Fas'a Tekstil İhracatı 2026: Pazar Analizi, Gümrük Vergisi, Uygunluk Sertifikası ve Alıcı Rehberi
Baz Girişim
Fas'a Tekstil İhracatı: Pazar Analizi, Gümrük Vergileri, Uygunluk Sertifikası ve Alıcı Rehberi
Fas'a tekstil ihracatı, Türk kumaş ve iplik üreticileri için Kuzey Afrika'daki en somut fırsatlardan biridir. Fas 2024'te 50–63. fasıllarda 4,92 milyar dolarlık tekstil ve hazır giyim ithalatı yaptı. Türkiye 816,8 milyon dolar ve %16,5 pay ile Çin'in ardından ikinci tedarikçi konumunda. Fas konfeksiyon sanayisinin kumaş ve iplik ihtiyacının %85'i ithalatla karşılanıyor.
Bu yazı, T.C. Ticaret Bakanlığı Kazablanka Ticaret Ofisi'nin Aralık 2025'te yayımladığı Fas Tekstil ve Hazır Giyim Sektörü Pazar Araştırması Raporu'na dayanır. Amaç; Fas pazarına açılmak isteyen Türk kumaş, iplik ve hazır giyim üreticilerine pazar yapısı, vergi rejimi, belgelendirme, ödeme koşulları ve alıcı bulma kanalları hakkında uygulanabilir bir çerçeve sunmaktır.
Fas tekstil ve hazır giyim sektörü, 2024'te yaklaşık %5 artışla 950 bin ton üretim hacmine ulaştı. Sektör ülke sanayisinin yaklaşık %15'ini oluşturuyor. Yaklaşık 1.600 firma 190–200 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor; çalışanların %60'ı kadın. Otomotivden sonra ülkenin en büyük istihdam sağlayan sanayi kolu.
Fas'ın üretim modeli net: Avrupa markalarına hızlı ve düşük maliyetli fason üretim. Üretimin %52'si fast fashion, %17'si teknik tekstil, %11'i denim, %11'i örme kumaştan oluşuyor.
Gösterge
Değer (2024)
Hazır giyim üretimi
~950.000 ton
Sektördeki firma sayısı
~1.600
Doğrudan istihdam
190.000–200.000 kişi
Sektör ihracatı (Fasıl 50–63)
4,46 milyar $
Toplam ihracattaki payı
%9,7
Sektör ithalatı (Fasıl 50–63)
4,92 milyar $
İthal girdi bağımlılığı
%85
Bu tablodaki kritik satır sonuncusu. Fas, tekstilde ithalatı ihracatından fazla olan bir üretim üssü. Hazır giyim üretimi büyüdükçe kumaş ve iplik talebi de büyüyor.
Fas Tekstil Ürünlerini Hangi Ülkelerden İthal Ediyor?
Fas'ın 2024 tekstil ithalatında Çin 1,62 milyar dolar ve %32,8 pay ile ilk sırada. Türkiye 816,8 milyon dolar ile ikinci. Onları İspanya, İtalya ve Portekiz izliyor.
Sıra
Ülke
İthalat (Bin $)
Pay (%)
1
Çin
1.615.366
32,8
2
Türkiye
816.792
16,5
3
İspanya
517.356
10,5
4
İtalya
427.095
8,6
5
Portekiz
327.622
6,6
6
Hindistan
198.080
4,0
7
Fransa
176.918
3,6
8
Almanya
101.368
2,0
İspanya ve Portekiz'in yüksek payı tesadüf değil. Fas'ın ihracatının %61,3'ü İspanya'ya, %15,5'i Fransa'ya gidiyor. Avrupalı markalar kendi kumaşını Fas'a gönderip konfeksiyonu orada yaptırıyor. Türk kumaşçıları için rekabet, Çin'in fiyatı ile İber tedarikçilerinin yakınlığı arasında konumlanıyor.
Türkiye'nin Fas'a Tekstil İhracatı Nasıl Bir Seyir İzliyor?
Türkiye'nin Fas'a 50–63. fasıllardaki ihracatı 2020'deki 289,2 milyon dolardan 2024'te 463,2 milyon dolara çıktı. Beş yılda artış %60. Miktar bazında büyüme daha güçlü: 44,6 bin tondan 83,1 bin tona, yani yaklaşık %86.
Yıl
İhracat (Bin $)
Miktar (Ton)
2020
289.166
44.568
2021
429.445
65.347
2022
482.435
73.023
2023
441.277
72.153
2024
463.227
83.097
Not: Trade Map'te Fas'ın beyan ettiği Türkiye'den ithalat (816,8 milyon $) ile Türkiye'nin beyan ettiği Fas'a ihracat (463,2 milyon $) arasında fark var. Bu fark ülke beyanlarının ve kıymet esasının farklı olmasından kaynaklanır; analizlerde iki veriyi birlikte okumak gerekir.
Ürün kırılımı Türkiye'nin gerçek gücünü gösteriyor. İlk 10 kalemin tamamı ara mamul. 2024'te boyalı pamuklu örme kumaş (600622) 40,7 milyon dolar, elastanlı örme kumaş (600410) 30,8 milyon dolar, pamuk ipliği (520513) 24,5 milyon dolar, denim (520942) 24,1 milyon dolar ile öne çıkıyor. Pamuklu örme kumaş ihracatı 2020'den bu yana 8 kat, pamuk ipliği ise 40 katın üzerinde arttı.
Fas'ın en çok ithal ettiği kumaş kalemlerinde Türkiye'nin payı %0,3 ile %35 arasında değişiyor. Payın düşük olduğu büyük kalemler, doğrudan büyüme alanı demek.
GTİP
Ürün
Fas İthalatı (Bin $)
Türkiye Payı (%)
600410
Elastanlı örme kumaş
259.966
16,3
600632
Sentetik, boyalı örme kumaş
212.711
9,7
551219
Polyester dokuma kumaş
175.612
20,5
551622
Suni elyaf-pamuk karışım dokuma
147.077
34,6
540752
Tekstüre polyester filament dokuma
133.516
2,4
600192
Suni lifli havlı örme kumaş
126.235
0,3
590390
Plastik kaplamalı tekstil kumaşı
106.149
1,8
Somut okuma şu: 540752, 600192 ve 590390 kalemlerinde Fas yıllık 366 milyon dolar ithalat yapıyor, Türkiye'nin payı toplamda %2'nin altında. Bu kalemlerde üretim yapan firmalar için Fas, rekabetin henüz yerleşmediği bir pazar.
Fas'a Tekstil İhracatında Gümrük Vergisi Ne Kadar?
Fas'a kumaş ve iplik ihracatında Türkiye-Fas STA kapsamında gümrük vergisi uygulanmaz. Ancak bazı Türk menşeli hazır giyim ürünlerinde 28 Nisan 2022'den bu yana Fas'ın MFN oranının %90'ı kadar vergi uygulanıyor. 2024'te MFN oranı %30'a indiği için bu ürünlerde güncel vergi %27.
Süreç şöyle gelişti. STA 1 Ocak 2006'da yürürlüğe girdi. Fas 2018'de STA'nın 17. maddesine dayanarak bazı hazır giyim ürünlerine "Geçici Uyum Önlemleri" uyguladı. 24 Ağustos 2020'de imzalanan Tadil Anlaşması ile listedeki ürünlere %90 MFN kuralı getirildi. Bu vergiler beş yıl uygulanacak; taraflar isterse beş yıl daha uzatılabilecek.
Sık yapılan hata şudur: Tadilin tüm tekstil ürünlerini kapsadığı düşünülür. Rapor bunu açıkça düzeltiyor. Örme, dokuma ve denim kumaşlar (döşemelik hariç) ile konfeksiyon, triko ve halı ipliği gibi yarı mamuller kapsam dışında. Doğru yaklaşım ise sevkiyattan önce Fas GTİP'ini Fas Gümrük İdaresi'nin ADIL sisteminde sorgulamaktır. "Anlaşmalar" sekmesi Türkiye'ye uygulanan oranı gösterir.
Pan-Avrupa-Akdeniz Kümülasyonu Türk Kumaşçılarına Ne Kazandırıyor?
Türkiye, Fas ve AB, Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menşe kümülasyon sistemine dahil. Bu, Türk kumaşıyla Fas'ta dikilen bir ürünün menşe kurallarını sağlaması koşuluyla AB'ye tercihli rejimle ihraç edilebilmesi anlamına gelir. 1 Ocak 2026'dan itibaren iki ülke arasında Revize PEM Konvansiyonu'nun daha esnek menşe kuralları uygulanıyor.
Stratejik sonuç açık: Fas'taki fason üretici, Avrupalı markaya tercihli menşeli ürün teslim etmek istiyorsa Türk kumaşı ona avantaj sağlar. Çin kumaşı bu avantajı sağlamaz. Türk ihracatçı satış görüşmesinde fiyat kadar bu menşe argümanını da öne çıkarmalı. Gümrük vergisi avantajı için EUR.1 Menşe İspat Belgesi zorunlu.
Fas'a İhracatta Hangi Belgeler ve Sertifikalar Gerekiyor?
Fas'a tekstil ihracatında en kritik belge Uygunluk Sertifikası'dır (Certificate of Conformity – CoC). Fas, Şubat 2020'den bu yana uygunluk kontrollerini yetkili özel kuruluşlara devretti: Bureau Veritas, TÜV Rheinland, Applus Fomento, SGS ve Intertek Labtest. CoC olmadan ürün gümrükten geçemez; menşe ülkede kontrole tabi ürünlerde belge yoksa mal iade veya imha edilebilir.
Temel belge seti şunlardır:
Ticari fatura: Ürün tanımı, miktar, birim fiyat, teslim ve ödeme koşulları.
Gümrük beyannamesi: Fas Gümrük ve Dolaylı Vergiler İdaresi'ne sunulur.
Uygunluk Sertifikası (CoC): Ürün grubuna göre Türkiye'de veya Fas'a varışta alınır.
Etiketleme belgeleri: Arapça ibare zorunlu, Fransızca isteğe bağlı.
EUR.1 veya menşe şahadetnamesi.
Dikkat edilmesi gereken teknik nokta: Fas'ın 10'lu HS kodları Türk GTİP'iyle birebir örtüşmeyebilir. CoC'nin nerede alınacağını belirlerken Fas Sanayi ve Ticaret Bakanlığı listelerini Fas kodu üzerinden kontrol edin. Listeler sık güncellendiğinden son versiyonu ithalatçınızla teyit edin. 2025 itibarıyla başvuru, ithalatçı tarafından PORTNET üzerinden yapılabiliyor.
Fas'a İhracatta Ödeme Nasıl Güvence Altına Alınır?
Fas kambiyo rejimi, ithalat ödemelerini tutara göre sınırlandırır. 200.000 Fas Dirhemi'ne (yaklaşık 22.000 $) kadar işlemlerde bedelin tamamı peşin ödenebilir. Bu tutarın üzerinde peşinat %30 ile sınırlı; kalan %70 ürün Fas gümrüğüne sunulduktan sonra ödenebilir.
Sevkiyat Tutarı
Yasal Peşinat Sınırı
Rapor Tavsiyesi
≤ 200.000 MAD
%100
Tamamı veya bir kısmı peşin
> 200.000 MAD
%30
%30 peşin + %70 akreditif veya vesaik mukabili
Rapor, geleneksel pazarda bazı kumaş ithalatçılarının kurumsal olmadığını açıkça belirtiyor. Bazı alıcılar malı gümrükte bekletip ek indirim talep edebiliyor. Fas Gümrük İdaresi'nin varıştan 45 gün sonra konteynere el koyma hakkı bulunuyor. Bu nedenle peşinatsız sevkiyat yapılmamalı. Türk Eximbank ihracat kredi sigortası ve özel alacak sigortası da değerlendirilmeli. Ödeme transferleri Fas Döviz Kurumu onayına bağlı olduğundan tahsilat takvimi birkaç gün uzayabilir.
Türkiye'den Fas'a tekstil sevkiyatının ana modu denizyoludur. Ambarlı, Alsancak, Mersin ve Gemlik limanlarından Kazablanka Limanı'na transit süre hat yapısına göre 7–20 gün. Tanger Med, özellikle Avrupa bağlantılı aktarmalarda giderek daha fazla kullanılıyor.
Taşıma Modu
Süre
Kullanım Alanı
Denizyolu
7–20 gün
Kumaş, iplik, hacimli sevkiyat
Karayolu (İspanya feribotu)
10–15 gün
Acil, düşük hacimli sevkiyat
Havayolu
1–3 gün
Numune, acil sipariş
Hazır giyim kargosunda rapordaki rayiç maliyet, gümrük işlemleri ve vergiler dahil denizyolunda kilo başı yaklaşık 95 MAD (~9 €), havayolunda yaklaşık 140 MAD (~13,2 €).
Fas'ta Hangi Şehirler ve Alıcılar Hedeflenmeli?
Fas'ta öncelikli hedef şehirler Kazablanka ve Tanca'dır. Kazablanka sektörün ticari merkezi; Derb Omar, Derb Ghalef ve Garage Allal toptan kumaş ticaretinin kalbi. Tanca'da Tanger Med Limanı ve Avrupa'ya yakınlık nedeniyle yoğun konfeksiyon atölyesi bulunuyor. Rabat ve Marakeş ikincil; Fès, Meknès ve Agadir yerel dağıtım için önemli.
Alıcı profili üçe ayrılıyor. Birincisi, Avrupa markalarına fason üretim yapan konfeksiyon fabrikaları. İkincisi, Derb Omar merkezli kumaş ithalatçıları ve toptancılar. Üçüncüsü, SIMTIS, CIB ve SINMATEX gibi yerel kumaş üreticileri; bu firmalar iplik ve kimyasal için potansiyel alıcı.
Firma taraması için rapor dört ücretsiz kaynak öneriyor: Kerix, Kompass Fas (Fransızca sürümü daha verimli), Telecontact.ma ve Charika.ma. Aday alıcıların resmi kaydı ve mali verileri, OMPIC'in yönettiği Directinfo.ma üzerinden doğrulanabiliyor.
BAZ Girişim olarak tekstil ve kumaş üreticileriyle yürüttüğümüz çalışmalarda, alıcı listesini bu dizinler, dernek üye verileri ve fuar katılımcı listelerinden çıkarıyoruz. Ardından Directinfo ile doğrulayıp LinkedIn ve e-posta üzerinden sistematik B2B erişim kuruyoruz. Doğrulama adımı, kurumsal olmayan alıcı riskini sevkiyattan önce eler.
Fas Tekstil Sektöründe Hangi Derneklerle Temas Kurulmalı?
Fas tekstil sektörünün çatı kuruluşu AMITH'tir. 1960'ta kurulan dernek yaklaşık 1.600 işletmeyi temsil ediyor ve Türk firmalarına bilgi aktarımı için bir Türkiye masası kurdu.
Dernek
Kapsam
Kimler İçin Uygun
AMITH
~1.600 üretici, Türkiye masası
Kumaş, iplik, yatırım
AMPETH
~500 KOBİ konfeksiyon atölyesi
Küçük hacimli kumaş satışı
ANIT
Ulusal kumaş ithalatçıları
Distribütör arayışı
ATIT
Derb Omar ithalatçı ve tüccarları
Toptan kanal
Güncel yetkili ve iletişim bilgilerine Kazablanka Ticaret Ofisi raporunun 4.3 bölümünden ulaşabilirsiniz.
Fas'ta tekstil ihracatı için en önemli fuar, AMITH'in düzenlediği MAROC IN MODE'dur. Fuar 3–5 Kasım 2026'da 23. kez yapılacak. 2025'te İTHİB, fuarla eş zamanlı olarak 20 Türk firmasının katılımıyla ikili iş görüşmeleri organize etti.
Fuar
Odak
Tarih
MAROC IN MODE
Konfeksiyon, moda trendleri
3–5 Kasım 2026
Morocco Fashion Style and Tex
Kumaş, girdi, aksesuar
Her yıl Nisan (2026: 2–5 Nisan)
Morocco Textile Technologies Expo
Tekstil makineleri
Haziran (23–25 Haziran)
Morocco Fashion Style and Tex'te Çin firmaları ilk, Türk firmaları ikinci sırada. Ancak rapor, bu fuarlarda yabancı katılımcı ve ziyaretçi sayısının sınırlı olduğunu vurguluyor. Bu nedenle fuar yatırımı, önceden randevu alınmış alıcı görüşmeleriyle birleştirilmeli.
Fas, temel ve orta segment hazır giyimde Türkiye'ye göre %10–25 daha rekabetçi fiyat sunabiliyor. Aylık asgari ücret yaklaşık 300 dolar. Türkiye ise kumaş kalitesi, ürün çeşitliliği ve dikey entegrasyonda üstün.
Ürün
Fas Üretici Fiyatı (€/adet)
T-shirt (örme)
1,8 – 3,2
Gömlek
3,7 – 5,5
Pantolon
5,5 – 8,3
Elbise
6,4 – 11,0
Kazak
6,0 – 9,2
Ceket / Mont
11,0 – 23,0
Yatırım düşünen firmalar için Yeni Yatırım Şartı, 50 milyon MAD yatırım ve 50 istihdam ya da tutar şartı olmadan 150 istihdam sağlayan projelere yatırımın %30'una kadar destek veriyor. Bölgeye göre %10–15 ek teşvik mümkün. 250 milyon MAD altı projeler bölgesel yatırım merkezlerinde (CRI) değerlendiriliyor. Fas hükümeti özellikle iplik ve kumaş yatırımlarını teşvik ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Fas'a kumaş ihracatında gümrük vergisi var mı?
Fas'a Türk menşeli örme, dokuma ve denim kumaş ihracatında gümrük vergisi uygulanmaz. 2022'de yürürlüğe giren STA Tadil Anlaşması yalnızca listedeki bazı hazır giyim ürünlerini kapsar; döşemelik kumaşlar hariç kumaşlar ve konfeksiyon, triko ve halı ipliği gibi yarı mamuller kapsam dışındadır. Vergisiz giriş için EUR.1 Menşe İspat Belgesi zorunludur. Sevkiyattan önce ürünün Fas GTİP'i ADIL sisteminde sorgulanmalı ve oran ithalatçıyla teyit edilmelidir.
Türk hazır giyim ürünlerine Fas'ta yüzde kaç vergi uygulanıyor?
STA Tadil Anlaşması listesindeki Türk menşeli hazır giyim ürünlerine Fas'ın MFN oranının %90'ı kadar vergi uygulanıyor. MFN oranı 2024'te %40'tan %30'a indirildiği için bu ürünlerde güncel vergi %27. Uygulama 28 Nisan 2022'de başladı ve beş yıl sürecek; taraflar değerlendirme sonucunda beş yıl daha uzatabilir. Tüm hazır giyim ürünleri listede değildir, bu nedenle ürün bazında kontrol şarttır.
Fas'a ihracatta uygunluk sertifikası (CoC) nereden alınır?
Fas'a ihracatta Uygunluk Sertifikası, Fas Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın yetkilendirdiği Bureau Veritas, TÜV Rheinland, Applus Fomento, SGS ve Intertek Labtest'ten alınır. Bazı ürünler Türkiye'de sevkiyat öncesi, bazıları Fas'a varışta kontrol edilir. Hangi listede olduğunuzu Fas HS kodu üzerinden belirlemelisiniz, çünkü Türk GTİP'iyle 10'lu bazda örtüşmeyebilir. Menşede alınması gereken sertifika yoksa ürün iade veya imha edilebilir.
Fas'a ihracatta peşin ödeme alınabilir mi?
Fas kambiyo rejimine göre 200.000 MAD'e (yaklaşık 22.000 $) kadar sevkiyatlarda bedelin tamamı peşin alınabilir. Bu tutarı aşan işlemlerde peşinat en fazla %30 olabilir; kalan %70 ürün Fas gümrüğüne sunulduktan sonra ödenir. Kazablanka Ticaret Ofisi, büyük sevkiyatlarda %30 peşinat ve kalan tutar için akreditif veya vesaik mukabili ödeme öneriyor. Ek güvence için Türk Eximbank ihracat kredi sigortası kullanılabilir.
Fas'ta tekstil ithalatçısı ve alıcı nasıl bulunur?
Fas'ta tekstil alıcısı bulmak için Kerix, Kompass Fas, Telecontact.ma ve Charika.ma ücretsiz firma veritabanları kullanılabilir. AMITH'in Türkiye masası, AMPETH, ANIT ve Derb Omar merkezli ATIT dernekleri doğrudan temas kanallarıdır. Kazablanka'daki MAROC IN MODE ve Morocco Fashion Style and Tex fuarları yüz yüze görüşme fırsatı sunar. Aday firmaların resmi kaydı ve mali verileri Directinfo.ma üzerinden doğrulanmalıdır.
Bize Ulaşın.
Fas'a tekstil ihracatı, doğru ürün grubuyla girildiğinde vergi engeli olmayan, büyüyen ve Türkiye'nin zaten güçlü olduğu bir pazar. Fırsat hazır giyimde değil, Fas konfeksiyon sanayisinin %85'lik ithal girdi ihtiyacında. Başarıyı ise doğru alıcı seçimi, CoC süreci ve ödeme güvencesi belirliyor.
BAZ Girişim; kumaş, iplik ve hazır giyim üreticileri için Fas pazarında GTİP bazlı fırsat analizi, doğrulanmış alıcı listesi, fuar öncesi B2B randevu sistemi ve pazara giriş planı hazırlar. Firmanıza uygun ürün grubu, şehir ve alıcı segmentini birlikte netleştirmek isterseniz 20 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
20 Dakikalık Ücretsiz Ön Görüşmede Firmanızın İhracat Potansiyelini Ve Öncelikli Adımları Birlikte Değerlendirelim. Yılda Yalnızca 30 Firma İle Çalışıyoruz.