T1, birlik dışı (serbest dolaşımda olmayan) eşyanın; T2, birlik eşyası statüsündeki eşyanın transit beyanıdır. Hangi beyanın verileceği eşyanın statüsüne göre belirlenir.
NCTS
Tanım
NCTS (new computerised transit system), ortak transit ve ulusal transit işlemlerinin; beyan, teminat, hareket ve ibra adımlarıyla uçtan uca elektronik ortamda yürütüldüğü sistemdir.
Bağlam
Sistem, Ortak Transit Sözleşmesi ağının dijital omurgasıdır: transit beyanı (T1 — birlik dışı eşya, T2 — birlik eşyası statüsü) elektronik verilir, teminat elektronik bloke edilir, araca refakat eden transit belgesi (TAD) düzenlenir ve eşya varış idaresine sunulduğunda rejim elektronik ibra edilir. Türkiye'nin sözleşmeye taraf olması, Türk taşımacılarının tek beyan-tek teminatla Avrupa ağında kesintisiz hareket etmesini sağlar; sınır kapılarında beyan yenileme devri, NCTS ile kapanmıştır.
Operasyonel kalite iki değişkene bağlıdır: teminat kapasitesi (taşıyıcının/asıl sorumlunun kapsamlı teminat limiti, aynı anda kaç aracın yolda olabileceğini belirler) ve statü kolaylıkları (izinli gönderici, işlemi kendi tesisinden başlatır; izinli alıcı, varışta idareye uğramadan sonlandırır — ikisi birlikte kapıdan kapıya hız demektir). İhracatçı için ders dolaylı ama nettir: Avrupa hattındaki sürat, sizin evrak hızınız kadar taşıyıcınızın NCTS altyapısının (limit, statü, deneyim) fonksiyonudur; ibra edilmeyen transitin teminat ve vergi takibine dönüştüğü de unutulmamalı, varış teyitleri izlenmelidir.
Avrupa taşımalarında ayda bir kez taşıyıcınızdan açık transit listesi isteyin: hareketi başlamış ama ibrası kapanmamış işlemler, sessizce biriken bir teminat ve risk stokudur — ibra takibini taşıyıcının hatırına bırakan firma, sorunun varlığını gümrükten gelen tebligatta öğrenir.
Sıkça Sorulan Sorular
İzinli gönderici transit işlemini kendi tesisinden başlatır, izinli alıcı varışta idareye uğramadan sonlandırır; ikisi birlikte, kapıdan kapıya kesintisiz ve hızlı bir transit akışı sağlar.
Rejim açık kalır; teminat çözülmez ve eşyaya ilişkin vergilerin takibi gündeme gelir. Varış teyitlerinin izlenmesi ve açık işlemlerin hızla araştırılması, asıl sorumlunun temel yükümlülüğüdür.
