Irak'a Çikolata ve Şekerleme İhracatı 2026: Pazar Analizi, Ürün Fırsatları, Vergiler ve İthalat Prosedürü

Irak Çikolata ve Şekerleme İhracatı 2026: Pazar Yapısı, Rakipler, Ürün Fırsatları, Uygunluk Kuralları, Dağıtım Kanalları ve Alıcıya Ulaşma Rehberi

Irak'a çikolata ve şekerleme ihracatı, Türk gıda üreticileri için zaten lider oldukları bir pazarda payı korumak ve derinleştirmek demektir. Irak 2024'te yaklaşık 973 milyon dolarlık şekerli ve çikolatalı mamul ithal etti; bunun 712 milyon doları, yani %73'ü Türkiye'den geldi. İkinci sıradaki İtalya'nın payı %3,3. Türkiye'nin Irak'a bu sektördeki ihracatı 2020'de 506 milyon dolardan 2024'te 712 milyon dolara çıktı; dört yılda %41 büyüme.

Kısacası Irak'ta Türkiye'nin sorunu pazara girmek değil, kalıcı olmak. Pazar ithalata bağımlı, Türk markası "fiyat–tat–güven" üçlüsüyle tüketicide yerleşmiş durumda. Ancak İran güneyde dağıtım ağıyla, Ürdün ve Mısır zincir marketlerde düşük fiyatla raf payı alıyor; Irak hükümeti yerli üretimi teşvik ediyor ve 2026'da KDV ile şeker vergisi gündemde. Üstelik birçok Türk markası hâlâ ithalatçının arkasında "görünmez tedarikçi" konumunda.

Bu yazı, T.C. Basra Ticaret Ataşeliği'nin 31 Ekim 2025 tarihli Irak Şekerli ve Çikolatalı Mamuller Sektörü Pazar Araştırması Raporu'na dayanır. Rapordaki Trade Map verileri, mevzuat, vergi ve kanal bulguları, BAZ Girişim tarafından ürün önceliklendirmesi ve pazara giriş stratejisi açısından yeniden yorumlanmıştır. Amaç; Irak'a gofret, bisküvi, çikolata veya şekerleme satmak isteyen Türk üreticilere hangi segmentte, hangi belgelerle ve hangi kanalla ilerleyeceklerini gösteren uygulanabilir bir çerçeve sunmaktır.

İhracat Danışmanlığı Hizmet Sayfası

Irak Çikolata ve Şekerleme Pazarı Nasıl Bir Yapıya Sahip?

Irak çikolata ve şekerleme pazarı; yerli üretimin düşük ve orta segmentle sınırlı kaldığı, toplam arzın %60–70'inin ithalatla karşılandığı, geleneksel bakkal ağının satışların %70'inden fazlasını taşıdığı ve Türk markalarının "orta premium" konumu tuttuğu bir yapıya sahiptir. Rapor, sektörü Irak gıda sanayisinin en hızlı büyüyen alanlarından biri olarak tanımlıyor; genç nüfus, kentleşme ve ambalajlı ürüne artan talep bu büyümeyi besliyor.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği, Irak Şekerli ve Çikolatalı Mamuller Sektörü Pazar Araştırması Raporu (31 Ekim 2025); Trade Map (ayna veri, 30/10/2025)

Türk ihracatçı için en önemli nokta şu: Irak'ta iki pazar aynı anda çalışıyor. Bağdat'ta 38.000'den fazla kayıtlı perakende noktası, mahalle bakkalları ve nakit esaslı alt dağıtımcılar hacmi taşıyor; Erbil, Süleymaniye ve Duhok'taki uluslararası zincir marketler ise markalaşma ve premium ürün vitrini. Rapor, toptancıların uzun süredir çalıştıkları markaları korumayı tercih ettiğini ve yeni markanın güven tesis etmesinin zaman aldığını açıkça belirtiyor; yerel distribütör olmadan doğrudan satış, Irak'ta nadiren işe yarıyor.

Irak Ticaret Odaları Federasyonu
Şekerleme ve Çikolata İhracatı Nasıl Yapılır?

Irak Çikolata ve Şekerlemeyi Hangi Ülkelerden İthal Ediyor?

Irak'ın şekerli ve çikolatalı mamul ithalatında Türkiye tek başına %73 payla açık ara lider; onu %3'er payla İtalya, Polonya, Almanya ve Çin izliyor. Rapor, tablonun ayna veri olduğunu ve İran ile Ürdün'ün istatistikte görünmemekle birlikte pazarın önde gelen tedarikçileri arasında olduğunu özellikle vurguluyor.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu (Trade Map ayna verisi, 2024). İran ve Ürdün tabloda görünmemekle birlikte önemli tedarikçilerdir.

Tablonun kritik mesajı, rakibin istatistikte değil sahada olduğu. Rapor, İran menşeli ürünlerin güney Irak'ta güçlü dağıtım ağına ve dini-kültürel yakınlığa sahip olduğunu, Ürdün ve Mısır firmalarının ise büyük zincir marketlerde düşük fiyatlı ürünlerle Türk markalarının raf payını azaltmaya başladığını belirtiyor. Bu ülkelerin bazılarının Irak'la askıya alınmış da olsa ticaret anlaşmaları var; Türkiye'nin ise STA'sı yok.

Sık yapılan hata şudur: Firma, %73'lük Türkiye payını görür ve "pazar zaten bizim" diye düşünerek fiyat ve ambalajı sabit tutar. Oysa rapor, Iraklı tüketicinin marka sadakatinin düşük, promosyona duyarlılığının yüksek olduğunu ve rakiplerin agresif indirimlerinin kısa vadede pazar payı düşürebildiğini belirtiyor. Doğru yaklaşım, liderliği hacimle değil marka görünürlüğü, bölgesel depo ve raf sürekliliğiyle savunmaktır.

ITC Trade Map – GTİP bazlı Irak ithalat verisi

Türkiye'nin Irak Çikolata ve Şekerleme Pazarındaki Konumu Nedir?

Türkiye, Irak'ın ithal ettiği on büyük ürün kaleminin tamamında ilk sırada; gofrette %83,5, dolgulu olmayan çikolata tablette %85,3, dökme çikolatada %87,9 payla neredeyse tek tedarikçi. Pay yalnızca sakızda (%42,9) ve kakaosuz şekerlemede (%61) görece düşük.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu (Trade Map, 2024)

Türkiye'nin kendi kayıtlarına göre Irak'a ihracatın seyri ise şöyle:

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu (Trade Map)

Bu iki tablodan üç sonuç çıkıyor. Birincisi, Türkiye'nin Irak ihracatının %64'ü unlu mamul grubundan (gofret, bisküvi, kek); çikolata ve şekerleme kalemleri toplamın üçte birinde. İkincisi, en hızlı büyüyen kalemler düşük tabandan gelen ürünler: dökme çikolata 2020–2024'te 3 kat, sakız 2,1 kat, dondurma 2 kat büyüdü; dökme çikolatadaki artış, Irak'ta kurulan paketleme ve üretim tesislerinin Türk hammaddesine talebini gösteriyor. Üçüncüsü, 2022'den sonra büyüme hızı yavaşladı: 2022'de %28 artan ihracat, 2023'te %1,6, 2024'te %4,5 büyüdü. Pazar doyuma değil, rekabete giriyor.

BAZ Girişim Ülkeler Dizini

Irak İhracat ve Pazar Rehberi

Irak'ta Hangi Çikolata ve Şekerleme Ürünlerinde Fırsat Var?

Irak'ta Türk üreticiler için fırsat üç alanda yoğunlaşıyor: Ramazan ve bayram dönemine özel hediyelik ve kutulu çikolata, yaz aylarında erimeye dayanıklı şekerleme–sakız–karamel serileri ve Irak'ta paketleme yapan tesislere dökme çikolata tedariki. Rapor bulgularını birleştirerek BAZ Girişim olarak ürünleri dört gruba ayırıyoruz:

Kaynak: BAZ Girişim değerlendirmesi, Basra Ticaret Ataşeliği raporu verileri temel alınarak

Bu tablodan üç sonuç çıkıyor:

• Yaz–kış ayrı ürün karması kur: Rapor, yazın şekerleme–sakız–karamel, kışın sütlü ve fındıklı çikolataya kayan bir talep tanımlıyor. Tek bir yıllık koleksiyonla çalışan firma yazın iade ve erime kaybı yaşıyor; "summer pack" izolasyonlu ambalaj ve ısıya dayanıklı formülasyon rapordaki açık öneri.

• Hediyelik segment boş değil, Avrupalı: Avrupa menşeli premium markalar hediyelik kutularda prestij yaratıyor. Türk üreticinin %73'lük payı bu segmentte geçerli değil; Ramazan'a 3–4 ay önceden planlanan kutulu koleksiyon, marjı en yüksek büyüme alanı.

• Dökme çikolata yerli üretim ortaklığına açılan kapı: Rapor, Erbil ve Basra'daki paketleme veya montaj tesislerinin ürünlere "yerli üretim" statüsü kazandırdığını ve Türk firmalarının bu yöntemi yaygın kullanmaya başladığını belirtiyor. Dökme çikolata tedariki, bu tesislerle ilişki kurmanın ilk adımı.

Hedef Pazar ve Müşteri Keşfi hizmetimizi inceleyin

Irak Çikolata ve Şekerleme Pazarında Kimler İçin Fırsat Var, Kimler Zorlanır?

Irak; sütlü ve fındık–fıstık dolgulu ürün üreten, COSQC uygunluk ve helal sertifikasını sevkiyat öncesi tamamlayan, Arapça etiket ve ısıya dayanıklı ambalajı baştan kuran, Erbil'de depo ve saha ekibi olan ve peşin veya kısa vadeli güvenli ödemeyle çalışan Türk üretici için büyük bir pazar. Ürünü ithalatçıya teslim edip rafı takip etmeyen, tek koleksiyonla yılı geçiren ve küçük distribütörlerle açık hesap çalışan firma için ise zorlu.

Sık yapılan hata şudur: Firma, Erbil üzerinden ürünü sokar, Bağdat ve güneye dağıtımı ithalatçıya bırakır ve ürünün Musul Barajı kontrol noktasında ikinci kez vergilendirildiğini, Türk TIR'ının güneye geçemediği için Irak plakalı araca aktarıldığını fiyatlamaya katmaz. Rapor, IKBY ile merkezi hükümet arasındaki uygulama farkının "çifte vergilendirme" riski yarattığını açıkça belirtiyor. Doğru yaklaşım, kuzey ve güney için ayrı distribütörle çalışmak ve güney fiyatını bu ek maliyetle kurmaktır.

Irak'ta Hangi Bölgeler Hedeflenmeli?

Irak'ta çikolata ve şekerleme talebi dört bölgede farklı karakter taşıyor: Bağdat hacim, IKBY marj ve modern perakende, Basra lojistik ve büyüyen gelir, ikinci düzey şehirler ise fiyat odaklı hacim.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu

Erbil ilk üs; Türkiye'den gelen ürünler İbrahim Halil kapısından girip Duhok ve Erbil depolarında toplanıyor, oradan Bağdat'a ve güneye Irak plakalı araçlarla gidiyor. Rapor, 18–22°C iklimlendirilmiş depo ağının Erbil merkezli olduğunu, Basra ve Necef'te ise soğuk zincir altyapısının sınırlı kaldığını belirtiyor. Bağdat hacim için vazgeçilmez; Basra ise uzun vadede yerel paketleme yatırımı için organize sanayi bölgesi teşvikleriyle öne çıkıyor.

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası

Irak'a Çikolata ve Şekerleme İhracatında Gümrük Vergisi ve Vergi Yükü Ne Kadar?

Irak'ta çikolata ve şekerleme ürünlerinde gümrük vergisi CIF değeri üzerinden genellikle %10–15; gofret ve kek gibi unlu mamullerde %5–10. IKBY üzerinden giren ürünlerde oran %5–8'e düşüyor ve COSQC test ücretleri %30–40 daha ucuz. Gümrük, satış vergisi ve idari masraflar dâhil toplam vergi yükü ortalama %18–22. Türkiye ile STA yok; Irak DTÖ üyesi de değil.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu

Rekabet açısından bu tablo şu anlama geliyor: Vergi oranı makul görünse de belge, test ve lojistik maliyeti farkı fiilen kapatıyor; rapor bu nedenle uzun vadeli firma için en verimli stratejinin Erbil veya Basra'da paketleme yatırımıyla "iç üretici" statüsü kazanmak olduğunu belirtiyor. 2026 için planlanan KDV ve şeker vergisi birlikte devreye girerse, şeker oranı yüksek ürünlerde fiyat baskısı artacak; reformülasyon ve ürün karması şimdiden düşünülmeli.

Ticaret Bakanlığı – Müşavire Danışın

Irak'a Çikolata ve Şekerleme İhracatında Hangi Belgeler Gerekli?

Irak'a gıda ihracatında sevk öncesi inceleme (PSI) zorunlu; COSQC'nin Ürün Uygunluk Programı kapsamında yetkili gözetim kuruluşunun düzenlediği Certificate of Conformity (CoC) olmadan ürün gümrükten çıkmıyor. Belge seti üç katmanlı: standart ticari belgeler, gıdaya özgü sertifikalar ve Arapça etiket–ambalaj uygunluğu. Dijital imza Irak gümrüğünde kabul edilmiyor; noter ve ticaret odası onayı, gerektiğinde konsolosluk tasdiki gerekiyor.

1. Ticari belgeler:

• Ticari fatura, menşe şahadetnamesi, çeki listesi, konşimento veya hava konşimentosu

• Belgelerin ihracatçı ülke ticaret odasınca onaylanması; gerektiğinde Irak Büyükelçiliği veya Konsolosluğu tasdiki

• İthalatçının Irak Ticaret Bakanlığı'ndan yıllık yenilenen İthalatçı Kimliği

2. Gıdaya özgü sertifikalar:

• Uygunluk Belgesi (CoC): COSQC yetkili kuruluşları Intertek (PVoC programı), TÜV Rheinland, SGS ve Bureau Veritas tarafından düzenlenir; başka kurumların belgesi geçersiz

• Sağlık Sertifikası ve mikrobiyolojik Laboratuvar Analiz Raporu

• Raf Ömrü Belgesi: ülkeye giriş tarihinde en az 6 ay raf ömrü kalmış olmalı

• Helal Sertifikası: domuz yağı, jelatin ve alkol bazlı aroma içermediğini kanıtlar; zorunlu

3. Standartlar:

• COSQC, Codex Alimentarius ile uyumlu Irak standartları yayımlar; Salmonella, E. coli, Listeria limitleri ve kakaoda aflatoksin denetimi

• Sağlık iddiaları ("diyet", "light", "organik") COSQC onayına tabi

4. Etiketleme (Arapça zorunlu):

• Ürün adı, içindekiler, üretici ve ithalatçı adı-adresi, üretim ve son kullanma tarihi, parti numarası, menşe ülke, net ağırlık, saklama koşulları

• Alerjen bildirimi (süt, fındık, soya, gluten) Arapça

• Etiketteki raf ömrü ürün üzerindeki tarihle birebir aynı olmalı

5. Ambalaj:

• Gıdayla temasa uygun, koku ve tat geçirmeyen malzeme

• Çikolatada ısı yalıtımlı ambalaj; sıcak iklim nedeniyle zorunluluğa yakın

• Geri dönüştürülebilir malzeme tercih

Sık yapılan hata şudur: Firma, PSI için gözetim kuruluşuna sevkiyattan bir hafta önce başvurur, numune testi ve CoC süreci öngörülemez şekilde uzar, ürün Habur'da bekler. Rapor, test süresinin ve maliyetinin değişkenlik gösterdiğini ve farklı gümrük noktalarında belge tekrarı istenebildiğini belirtiyor. Doğru yaklaşım, gözetim kuruluşuyla yıllık çerçeve anlaşma yapıp CoC sürecini üretim planına entegre etmektir.

Intertek – Irak Ürün Uygunluk Programı
Belge Dizini – İhracatta gerekli belgeler

Irak'a Çikolata ve Şekerleme Sevkiyatı Nasıl Yapılır?

Türkiye'den Irak'a çikolata ve şekerleme sevkiyatı neredeyse tamamen kara yoluyla yapılıyor: ürün Habur/İbrahim Halil kapısından girip 24–48 saatte Erbil veya Musul depolarına ulaşıyor; İstanbul'dan Basra'ya tam kamyon yükü için toplam transit süre 7–10 gün. Deniz yolu birim maliyette ucuz ama Basra'da limandan mal çekme süreci yavaş ve takibi zor olduğu için istisnai kullanılıyor.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu

Rapor iki operasyonel riski vurguluyor. Birincisi, yaz aylarında güneyde 50°C'ye yaklaşan sıcaklık; premium ürün soğutmalı araç gerektiriyor, Basra ve Necef'te soğuk depo sınırlı, firmalar yazın stok düşürüyor veya akşam teslimatı yapıyor. İkincisi, IKBY sınır geçişlerinde zaman zaman uygulanan kota sınırlamaları; Ramazan gibi yüksek talep dönemlerinde arz sıkıntısı yaratabiliyor. Erbil veya Duhok'ta bölgesel depo, her iki riske karşı rapordaki açık öneri.

Irak'ta Çikolata ve Şekerleme Nasıl Satılır? Dağıtım Kanalları Neler?

Irak'ta çikolata ve şekerleme beş katmanlı bir zincirden geçiyor: İhracatçı → Ana Distribütör (İthalatçı) → Bölgesel Dağıtımcı → Alt Dağıtımcı/Toptancı → Perakende. Ana distribütör gümrük ve COSQC belgelerini yürütüyor; alt dağıtımcılar nakit veya 7–15 gün vadeyle yüzlerce bakkala ulaşıyor. Geleneksel market ve bakkallar satışın %70'inden fazlasını oluşturuyor.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu

E-ticaret küçük ama hızlı büyüyor: 2024'te 3,7 milyar dolarlık toplam hacim ve 9,7 milyon kullanıcı; 2029'da 6,36 milyar dolar ve 13,2 milyon kullanıcı bekleniyor. Çevrim içi siparişlerin %80'inden fazlası kapıda nakit ödeme; ZainCash ve AsiaHawala gibi cüzdanlar gençlerde yayılıyor. 2025'te kabul edilen e-ticaret yasası, çevrim içi satıcıya Ticaret Bakanlığı lisansı zorunluluğu getirdi.

Pazarlama tarafında rapor net: Irak'ta en çok kullanılan platform YouTube; TikTok 23,4 milyon, Facebook yaklaşık 18 milyon, Snapchat 16 milyon kullanıcıyla izliyor; Instagram ve X dünya ortalamasının altında. Devlet kurumları Facebook'u tercih ediyor. Rapor ayrıca kişisel ilişkinin ticaretin başlaması ve sürmesinde belirleyici olduğunu, ithalatçıyla yüz yüze tanışmak için Irak'ın yerinde ziyaret edilmesini öneriyor; vize zorluğu bu ziyaretin önündeki pratik engel.

BAZ Girişim olarak gıda üreticileri için yürüttüğümüz pazar araştırmalarında Irak'taki aday alıcıları dört gruba ayırıyoruz: Erbil ve Bağdat merkezli ana distribütörler (ulusal dağıtım), zincir marketlerin satın alma ekipleri (hediyelik ve aile paketi), Baly ve Miswag mağaza operasyonları (hızlı dönen ürün) ve Erbil–Basra OSB'lerdeki paketleme tesisleri (dökme çikolata ve ortaklık). Her grup için teklif dili farklı: distribütöre bölge münhasırlığı ve yaz stok planı, zincire CoC ve raf sürekliliği, pazaryerine soğuk paketleme ve kampanya, tesise hammadde fiyatı ve "yerli üretim" ortaklık modeli öne çıkıyor.

Dijital İhracat Pazarlaması hizmetimizi inceleyin

Irak Çikolata ve Şekerleme Alıcılarıyla Hangi Fuarlarda Buluşulur?

Irak'ta gıda ve şekerleme sektörünün dört ana fuarı var; Bağdat ulusal ölçekli organizasyonların, Erbil ise yabancı yatırımcı ve IKBY distribütörlerinin merkezi. Raporda yer alan son edisyon tarihleri aşağıda; 2026–2027 tarihleri organizatörlerden teyit edilmeli.

Kaynak: Basra Ticaret Ataşeliği raporu. Güncel tarihler resmi sitelerden teyit edilmelidir.

Erbil fuarları kuzey distribütörleri, Basra fuarı ise İran ve Körfez rekabetinin yoğun olduğu güney pazarı için uygun. Fuar öncesi ithalatçı listesini Ticaret Bakanlığı'nın Müşavire Danışın uygulamasından talep etmek rapordaki en etkili yöntem; Dalil Iraq ve Yellow Pages Iraq sınırlı da olsa açık kaynak. Yurt dışı fuar katılımları Ticaret Bakanlığı desteklerinden yararlanabilir.

BAZ Girişim Fuar Dizini
Devlet Destekleri Danışmanlığı hizmetimizi inceleyin

Irak Çikolata ve Şekerleme Pazarında Fırsatlar ve Riskler Neler?

En büyük fırsat; %60–70 ithalata bağımlı, nüfusunun %60'ı 30 yaş altı, Türk markasını "orta premium" güven konumunda tanıyan ve Habur'dan 24–48 saatte ulaşılan bir pazar. Buna Ramazan ve bayram hediyelik segmentindeki boşluk, Erbil–Basra OSB'lerinde 5–10 yıl kurumlar vergisi muafiyetiyle yerli üretim statüsü kazanma imkânı, Miswag ve Baly üzerinden doğrudan tüketiciye erişim ve 3 kat büyüyen dökme çikolata talebi ekleniyor.

Riskler tarafında beş konu öne çıkıyor. Birincisi, çifte idari yapı: IKBY ve merkezi hükümet arasındaki tarife ve uygulama farkı, Musul Barajı'nda ikinci denetim, Irak TIR'ına aktarma ve kota riski. İkincisi, yerli üretim politikası: ithal ürüne ek vergi veya sertifikasyon zorunluluğu gelebiliyor; 2026'da KDV ve şeker vergisi gündemde. Üçüncüsü, rekabet: İran güneyde dağıtım ağıyla, Ürdün ve Mısır zincir marketlerde fiyatla raf payı alıyor; taklit ve kaçak ürün küçük şehirlerde yaygın. Dördüncüsü, ödeme ve kur: nakit ve kısa vadeli sistem, zayıf bankacılık, dinar–dolar dalgalanması; küçük distribütörlerde tahsilat riski yüksek. Beşincisi, iklim ve altyapı: 50°C yaz, elektrik kesintisi, güneyde sınırlı soğuk zincir; ürün bozulması marka imajını vuruyor.

Irak'ta kalıcı olmanın yolu, "Habur'da ithalatçıya teslim eden görünmez tedarikçi" değil; "Erbil'de deposu ve saha ekibi olan, kuzey ve güney için ayrı distribütörle çalışan, yaz ve Ramazan için ayrı ürün serisi kuran, CoC ve helal sürecini üretime entegre eden, zincir marketle doğrudan raf anlaşması yapan ve uzun vadede paketleme yatırımıyla yerli üretici statüsü kazanan marka" konumunu kurmak.

Marka ve TURQUALITY® Danışmanlığı

Sıkça Sorulan Sorular

Irak'a çikolata ve şekerleme ihracatında gümrük vergisi ne kadar?

Basra Ticaret Ataşeliği raporuna göre Irak'ta gıda ithalatında gümrük vergisi CIF değeri üzerinden %5–30 arasında değişir; çikolata ve şekerlemede genellikle %10–15, gofret ve kek gibi unlu mamullerde %5–10 uygulanır. Yüksek kakaolu çikolata çoğunlukla %15, şeker bazlı şekerleme %10 civarındadır. IKBY üzerinden giren ürünlerde oran %5–8'e düşer; ancak Erbil'den Bağdat'a sevkiyatta ikinci denetim ve ilave vergi riski vardır. Irak'ta KDV yoktur; gıdada yaklaşık %5 satış vergisi ithalatta tahsil edilir. Toplam vergi ve idari yük ortalama %18–22'dir.

Türkiye Irak'ın çikolata ve şekerleme ithalatında kaçıncı sırada?

Trade Map 2024 ayna verilerine göre Türkiye, Irak'ın 973 milyon dolarlık şekerli ve çikolatalı mamul ithalatında 712 milyon dolar ve %73,1 payla açık ara birinci sıradadır; ikinci İtalya'nın payı %3,3'tür. Türkiye gofrette %83,5, dolgusuz çikolata tablette %85,3, dökme çikolatada %87,9 pay alır; en düşük pay sakızda (%42,9) ve kakaosuz şekerlemededir (%61). Türkiye'nin Irak'a bu sektördeki ihracatı 2020'de 506 milyon dolardan 2024'te 712 milyon dolara yükselmiştir. İran ve Ürdün ayna veride görünmese de önemli rakiplerdir.

Irak'a gıda ihracatında sevk öncesi inceleme zorunlu mu?

Evet. Irak'a çikolata, şekerleme, bisküvi ve gofret gibi tüm gıda ürünleri COSQC'nin Ürün Uygunluk Programı kapsamında sevk öncesi incelemeye tabidir. Yetkili gözetim kuruluşları Intertek (Iraq PVoC programı), TÜV Rheinland, SGS ve Bureau Veritas'tır; numune testleri uygun bulunursa Certificate of Conformity (CoC) düzenlenir. CoC olmayan ürün Irak gümrüğünde serbest bırakılmaz, depoda bekletilir veya iade edilir. Başka kurumların düzenlediği belgeler geçersizdir. Test ücreti ürün başına 250–500 dolar civarındadır; IKBY üzerinden giriş yapanlar bu ücretlerde %30–40 daha düşük maliyetle çalışabilmektedir.

Irak'a çikolata ihracatında hangi belgeler gerekli?

Rapora göre zorunlu belgeler; ticari fatura, menşe şahadetnamesi, çeki listesi, taşıma belgesi, ithalatçının Irak Ticaret Bakanlığı İthalatçı Kimliği, COSQC Uygunluk Belgesi (CoC), Sağlık Sertifikası, Laboratuvar Analiz Raporu, Raf Ömrü Belgesi ve Helal Sertifikası'dır. Ülkeye giriş tarihinde ürünün en az 6 ay raf ömrü kalmış olmalıdır. Etiket Arapça olmalı; ürün adı, içindekiler, üretici ve ithalatçı bilgisi, üretim ve son kullanma tarihi, parti numarası, menşe ülke, net ağırlık ve alerjen bildirimi yer almalıdır. Belgeler ticaret odası onaylı ve gerektiğinde konsolosluk tasdikli olmalı; dijital imza Irak gümrüğünde kabul edilmez.

Irak'ta çikolata ve şekerleme distribütörü nasıl bulunur?

Rapor, Irak'ta açık kaynaklardan sınırlı firma bilgisine ulaşılabildiğini ve en etkili yolun Ticaret Bakanlığı'nın Müşavire Danışın uygulamasından potansiyel ithalatçı listesi talep etmek olduğunu belirtir; Dalil Iraq ve Yellow Pages Iraq sınırlı açık kaynaklardır. Ana distribütörler Bağdat, Basra ve Erbil merkezlidir ve birçoğunun Türkiye'de ofisi vardır. Bağdat'taki Iraq Food & Beverage Expo ile Erbil'deki Food Iraq ve Agro Pack fuarları distribütörlerle doğrudan temas sağlar. Irak'ta ticaret güven ilişkisine dayandığından yüz yüze ziyaret ve kuzey–güney için ayrı distribütör seçimi önerilir.

Bize Ulaşın

Irak'a çikolata ve şekerleme ihracatı; 973 milyon dolarlık ithalat pazarı, Türkiye'nin %73'lük lider konumu, Habur üzerinden 24–48 saatlik erişim ve Türk markasının yerleşik güven imajı nedeniyle Türk gıda üreticileri için stratejik bir pazar. Ancak bu pazarda payı korumayı ve büyütmeyi düşük fiyat değil; yaz ve Ramazan için ayrı ürün serisi, COSQC ve helal sürecinin üretime entegrasyonu, Erbil'de depo ve saha takibi, kuzey–güney ayrı distribütör yapısı ve uzun vadede yerli üretim ortaklığı belirliyor.

BAZ Girişim; gıda üreticileri için Irak pazarında ürün kalemi ve bölge bazlı fırsat analizi, ana distribütör, zincir market, pazaryeri ve paketleme tesisi adayı araştırması, belge ve uygunluk süreci planlaması, Arapça içerikli B2B erişim sistemi ve pazara giriş planı hazırlar. Ürün grubunuz için Irak'ta hangi bölgenin ve kanalın öncelikli olduğunu birlikte netleştirmek isterseniz 20 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.

BAZ Girişim ile iletişime geçin
20 dakikalık ücretsiz ön görüşme planlayın