yüksek olabilir. Parti bazlı belgeler düşük hacimli sevkiyatlarda mantıklıdır; düzenli ihracatta ise 3 veya 5 yıllık belge toplam maliyeti düşürür.
https://www.youtube.com/watch?v=BrzjyPiIvsATürkiye’de EAC belgelendirme süreci, Ticaret Bakanlığı’nın ihracat destekleri kapsamında kısmen desteklenebilir. Bu destekten yararlanmak için başvurunun teşvik dönemi içinde ve belgeli bir danışmanlık üzerinden yürütülmesi önerilir.
EAC Belgesi Alırken Yapılan Sık Hatalar Nelerdir?
İhracatçıların EAC sürecinde en çok yaptığı üç hata vardır.
- Birincisi, ürünün yanlış teknik regülasyon altında değerlendirilmesi. GTİP kodu üzerinden yapılan hatalı sınıflandırma, tüm belgenin geçersiz sayılmasına yol açar.
- İkincisi, AEB temsilcisinin özensiz seçilmesi. Yetersiz temsilci, pazara giriş sonrası oluşacak uygunluk sorunlarında firmayı yalnız bırakır.
- Üçüncüsü, teknik dosyanın Rusça hazırlanmamış olması. Rus gümrüğü, İngilizce veya Türkçe dokümanları çoğunlukla kabul etmez. Kullanım kılavuzu ve etiketler Rusça olmak zorundadır.
İlgili link: Rusya'ya İhracat İçin Potansiyel Ürünler yazımız için tıklayın.
https://www.youtube.com/watch?v=D67mPYai4zESonuç
EAC belgesi, Avrasya pazarına girmek isteyen her Türk üretici için bir seçim değil zorunluluktur. Doğru regülasyonun belirlenmesi, teknik dosyanın eksiksiz hazırlanması ve güvenilir bir AEB temsilcisi ile çalışılması, sürecin sorunsuz tamamlanmasını sağlar.
BAZ Girişim, B2B üretici firmalarla yürüttüğü ihracat danışmanlığı çalışmalarında EAC dahil tüm uluslararası sertifikasyon süreçlerini pazara giriş stratejisinin bir parçası olarak ele alır. Sertifikasyon, tek başına bir evrak işi değil; Avrasya pazarındaki konumlanmanın altyapısıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
EAC belgesi hangi ürünler için zorunludur?
EAC belgesi; makine, elektrikli ve elektronik ekipmanlar, oyuncaklar, yapı malzemeleri, kimyasal ürünler, kişisel koruyucu ekipmanlar, gıda ürünleri, kozmetikler ve tıbbi cihazlar başta olmak üzere AEB teknik regülasyonları kapsamına giren pek çok ürün grubu için zorunludur. Ürünün kapsama girip girmediği, HS/GTİP kodu üzerinden belirlenir.
EAC belgesi ile CE belgesi arasındaki fark nedir?
CE belgesi Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı ülkelerinde, EAC belgesi ise Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinde geçerlidir. İkisi birbirinin yerine geçmez. Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Ermenistan’a ihracat yapılacaksa CE belgesi yeterli değildir; EAC belgesi ayrıca alınmalıdır.
EAC belgesini Türkiye’deki bir kuruluştan alabilir miyim?
EAC belgesi yalnızca AEB tarafından akredite edilmiş, üye ülkelerde yerleşik belgelendirme kuruluşları tarafından verilebilir. Türkiye’deki danışmanlık firmaları, süreci yöneten ve Rusya’daki akredite kuruluşlarla doğrudan çalışan aracı rolü üstlenir. Belge doğrudan Türkiye’de düzenlenmez.
EAC belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?
EAC belgesi; parti bazlı (tek seferlik), 1 yıllık, 3 yıllık veya en fazla 5 yıllık geçerlilik süreleriyle düzenlenir. Seri üretim yapan firmalar genellikle 3 veya 5 yıllık belgeyi tercih eder çünkü birim maliyet ve tekrar eden süreç yükü daha düşük olur. Parti bazlı belgeler sadece tek bir sevkiyat için geçerlidir.
EAC belgesi almak Ticaret Bakanlığı desteği kapsamında mı?
EAC belgelendirme giderleri, Ticaret Bakanlığı’nın yürüttüğü Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi programı kapsamında destek konusu olabilir. Ancak destekten yararlanma koşulları dönemsel olarak güncellenir. Güncel oranlar ve kapsam için Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı son tebliğ incelenmelidir.
Bize Ulaşın.
Avrasya pazarına ihracat planlıyorsanız, EAC belgesi süreci stratejinizin sadece bir parçası olmalıdır. Hangi regülasyonun geçerli olduğunu, hangi belge türünün gerektiğini ve sürecin firmanızın ihracat planına nasıl entegre edileceğini birlikte değerlendirebiliriz.
Rusya, Kazakistan veya diğer AEB ülkeleri için pazara giriş analizi ve sertifikasyon planlaması çalışmalarımız hakkında bilgi almak için BAZ Girişim ile iletişime geçebilirsiniz.