.png)
UKCA İşareti (UK Conformity Assessed — Birleşik Krallık Uygunluk Değerlendirmesi), Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılması (Brexit) sonrası 2021'den itibaren Birleşik Krallık (İngiltere, İskoçya, Galler) pazarına satılacak ürünler için zorunlu olan yeni uygunluk işaretidir. CE Marking'in Birleşik Krallık muadili konumundadır ve Office for Product Safety and Standards (OPSS) yetki alanında yönetilir.
UKCA, yeni Birleşik Krallık regülasyon ekosisteminin merkezi sertifikasıdır; UK Approved Bodies (UKAS akreditasyonlu) tarafından düzenlenir. Kuzey İrlanda için ayrı sistem (UKNI) işler. Türk üreticileri için UKCA, Birleşik Krallık'ın 67 milyonluk premium pazarına Brexit sonrası dönemde erişimin operasyonel temelidir.
Bu yazıda UKCA'nın ne olduğunu, CE Marking ile ilişkisini, geçiş takvimini ve Türk üreticileri için pazar fırsatlarını ele alıyoruz.
İlgili link: Pazara Giriş Belgeleri Rehberi - PDF
UKCA Nedir ve Brexit ile Nasıl Doğdu?
UKCA, Birleşik Krallık'ın AB Tek Pazar üyeliğinden ayrılması sonrası yeni ürün uyum çerçevesinin sertifikası olarak doğmuştur.
UKCA'nın temel özellikleri:
OPSS yönetimi: Office for Product Safety and Standards
UKAS akreditasyonu: UK Accreditation Service
UK Approved Bodies: Birleşik Krallık yetkili belgelendirme kuruluşları
CE Marking ile yakın benzerlik: AB regülasyonlarına büyük ölçüde paralel
Eski Notified Bodies UK ofislerinin yeniden yapılanması: Brexit operasyonel etkisi
UK spesifik standartlar: Brexit sonrası Birleşik Krallık standartlaştırma
Geçiş takvimi: CE Marking kabul süreci aşamalı
UKCA'nın doğuşu pratik bir zorunluluktu: Brexit sonrası AB regülasyonları otomatik olarak Birleşik Krallık'ta geçerli olmadı; Birleşik Krallık kendi uyum çerçevesi geliştirmek zorunda kaldı.
Mevzuat çoğu sektörde AB'ye paralel kalsa da uygulama, yetkili belgelendirme kuruluşları ve süreç farklılaştırıldı. AB Notified Bodies'in Birleşik Krallık ofisleri "UK Approved Bodies" olarak yeniden yapılandı.
UKCA Geçiş Takvimi Nasıl İşliyor?
UKCA uygulaması aşamalı bir takvimde, çoklu uzatmalar ile gerçekleşmektedir.
UKCA geçiş takvimi:
1 Ocak 2021: UKCA resmi yürürlüğe girdi (Brexit geçiş dönemi sonu)
2021-2022: İlk geçiş dönemi (CE Marking kabul edilmeye devam)
31 Aralık 2022: İlk hedef bitiş tarihi (uzatıldı)
31 Aralık 2024: İkinci hedef bitiş tarihi (uzatıldı)
Süresiz devam (Mayıs 2024 açıklaması): Birleşik Krallık hükümeti CE Marking kabulünü süresiz olarak devam ettireceğini açıkladı
Spesifik sektörlerde: İnşaat ürünleri için CPR kapsamında ayrı takvim
Önemli güncellem: Mayıs 2024'te Birleşik Krallık Iş ve Ticaret Bakanlığı, çoğu sektör için CE Marking kabulünün "öngörülebilir gelecek için" devam edeceğini açıklamıştır. Bu, UKCA'nın CE'ye eklenmesi değil alternatifi olarak kalacağı anlamına gelir.
İnşaat ürünleri ve bazı spesifik sektörler için farklı kurallar geçerli olabilir; güncel mevzuatın kontrolü kritiktir.
UKCA Hangi Ürün Kategorilerini Kapsar?
UKCA, AB CE Marking kapsamındaki ürün kategorilerinin neredeyse tamamını kapsar.
UKCA kapsamındaki ürün kategorileri:
Makinalar: Makina Direktifi muadili
Elektrikli ekipmanlar: Düşük Gerilim Direktifi muadili
Elektromanyetik uyumluluk: EMC Direktifi muadili
Radyo ekipmanları: RED muadili
Basınçlı ekipmanlar: PED muadili
Tıbbi cihazlar: MDR muadili (UK MDR)
Asansörler: Lift Directive muadili
ATEX patlayıcı ortam: ATEX muadili
Çocuk oyuncakları: Toy Safety muadili
Yapı ürünleri: UK CPR (Construction Products Regulations)
Spor ekipmanları (PPE): PPE muadili
Gaz cihazları: Gas Appliances muadili
Açık denizde kullanım: Eco-design muadili
Eko-tasarım: Eco-design muadili
Ölçüm cihazları: MID muadili
Demiryolu: Birleşik Krallık'a özel kurallar
Denizcilik: Birleşik Krallık'a özel kurallar
Her sektörün kendi UK regülasyonu vardır; AB direktifleri "UK SI" (Statutory Instruments) olarak yeniden yapılandırılmıştır.
İlgili link: BAZ Girişim Devlet Destekleri Hizmeti
UKCA Süreci Nasıl İşler?
UKCA süreci, CE Marking süreciyle yapısal olarak benzerdir ancak ayrıntılarda farklılaşır.
UKCA süreç adımları:
Ürün kategorisi belirleme: Hangi UK regülasyonu uygulanır
Uygunluk değerlendirme yolu seçimi: Modüler yaklaşım
UK Approved Body seçimi (gerekirse): Yüksek riskli ürünler için
Teknik dosya hazırlığı: İngilizce dokümantasyon
Test ve değerlendirme: Akredite UK test laboratuvarında veya MRA kapsamında AB
Risk değerlendirmesi: Ürün riskleri analizi
UK Declaration of Conformity: Üretici beyanı
UKCA işareti uygulaması: Üründe ve ambalajda
UK Responsible Person ataması: Birleşik Krallık'ta yerleşik kişi/firma
Pazar gözetimine hazırlık: OPSS denetimi
Süreç maliyeti CE'ye benzerdir; CE Marking sahibi ürünler için ek maliyet düşüktür (paralel süreç). Tam ayrı UKCA süreci için 5.000-30.000 GBP arası maliyet öngörülebilir.
UK Responsible Person ataması zorunludur; bu Birleşik Krallık'ta yerleşik bir kişi veya firma olmak zorundadır.
UKCA ile CE Marking İlişkisi Nedir?
UKCA ve CE Marking iki paralel sistem olarak çalışır; tamamen aynı değil ama büyük ölçüde uyumlu.
İki sistem karşılaştırması:
CE Marking: AB pazarı (27 üye ülke) yasal işaret
UKCA: Birleşik Krallık pazarı (Büyük Britanya) yasal işaret
Kuzey İrlanda: CE Marking veya UKNI işareti
Standartlar uyumu: Büyük ölçüde paralel
Belgelendirme kuruluşları: AB Notified Bodies ≠ UK Approved Bodies
Test sonuçları: Çoğu durumda karşılıklı kabul
Pratik strateji üreticiler için:
AB + Birleşik Krallık çift pazara satış: CE Marking + UKCA (paralel)
Sadece Birleşik Krallık: UKCA yeterli
AB ile MRA varsa: Tek süreçle çift sertifika imkanı
Mayıs 2024 sonrası: CE Marking çoğu sektörde yeterli olabilir
Mayıs 2024 açıklaması sonrası CE Marking sahibi üreticilerin Birleşik Krallık pazarına satışı kolaylaşmıştır. Ancak yasal mevzuatın güncel kontrolü kritik; bazı sektörlerde UKCA hala gereklidir.