Fas’a İhracat ve Fas’ta Yatırım Raporu

Fas’a İhracat ve Fas’ta Yatırım Rehberi 2026

Fas; Avrupa, Afrika ve Atlantik ticaret rotalarının kesişiminde yer alan stratejik konumu, gelişmiş sanayi kümelenmeleri, serbest ticaret anlaşmaları ve büyüyen iç pazarıyla Türk ihracatçıları için önemli fırsatlar sunmaktadır.

Ülke yalnızca yaklaşık 38 milyonluk bir tüketici pazarı değildir. Otomotiv, havacılık, tekstil, elektrik ekipmanları, fosfat, yenilenebilir enerji ve gıda işleme sektörlerinde Avrupa merkezli değer zincirlerine entegre olmuş güçlü bir üretim üssüdür.

Türkiye ile Fas arasında 1 Ocak 2006’dan beri yürürlükte bulunan Serbest Ticaret Anlaşması da menşe şartlarını karşılayan ürünler açısından önemli bir tarife avantajı sağlayabilir. Bununla birlikte her ürünün otomatik olarak sıfır gümrük vergisine tabi olduğunu varsaymak doğru değildir. Ürünün GTİP kodu, menşe kuralı, anlaşma kapsamı, güncel vergi düzenlemeleri ve varsa ticaret politikası önlemleri ayrı ayrı incelenmelidir.

Türkiye’nin İhracat Ajansı BAZ Girişim olarak bu rehberde;

• Fas ekonomisinin güncel görünümünü,

• Fas’ın ithalat ve ihracat yapısını,

• Türkiye–Fas ikili ticaretini,

• Türk firmaları için fırsat sunabilecek sektörleri,

• Gümrük, menşe ve ürün uygunluğu süreçlerini,

• Distribütör ve müşteri bulma yöntemlerini,

• Fas’ta yatırım ve şirket kuruluşunu

2026 verileri üzerinden ele alıyoruz.

BAZ Girişim YouTube kanalındaki Fas’ta Yatırım ve İhracat Fırsatları yayınını da rehberle birlikte izleyebilirsiniz.

Fas Ekonomisinin 2026 Görünümü

Ticaret Bakanlığının IMF verilerine dayanan 2026 Fas ülke profiline göre ülkenin temel ekonomik göstergeleri şöyledir:

Fas ekonomisinin 2025 ve 2026 yıllarında yüzde 4,9 büyümesi beklenmektedir. Ekonominin tarımsal üretime ve yağış koşullarına duyarlılığı devam etmekle birlikte otomotiv, turizm, imalat, lojistik, havacılık ve yenilenebilir enerji gibi sektörlerin ekonomik çeşitlenmeye katkısı artmaktadır.

Eski metinde yer alan Dünya Bankası Doing Business sıralaması güncel bir gösterge olarak kullanılmamalıdır. Dünya Bankası Doing Business raporunu 2021 yılında sonlandırmıştır. Ülke değerlendirmelerinde güncel ekonomik veriler, yatırım mevzuatı, gümrük uygulamaları, pazar büyüklüğü ve sektörel koşullar esas alınmalıdır.

Fas’ın Dış Ticaret Görünümü

Fas, ihracatını artırmasına rağmen enerji, taşıt, makine, elektrik ekipmanları, plastik, hububat ve sanayi girdilerindeki ithalat bağımlılığı nedeniyle dış ticaret açığı veren bir ekonomidir.

2025 yılında Fas’ın yaklaşık:

• İhracatı: 50 milyar dolar

• İthalatı: 88 milyar dolar

• Dış ticaret hacmi: 138 milyar dolar

• Dış ticaret açığı: 38 milyar dolar

seviyesinde gerçekleşmiştir. (https://ticaret.gov.tr)

Fas’ın İhraç Ettiği Başlıca Ürünler

Fas’ın 2025 ihracatında öne çıkan ürün grupları şunlardır:

Bu yapı, Fas’ın yalnızca fosfat ve tarım ürünü ihraç eden bir ülke olmadığını göstermektedir. Otomotiv kablo sistemleri, araç üretimi, elektrik ekipmanları ve havacılık parçaları ülkenin modern ihracat sanayisinin temel bileşenleridir.

Fas’ın İthal Ettiği Başlıca Ürünler

Fas’ın 2025 yılı ithalatında öne çıkan ürün grupları şöyledir:

Türk firmaları açısından özellikle makine, otomotiv tedariki, elektrik ekipmanları, plastik ürünleri, enerji sistemleri ve üretim girdileri incelenebilecek alanlardır. Bununla birlikte yüksek ithalat hacmi tek başına yeterli fırsat göstergesi değildir. Yerel üretim, rakip ülkeler, gümrük vergisi, müşteri tipi ve fiyat seviyesi GTİP bazında analiz edilmelidir.

Fas’ın Başlıca Tedarikçileri

Fas’ın 2025 yılı ithalatında öne çıkan ülkeler şunlardır:

Fas tarafının ithalat verilerine göre Türkiye, ülkenin ilk beş tedarikçisi arasında bulunmaktadır. Türkiye’nin temel rakipleri Avrupa’dan İspanya, Fransa, Almanya ve İtalya; Avrupa dışından ise Çin ve ABD’dir.

Türkiye–Fas İkili Ticareti

Türkiye ile Fas arasındaki ticaret 2025 yılında tarihî olarak yüksek bir seviyeye ulaşmıştır.

TÜİK verilerine göre 2025 yılında:

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023’te 4,42 milyar dolar, 2024’te 4,85 milyar dolar iken 2025’te 5,82 milyar dolara yükselmiştir.

Fas tarafının ithalat verisi ile Türkiye’nin ihracat verisi arasında FOB–CIF değerleme, kayıt yöntemi ve zamanlama kaynaklı farklılıklar bulunabilir. İkili ticaretin analizi yapılırken aynı veri kaynağı ve metodoloji kullanılmalıdır.

Türkiye’nin Fas’a İhraç Ettiği Başlıca Ürünler

Türkiye’nin 2025 yılında Fas’a ihracatında öne çıkan ürün grupları şunlardır:

Türkiye’nin Fas’a ihracatı enerji ürünleriyle sınırlı değildir. Otomotiv, makine, çelik, plastik, elektrik ekipmanı, ahşap ve tekstil ürünleri Türk ihracatçılarının güçlü olduğu başlıca alanlardır.

Türkiye’nin Fas’tan İthal Ettiği Başlıca Ürünler

Türkiye’nin 2025 yılında Fas’tan ithalatında öne çıkan ürün grupları şunlardır:

Fas’tan yapılan ithalatın otomotiv, kablo, gübre ve kimyasal ürünlere yoğunlaşması, iki ülke ekonomisinin belirli sanayi değer zincirlerinde birbirini tamamladığını göstermektedir.

Türkiye–Fas Serbest Ticaret Anlaşması

Türkiye–Fas Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ocak 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anlaşma, menşe şartlarını karşılayan ürünlerin tercihli gümrük vergilerinden yararlanmasına imkân tanımaktadır.

Ancak Serbest Ticaret Anlaşması şu anlama gelmez:

• Türkiye’den gönderilen her ürün otomatik olarak vergisizdir.

• Menşe belgesi olmadan tercihli tarife uygulanır.

• KDV, özel vergiler ve ürün bazlı diğer mali yükler ortadan kalkar.

• Anti-damping, korunma veya geçici uyum önlemleri uygulanamaz.

Ürünün anlaşma kapsamındaki tarife tavizi ve menşe kuralı GTİP bazında kontrol edilmelidir.

Hangi menşe belgeleri kullanılabilir?

Ürüne, ticari işleme ve menşe kümülasyonu yapısına göre;

• EUR.1 Menşe İspat Belgesi,

• EUR-MED,

• Uygun koşullarda menşe beyanı

kullanılabilir.

2026 yılı başından itibaren Türkiye–Fas ticaretinde Revize Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kuralları uygulanmaya başlamıştır. Türkiye’den Fas’a yapılan ihracatta menşe belgesinde “REVISED RULES” ibaresinin bulunmaması tek başına belgenin geçersiz sayılmasına neden olmamaktadır. Buna karşılık ürünün revize kurallar kapsamındaki gerçek menşe şartlarını karşılaması zorunludur.

Fas’a gönderilecek ürünlerde tercihli tarife kullanılmadan önce;

1. GTİP kodu doğrulanmalı,

2. STA taviz oranı kontrol edilmeli,

3. Ürünün menşe kuralı incelenmeli,

4. Kullanılan girdilerin menşei belirlenmeli,

5. Doğru menşe ispat belgesi düzenlenmelidir.

Dış ticaret evraklarının işlevlerini İhracat Sürecinde Kullanılan Belgeler rehberimizden inceleyebilirsiniz.

Fas’a İhracatta Vergiler

Tercihli gümrük vergisi sıfır olsa dahi ithalat sırasında başka mali yükler oluşabilir.

Fas’ta ürünün niteliğine göre;

• İthalat KDV’si,

• Parafiskal ithalat vergisi,

• İç tüketim vergisi,

• Ekolojik vergi,

• Orman veya ahşap vergisi,

• Liman ve gümrükleme giderleri

uygulanabilir.

2026 uygulamasında genel ithalat KDV oranı birçok ürün için yüzde 20, özel ithalat vergisi ise yüzde 0,25’tir. Plastik içeren belirli ürünlerde yüzde 1 ekolojik vergi; 44 ve 94’üncü fasıllarda yer alan ahşap ve ahşap içeren ürünlerde yüzde 6 orman vergisi uygulanabilmektedir. Ürüne özel istisnalar ve indirimli KDV oranları bulunmaktadır. (https://ticaret.gov.tr)

Kesin vergi hesabı için Fas Gümrük İdaresinin ADIL tarifesi üzerinden GTİP bazlı sorgulama yapılmalıdır. ADIL sistemi ürünün gümrük vergisini, ithalat vergilerini, gerekli belgeleri ve dış ticaret önlemlerini göstermektedir. (Gümrük İdaresi)

Fas’a İhracatta Gerekli Belgeler

Kesin belge listesi ürünün GTİP koduna, kullanım alanına ve taşıma şekline göre değişir.

Genel olarak şu belgeler kullanılabilir:

• Ticari fatura,

• Paketleme veya çeki listesi,

• Konşimento veya hava yolu taşıma belgesi,

• İhracat gümrük beyannamesi,

• EUR.1, EUR-MED veya menşe beyanı,

• Menşe şahadetnamesi,

• Sigorta belgesi,

• Uygunluk sertifikası,

• Test ve analiz raporları,

• Sağlık veya bitki sağlık sertifikası,

• Helal belgesi,

• Ürün kayıt veya ruhsat belgeleri.

Gıda ve tarım ürünlerinde ONSSA, medikal cihaz, ilaç ve kozmetik ürünlerinde ise ilgili sağlık otoriteleri devreye girebilir. Et ürünlerinde helal sertifikası talep edilebilir.

Arapça Etiketleme Zorunluluğu

Fas’a ihraç edilen ürünlerde etiketleme konusu yükleme yapılmadan önce kontrol edilmelidir.

Genel ürün etiketinde şu bilgilerin yer alması beklenebilir:

• Ürünün tanımı ve türü,

• Menşe ülkesi,

• Üretici ve ithalatçı bilgileri,

• Ürün miktarı,

• Bileşim,

• Kullanım talimatları.

Etiket görünür, okunabilir ve silinmez olmalıdır. Etiket yabancı dildeyse Arapça çevirisinin bulunması gerekir. Fransızca eklenebilir ancak Arapça temel zorunlu dil olarak uygulanmaktadır.

Gıdalarda ayrıca;

• İçindekiler,

• Alerjenler,

• Besin değerleri,

• Son kullanma tarihi,

• Saklama koşulları,

• Gerekli durumlarda helal bilgisi

aranabilir.

Kozmetik, ilaç, tehlikeli kimyasal ve medikal ürünler için ayrı etiketleme kuralları uygulanmaktadır.

Fas Pazarında Fırsat Sunabilecek Sektörler

Fırsat analizi yalnızca ülkenin toplam ithalatına bakılarak yapılmamalıdır. Türk firmasının ürün kalitesi, fiyatı, sertifikaları, üretim kapasitesi ve yerel servis imkânı da değerlendirilmelidir.

1. Makine ve Endüstriyel Otomasyon

Fas’ın 2025 makine ve mekanik cihaz ithalatı yaklaşık 8,7 milyar dolardır. Otomotiv, gıda işleme, tekstil, lojistik, madencilik ve ambalaj sektörlerindeki yatırımlar ekipman talebini desteklemektedir.

Potansiyel alt gruplar:

• Konveyör ve taşıma sistemleri,

• Paketleme makineleri,

• Gıda işleme ekipmanları,

• Tekstil makineleri,

• Metal işleme makineleri,

• Pompa ve vana sistemleri,

• Kompresörler,

• Endüstriyel otomasyon,

• Depo ve lojistik otomasyonu.

Konveyör ve taşıma sistemleri özelinde Fas’a Makine İhracatı ve 842839 GTİP Rehberi içeriğimizi inceleyebilirsiniz. (bazgirisim.com)

2. Otomotiv ve Yan Sanayi

Fas, Renault ve Stellantis gibi küresel üreticilerin tesisleriyle Afrika’nın en önemli otomotiv üretim merkezlerinden biri hâline gelmiştir.

Türk firmaları açısından:

• Kablo sistemleri,

• Metal parçalar,

• Plastik enjeksiyon parçaları,

• Kauçuk ürünler,

• Kalıp ve fikstür,

• Filtreler,

• Elektronik parçalar,

• Üretim hattı ekipmanları

değerlendirilebilir.

Bu sektörde doğrudan yedek parça satışından çok Tier 1 ve Tier 2 tedarik zincirlerine giriş, kalite sertifikaları ve uzun dönemli tedarik anlaşmaları önemlidir.

3. Elektrik ve Enerji Ekipmanları

Fas’ın elektrikli makine ve cihaz ithalatı 2025’te yaklaşık 8,4 milyar dolardır. Ülkenin enerji dönüşümü ve sanayi yatırımları elektrik altyapısı ihtiyacını artırmaktadır.

İncelenebilecek ürünler:

• Transformatörler,

• Kablolar,

• Elektrik panoları,

• Şalt ekipmanları,

• İnvertörler,

• Enerji izleme sistemleri,

• Endüstriyel otomasyon,

• Enerji depolama çözümleri.

4. Plastik ve Plastik Mamulleri

Fas’ın plastik ve plastik mamulleri ithalatı yaklaşık 3,7 milyar dolar düzeyindedir. Plastik sektörü, fosfatlardan sonra ülkenin kimya sanayisindeki stratejik alanlarından biri olarak değerlendirilmektedir. (https://ticaret.gov.tr)

Otomotiv, ambalaj, tarım, inşaat, medikal ve tüketim ürünleri için teknik plastikler, kalıplar, yarı mamuller ve üretim makineleri fırsat sunabilir.

Plastik içeren ürünlerde uygulanabilecek yüzde 1 ekolojik vergi fiyatlandırmaya dâhil edilmelidir.

5. İnşaat ve Altyapı

Fas’ın ulaşım, konut, turizm, liman, stadyum ve şehir altyapısı yatırımları Türk müteahhitleri ve yapı malzemesi üreticileri için fırsatlar oluşturmaktadır.

Türk müteahhitlik şirketleri bugüne kadar Fas’ta yaklaşık 4,2 milyar dolar değerinde 113 proje tamamlamıştır. (https://ticaret.gov.tr)

Potansiyel ürünler:

• Çelik konstrüksiyon,

• Kapı ve pencere sistemleri,

• Seramik ve doğal taş,

• Prefabrik yapılar,

• Yalıtım ürünleri,

• Mekanik tesisat,

• Asansörler,

• Mobilya ve iç mekân çözümleri.

6. Yenilenebilir Enerji

Fas, güneş ve rüzgâr enerjisini enerji ithalat bağımlılığını azaltma stratejisinin temel unsurlarından biri olarak konumlandırmaktadır.

Türk firmaları;

• Güneş paneli taşıyıcı sistemleri,

• İnvertör,

• Kablo ve konnektör,

• Enerji depolama,

• Trafo ve şalt sistemleri,

• Mühendislik ve kurulum,

• Endüstriyel enerji verimliliği

alanlarında proje ve tedarik fırsatlarını değerlendirebilir.

7. Sağlık, Medikal ve Kozmetik

Fas’ta sağlık altyapısının geliştirilmesi, hastane yatırımları ve özel sağlık sektörünün büyümesi tıbbi cihaz ve sarf ürünlerinde fırsat yaratmaktadır.

Ürünlerin kayıt, ruhsat, etiketleme ve yetkili ithalatçı şartları önceden incelenmelidir. Medikal cihaz, ilaç ve kozmetikte yalnızca CE veya Türkiye’deki ürün kayıtları Fas pazarına giriş için tek başına yeterli olmayabilir.

8. Gıda İşleme ve Ambalaj

Fas güçlü bir tarım ve gıda ihracatçısı olmasına rağmen gıda işleme, paketleme, soğuk zincir, tarımsal sulama ve depolama teknolojilerinde ithalat ihtiyacı bulunmaktadır.

Türk firmaları için:

• Paketleme makineleri,

• Dolum sistemleri,

• Soğuk hava depoları,

• Süt ve meyve işleme,

• Un ve yem makineleri,

• Etiketleme sistemleri,

• Gıda ambalajı

değerlendirilebilir.

Fas’ta Distribütör ve Müşteri Nasıl Bulunur?

Fas pazarında Fransızca ve Arapça iş iletişimi önemli rol oynamaktadır. İngilizce uluslararası şirketlerde kullanılabilse de yerel distribütör, KOBİ ve kamu kurumlarıyla iletişimde Fransızca içerik büyük avantaj sağlar.

Müşteri araştırması şu kaynaklarla yürütülebilir:

• Fas ticaret sicili,

• Sektörel birlikler,

• Ticaret ve sanayi odaları,

• Fuar katılımcı listeleri,

• LinkedIn ve Sales Navigator,

• Gümrük ve ithalat verileri,

• Tanger Med sanayi bölgeleri,

• Bölgesel yatırım merkezleri,

• Ticaret müşavirlikleri.

Potansiyel distribütör araştırılırken yalnızca web sitesi ve ürün portföyü yeterli değildir.

Şu unsurlar doğrulanmalıdır:

• Şirket ve vergi kaydı,

• İthalat geçmişi,

• Depo ve lojistik altyapısı,

• Bölgesel satış ağı,

• Rakip markalar,

• Teknik servis kapasitesi,

• Finansal yeterlilik,

• Mevcut müşteri referansları.

Hedef firma ve karar verici araştırması için Hedef Pazar ve Müşteri Keşfi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Fas Pazarında Dijital Pazarlama

Fas’ta dijital iletişim yalnızca Fransızcaya çevrilmiş ürün kataloglarından oluşmamalıdır.

Web sitesi ve kampanyalarda;

• Fransızca ve gerektiğinde Arapça sayfalar,

• Yerel anahtar kelimeler,

• Dirhem veya avro bazlı ticari bilgiler,

• Fas’a uygun sertifikalar,

• Yerel referanslar,

• Bölgesel teslimat ve servis modeli

sunulmalıdır.

B2B şirketler açısından LinkedIn, Google aramaları, sektörel yayınlar, doğrudan e-posta ve fuar öncesi randevu çalışmaları birlikte yürütülebilir.

Bu süreç için Dijital İhracat Pazarlaması ve İhracat İçin SEO içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.

Fas’taki Fuarlar Nasıl Değerlendirilmelidir?

Mevcut taslakta yer alan 2025 fuar tarihleri yayımlanacak yeni içerikten çıkarılmalıdır. Fuar tarihleri, yerleri ve destek kapsamı her yıl değişmektedir.

Fuar seçerken;

• Güncel organizatör sitesi,

• Ziyaretçi ve katılımcı profili,

• Geçmiş katılımcılar,

• İthalatçı ve distribütör yoğunluğu,

• Ticaret Bakanlığı destek listesi,

• Randevu oluşturma potansiyeli

incelenmelidir.

Stand açıp ziyaretçi beklemek yerine fuardan en az üç ay önce potansiyel müşteriler belirlenmeli, LinkedIn ve e-posta üzerinden randevu alınmalıdır.

Fuar stratejisi için Yurt Dışı Fuar Katılımı ve Fuar Destekleri rehberimizi inceleyebilirsiniz. (bazgirisim.com)

Fas’ta Yatırım Yapmak

Fas, yabancı yatırımcılara karşı genel olarak açık bir sistem uygulamaktadır. Turizm, gayrimenkul, telekomünikasyon, ulaşım ve sanayi yabancı yatırımın yoğunlaştığı başlıca alanlardır. 2026 yılında ülkeye yaklaşık 3,6 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım girişi öngörülmektedir.

Yatırım açısından öne çıkan bölgeler:

• Tanger–Tetouan–Al Hoceima,

• Casablanca–Settat,

• Rabat–Salé–Kenitra,

• Fez–Meknes,

• Souss–Massa.

Tanger Med çevresindeki liman, otomotiv ve lojistik altyapısı; ihracata yönelik üretim yapmak isteyen firmalar açısından özellikle önemlidir.

Fas yatırım teşvikleri

Fas’ın Yeni Yatırım Şartı kapsamında uygun projelere yatırım tutarının yüzde 30’una kadar destek sağlanabilmektedir.

Genel teşvik sistemi kapsamında projelerin;

• En az 50 milyon Fas dirhemi yatırım ve 50 kalıcı istihdam oluşturması veya

• En az 150 kalıcı istihdam yaratması

gibi temel uygunluk kriterlerinden birini sağlaması gerekebilir.

Teşvik oranı;

• Oluşturulan istihdam,

• Kadın istihdamı,

• Sürdürülebilirlik,

• Bölgesel konum,

• Geleceğin sektörleri,

• Yerli üretim ve entegrasyon

gibi kriterlere göre değişmektedir. (Morocco Now)

Yatırım kararı teşvik tutarına göre verilmemelidir. Müşteri erişimi, lojistik, hammadde, iş gücü, enerji, vergi, ihracat bağlantıları ve kâr transferi birlikte değerlendirilmelidir.

Fas’ta Şirket Kurma

Fas’ta şirket kuruluşu, 12 bölgede faaliyet gösteren Bölgesel Yatırım Merkezlerinin tek gişe sistemleri üzerinden yürütülebilmektedir.

Belgelerin eksiksiz olması hâlinde standart kuruluş süreci ortalama iki ila dokuz gün içerisinde tamamlanabilir. Ancak sektör lisansları, banka hesabı, ithalat kaydı, faaliyet izinleri, fabrika ve çevre ruhsatları daha uzun sürebilir. (https://ticaret.gov.tr)

Sık kullanılan şirket türleri arasında:

• Société à Responsabilité Limitée – SARL,

• Société Anonyme – SA,

• Şube,

• Temsilcilik,

• Ortak girişim

bulunmaktadır.

Şirket türü seçilirken;

• Ortak sayısı,

• Sermaye ihtiyacı,

• Yönetim yapısı,

• Vergilendirme,

• Kâr transferi,

• İthalat ve ihracat faaliyetleri,

• Kamu ihalelerine katılım

göz önünde bulundurulmalıdır.

Şirket kuruluşundan önce Yurt Dışında Şirket Kurma ve İhracat Destekleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Fas Pazarındaki Başlıca Riskler

Yüksek rekabet

Fas’ta İspanya ve Fransa tarihsel, coğrafi ve ticari bağları nedeniyle güçlüdür. Çin fiyat rekabeti, Almanya ve İtalya ise teknik ürünlerde marka ve mühendislik avantajı sunmaktadır.

Türk firmaları yalnızca “Avrupa kalitesi, Çin fiyatı” gibi genel bir iddiaya dayanmamalıdır. Teslimat, özelleştirme, teknik servis ve toplam sahip olma maliyeti üzerinden değer sunmalıdır.

Fiyat hassasiyeti

Pazarın önemli bir bölümü fiyat hassasiyetine sahiptir. Ancak yalnızca düşük fiyat vermek ödeme riski ve düşük kârlılık yaratabilir.

Fransızca iletişim ihtiyacı

Teknik katalogların, tekliflerin, sözleşmelerin ve satış sonrası dokümanların Fransızca hazırlanması pazara giriş performansını doğrudan etkileyebilir.

Ürün uygunluğu ve etiketleme

Arapça etiket, ürün kaydı, test, helal, sağlık veya uygunluk belgeleri yükleme öncesinde tamamlanmalıdır.

Tahsilat riski

Yeni müşterilerde;

• Peşin ödeme,

• Teyitli ve geri dönülemez akreditif,

• Banka teminatı,

• İhracat kredi sigortası,

• Kontrollü ilk sevkiyat

değerlendirilebilir.

Vergi ve tarife değişiklikleri

KDV, ekolojik vergi, ahşap vergisi ve ürün bazlı gümrük düzenlemeleri her yıl Finans Kanunu ile değiştirilebilmektedir. Sevkiyat öncesinde ADIL sistemi ve yerel gümrük müşaviri üzerinden kontrol yapılmalıdır.

Fas Pazarına Giriş Yol Haritası

1. GTİP bazlı pazar analizi

Ürünün Fas ithalatı, Türkiye’nin payı, rakip ülkeler, fiyatlar ve büyüme oranları incelenir.

2. Gümrük ve mevzuat analizi

STA tavizi, menşe kuralı, EUR.1 veya EUR-MED, KDV, özel vergiler ve sertifikalar belirlenir.

3. İdeal müşteri profili

İthalatçı, distribütör, üretici, proje firması veya son kullanıcı arasından doğru segment seçilir.

4. Potansiyel müşteri araştırması

Şirketler ve karar vericiler belirlenir; ticari geçmişleri ve dağıtım yapıları doğrulanır.

5. Yerelleştirilmiş iletişim

Fransızca web sayfası, katalog, e-posta ve sunumlar hazırlanır.

6. Yerel pazar doğrulaması

Ticaret Müşavirliği, sektörel birlikler, yerel uzmanlar ve müşteri görüşmeleriyle masa başı analiz test edilir.

7. Kontrollü ilk satış

İlk sipariş sınırlı hacimde ve güvenli ödeme yöntemiyle gerçekleştirilir.

8. Ölçeklendirme

Başarılı satışlardan sonra stok, servis, distribütörlük, yerel şirket veya yatırım seçenekleri değerlendirilir.

Veriye dayalı ülke araştırmasının nasıl yürütüleceğini Yurt Dışı Pazar Araştırması Nasıl Yapılır? rehberimizden inceleyebilirsiniz. (bazgirisim.com)

Ticaret Bakanlığı Destekleri

Fas’a giriş yapan Türk ihracatçıları uygun şartlarla;

• Yurt dışı pazar araştırması,

• Fuar katılımı,

• Yurt dışı reklam ve tanıtım,

• Marka tescili,

• Pazara giriş belgeleri,

• Yurt dışı birim kirası,

• İhracat konsorsiyumu,

• UR-GE

desteklerinden yararlanabilir.

Destek oranları şirket, hedef ülke, hedef sektör, harcama ve güncel mevzuata göre değişir. Fas’ın hedef ülke veya sektör listelerindeki konumu ödeme belgesinin düzenlendiği yıl için ayrıca kontrol edilmelidir.

Güncel süreçler için İhracat Devlet Destekleri Danışmanlığı ve İhracat Destekleri Rehberi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Fas; 194 milyar doları aşan ekonomisi, yaklaşık 88 milyar dolarlık ithalatı, Avrupa’ya yakınlığı, sanayi kümelenmeleri ve Türkiye ile yürürlükte bulunan Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde Türk firmaları için stratejik bir pazardır.

Türkiye’nin Fas’a ihracatı 2025 yılında 4,33 milyar dolara, toplam ticaret hacmi ise 5,82 milyar dolara ulaşmıştır. Otomotiv, makine, demir-çelik, plastik, elektrik ekipmanları, yapı malzemeleri, tekstil, gıda teknolojileri ve yenilenebilir enerji Türk firmaları açısından incelenebilecek başlıca alanlardır.

Ancak başarılı bir Fas stratejisi yalnızca ürün ve fiyat üzerinden kurulamaz.

Firmaların;

• GTİP bazlı pazar analizi yapması,

• Serbest Ticaret Anlaşmasının menşe şartlarını doğru yönetmesi,

• Vergi ve uygunluk maliyetlerini fiyatlandırması,

• Arapça etiketleme şartlarını yerine getirmesi,

• Fransızca satış iletişimi kurması,

• Doğru distribütörü seçmesi,

• Güvenli ödeme yöntemi kullanması,

• Dijital pazarlama ve saha görüşmelerini birlikte yürütmesi

gerekir.

BAZ Girişim olarak Fas pazarına girmek isteyen firmalara hedef pazar analizi, ithalatçı ve distribütör araştırması, karar verici tespiti, mevzuat analizi, yerel pazar doğrulaması, dijital ihracat pazarlaması, CRM ve devlet destekleri alanlarında bütüncül danışmanlık sunuyoruz.

Firmanızın Fas ihracat potansiyelini değerlendirmek için BAZ Girişim ile 20 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.

Fas’a İhracat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Fas’a ihracatta gümrük vergisi var mı?

Türkiye–Fas Serbest Ticaret Anlaşması kapsamındaki ve menşe kurallarını sağlayan ürünler tercihli tarifeden yararlanabilir. Kesin oran ürünün GTİP kodu ve anlaşma taviz listesine göre belirlenir.

Fas’a ihracatta A.TR kullanılır mı?

Hayır. A.TR Türkiye–AB Gümrük Birliği işlemlerinde kullanılır. Fas ticaretinde ürün ve menşe yapısına göre EUR.1, EUR-MED veya menşe beyanı kullanılabilir.

Fas’a ihracatta Arapça etiket zorunlu mudur?

Genel olarak ithal ürünlerin etiket bilgilerinin Arapça sunulması gerekir. Fransızca ayrıca kullanılabilir ancak Arapçanın yerine geçmez. Ürün bazındaki özel şartlar kontrol edilmelidir.

Fas’ın ithalatında Türkiye kaçıncı sıradadır?

2025 Fas tarafı verilerine göre Türkiye yaklaşık yüzde 6 payla ülkenin ilk beş tedarikçisi arasındadır.

Fas’a en çok hangi ürünleri ihraç ediyoruz?

Mineral yakıtlar, motorlu taşıtlar, demir-çelik, makineler, demir-çelikten eşyalar, plastik ürünler ve elektrik ekipmanları öne çıkmaktadır.

Fas’ta şirket kurmak ne kadar sürer?

Belgeler eksiksiz olduğunda standart şirket kuruluşu iki ila dokuz gün arasında tamamlanabilir. Banka, ruhsat ve sektörel izin süreçleri bu süreden daha uzun olabilir.

Fas’ta yerel ortak zorunlu mudur?

Birçok sektörde tamamen yabancı sermayeli şirket kurulabilir. Ancak sektör, arazi, ruhsat ve faaliyet türüne bağlı sınırlamalar ayrıca incelenmelidir.

Fas’ta hangi diller kullanılır?

Arapça ve Amazigh resmî dillerdir. Fransızca iş dünyasında, teknik dokümanlarda ve kurumsal iletişimde yaygın biçimde kullanılmaktadır.