Belarus İlaç Sektörü İhracat Rehberi: Pazar Verileri ve Fırsatlar

Belarus İlaç Sektörü İhracat Rehberi: Pazar Verileri ve Fırsatlar

Belarus ilaç pazarı 2025 yılında 1,47 milyar ABD Doları hacme ulaştı ve bir önceki yıla göre %12,10 büyüdü. Bu büyüklük, 10 milyona yakın nüfusu ve kişi başına yüksek ilaç tüketimiyle Belarus'u Türk ilaç firmaları için değerlendirilmesi gereken bir hedef pazar haline getiriyor.

Bu yazıda Belarus ilaç sektörünün pazar yapısını, ithalat-ihracat verilerini, ruhsatlandırma sürecini ve Türk firmalarının karşılaşabileceği fırsat ve riskleri ele alıyoruz.

Belarus İlaç Pazarının Büyüklüğü Nedir?

Belarus ilaç pazarı 2025 yılında 4.479,15 milyon BYN (1.466,68 milyon ABD Doları) hacme ulaştı. Bu hacmin %71'i perakende, %29'u hastane sektöründe gerçekleşti. Kutu bazında bakıldığında pazar 371,91 milyon kutuya çıktı ve büyümenin büyük kısmı perakende kanalından geldi.

Belarus'ta kişi başına ilaç tüketimi BDT ülkeleri arasında Rusya'dan sonra ikinci sırada yer alıyor. 2025 yılında kişi başı tüketim 491,7 BYN (161 ABD Doları) seviyesine ulaştı. Bu veri, pazarın hem hacim hem de değer açısından olgun bir tüketim alışkanlığına sahip olduğunu gösteriyor.

Pazarda ithal ve yerli ilaçların payı da dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor:

Bu tablo, tüketicilerin fiyatı yerli ürünlerin iki-üç katı olsa dahi ithal ürünleri tercih ettiğini gösteriyor. İthal ürünlerin kalite algısı yüksek ve bu algı Türk ilaç firmaları için doğrudan bir avantaj oluşturuyor.

İlgili link: Yurtdışı Pazar Araştırması Hizmet Sayfası

Belarus'ta En Çok Talep Gören İlaç Grupları Hangileridir?

Belarus pazarında en çok talep edilen ilaç grupları arasında ağrı kesiciler, iltihap önleyici ve romatizma ilaçları, anemi tedavisi ilaçları, plazma replasman solüsyonları ve sistemik antimikrobiyal ilaçlar öne çıkıyor. Psikoleptikler, psikostimülanlar, antiseptikler ve dezenfektanlar da talep gören diğer kategoriler arasında yer alıyor.

Bu tablo, hedef pazar seçiminde ürün-pazar uyumunun neden ilk adım olması gerektiğini gösteriyor. Bir firmanın ürün portföyü bu kategorilerle örtüşüyorsa, pazara giriş için temel bir avantajı var demektir.

Belarus'a Kimler İlaç İhraç Ediyor?

Belarus resmi ticaret verilerini açıklamıyor; bu nedenle Trademap'in "mirror data" yöntemiyle derlediği veriler kullanılıyor. Bu verilere göre Belarus'un en fazla ithalat yaptığı ülkeler şöyle sıralanıyor:

Litvanya'nın bu tabloda birinci sırada yer almasının önemli bir nedeni var. Belarus pazarına ihracatın neredeyse tamamını gerçekleştiren Türk ilaç şirketi Nobel İlaç, ürünlerini önce Litvanya'daki deposuna gönderiyor. Nihai varış noktası Belarus olsa da bu ticaret istatistiklerde Litvanya kaynaklı görünüyor. Bu nedenle Türkiye, doğrudan ithalat tablolarında görünmüyor.

Ürünlerin menşeine göre hazırlanan tablo, gerçek tabloyu daha net gösteriyor. Hastane ve perakende satışların toplamında Türkiye 17,86 milyon dolarlık satışla %1,2 pay alıyor ve 16. sırada yer alıyor.

İlgili link: ITC Trade Map

Belarus İlaç Sektöründe Kimler Pazar Lideri?

Hastane ve perakende satışları birlikte değerlendirildiğinde pazarın en büyük 10 oyuncusu şöyle sıralanıyor: Lekpharm, Roche, Belmedpreparaty, Borisovsky ZMP, Pharmland, KRKA, Sandoz, Pharmtechnology, Novartis ve Sanofi Aventis.

2015'ten 2025'e kadar Belmedpreparaty, Borisovsky ZMP ve Lekpharm ilk üçte sabit kaldı. 2025'te Lekpharm birinci sıraya yükseldi, Roche ise ilk üçe girerek Borisovsky ZMP'nin yerini aldı.

Yerli üretimin büyük kısmı devlete ait şirketler tarafından gerçekleştiriliyor. Belarus'ta ilaç üretimi yapan 40 kadar şirket bulunuyor ve bunlardan devlete ait olanlar toplam yerli ilacın %75'ini üretiyor. Belpharmprom Holding çatısı altındaki şirketler ise Belarus ilaç ihracatının %80'inden fazlasını gerçekleştiriyor.

Belarus'a İlaç İhraç Etmek İçin Hangi Belgeler Gerekli?

Belarus'a ilaç ithal edebilmek için ilacın Belarus Sağlık Bakanlığı'na bağlı RCETH (Center for Examinations and Tests in Health Service) nezdinde ruhsatlandırılması zorunlu. Ruhsatsız ilaçların ülkeye girişi ve satışı yasal değil.

Ruhsatlandırma süreci resmi olarak 6 ay olarak belirtilse de uzatmalarla birlikte 1,5-2 yıla kadar uzayabiliyor. Ruhsat 5 yıl için veriliyor ve süre bitiminden en az 3 ay önce yenileme başvurusu yapılması gerekiyor.

1 Ocak 2026 itibarıyla önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi: ilaçların ruhsatlandırılması artık yalnızca Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) kurallarına uygun olarak yapılıyor. Bu değişiklik süreci daha da zorlaştırdı ve mevcut ruhsatlar için 31 Aralık 2025'e kadar güncelleme başvurusu şartı getirdi.

Ruhsat sonrasında Sağlık Bakanlığı bünyesindeki İlaç Dairesi'nden ayrıca ithalat izni/lisansı alınması gerekiyor. Standart ticari belgeler arasında ticari fatura, gümrük beyannamesi, taşıma belgesi, çeki listesi ve menşe şahadetnamesi yer alıyor.

Belarus'ta İlaç İthalatında Vergi Oranları Nedir?

Belarus Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyesi olarak Rusya, Kazakistan, Ermenistan ve Kırgızistan ile ortak gümrük politikası uyguluyor. İlaç ürünlerinde de AEB'nin ortak gümrük tarifeleri geçerli.

Standart Katma Değer Vergisi (KDV) oranı %20 olsa da ilaç grubu ürünler için bu oran %10'a düşüyor. Tercihli tarife uygulaması bulunmuyor; bu nedenle firmaların fiyatlandırma stratejilerini standart AEB tarifesine göre kurgulaması gerekiyor.

Belarus'ta İlaç Dağıtım Kanalları Nasıl İşliyor?

Dağıtım zinciri üretici, toptancı ve perakendeci şeklinde ilerliyor. Toptan ilaç satışlarını yalnızca yetkili ilaç depoları, perakende satışları ise lisanslı eczaneler yapabiliyor.

Devlete ait Belpharmacia, Minsk Pharmacia, Mogilev Pharmacia, Vitebsk Pharmacia, Gomel Pharmacia, Grodno Pharmacia ve Brest Pharmacia bölgesel eczane zincirlerinin başında geliyor. Özel sektörde ise Apteka Grup Holding (370'in üzerinde eczane), Interfarmaks (239 eczane) ve Brittrade (195 eczane) öne çıkan oyuncular arasında.

Bölgesel satış dağılımında Minsk Bölgesi %43,27 pay ile açık ara lider konumda. Bu bölgeyi sırasıyla Brest, Gomel, Vitebsk, Grodno ve Mogilev bölgeleri izliyor. Pazara giriş stratejisi kurgulanırken Minsk merkezli bir dağıtım ortaklığının öncelikli olması bu veriden çıkan doğal bir sonuç.

İlgili link: İhracat Pazarlaması Hizmet Sayfası

Belarus'ta İlaçların Online Satışı Yasal mı?

Belarus'ta ilaçların online satışı yalnızca Sağlık Bakanlığı'ndan özel lisans almış resmi internet eczaneleri üzerinden yapılabiliyor. Sadece reçetesiz (OTC) ilaçlar internet üzerinden satılabiliyor; reçeteli ilaçların online satışı ve teslimatı kesinlikle yasak.

Pazar yerleri, sosyal ağlar veya ilan siteleri üzerinden ilaç satışı yasal değil. Buna karşılık takviye edici gıdaların e-ticareti serbest ve Wildberries, Ozon, 21vek ile Deal.by gibi platformlar bu alanda aktif kullanılıyor.

Belarus Pazarına Girişte Hangi Riskler Dikkate Alınmalı?

Ruhsatlandırma süreci Belarus pazarına girişte karşılaşılan en büyük zorluk. Süreç hem uzun hem de bürokratik açıdan yorucu. Kutu, etiket veya ambalajda yapılan küçük hatalar dahi ciddi cezalara yol açabiliyor; bu nedenle sertifikalandırma konusunda uzman bir hizmet sağlayıcıyla çalışmak maliyeti azaltıyor.

Belarus, ithal ikame politikası izliyor ve yerli üreticileri önemli ölçüde destekliyor. Sağlık Bakanlığı, yerli muadili bulunan durumlarda ithalatçı firmalardan ithalatı azaltmasını talep edebiliyor; kamu hastanelerindeki doktorlardan da yerli ilaçları tercih etmeleri istenebiliyor.

Lojistik tarafında da riskler var. Polonya'nın 2023'te aldığı kararla üçüncü ülke araçlarına sınır geçişini kapatması sonrası Türk tırlarının Avrupa üzerinden Belarus'a geçişi ancak Litvanya ve Letonya üzerinden mümkün. Bu güzergahta uzun bekleme süreleri yaşanabiliyor. Alternatif olarak Gürcistan-Rusya-Belarus veya Ro-ro gemileriyle Rusya-Belarus güzergahı kullanılıyor. İlaç grubu ürünler yaptırım kapsamında olmasa da güzergah istikrarsızlığı planlamayı zorlaştırıyor.

Belarus'ta İlaç Fuarları ve Tanıtım Fırsatları Nelerdir?

Ülkenin en önemli sağlık fuarı Minsk'te düzenlenen BelarusMedica. 2026 yılında 31'inci kez düzenlenen fuara 8 ülkeden 172 katılımcı yer aldı. Bu fuar, yerel distribütörlerle yüz yüze görüşme fırsatı sunması açısından pazara giriş sürecinde önemli bir araç.

Tanıtım tarafında eczaneler ve doktorlar marka bilinirliği için kritik kanallar. Sosyal medya platformlarından TikTok, Instagram, Facebook, LinkedIn ve VKontakte en yüksek erişime sahip mecralar arasında yer alıyor. İçeriklerin Belarusça ve Rusça hazırlanması, yerel mevzuata uygun iletişim stratejisi kurulması pazarda güven oluşturmanın ön koşulu.

İhracat Danışmanlığı Hzimet Sayfası

Belarus İlaç Sektöründe Türk Firmaları İçin Fırsat Neresi?

Belarus pazarında Türk ürünlerinin kalite imajı yüksek. ABD ve AB yaptırımları altındaki pazarda dost ülkelere karşı sergilenen pozitif yaklaşım da göz önüne alındığında, rekabetçi fiyat ve güvenilir ürünle giriş yapacak Türk ilaç firmaları için Belarus önemli bir potansiyel taşıyor.

Türkiye'nin Belarus'a doğrudan ihracatı 2025 yılında 11,78 milyon dolara ulaştı; ancak bu rakam Nobel İlaç'ın Litvanya deposu üzerinden yapılan sevkiyatları içermiyor. Gerçek rakam, ürün menşeine dayalı tabloda görülen 17,86 milyon dolarlık pay ile daha net ortaya çıkıyor.

BAZ Girişim'in yürüttüğü hedef ülke araştırmalarında, bu tür "gizli ihracat" verilerinin doğru okunması pazara giriş stratejisinin isabetli kurgulanması açısından belirleyici oluyor. Ham istatistiklere değil, ürün menşeine dayalı verilere bakmak gerçek pazar payını gösteriyor.

Sonuç: Belarus İlaç Sektöründe Nasıl Bir Yol İzlenmeli?

Belarus ilaç pazarı; büyüyen hacmi, yüksek kişi başı tüketimi ve ithal ürünlere olan güveniyle Türk ilaç firmaları için değerlendirilmesi gereken bir pazar. Ancak ruhsatlandırma süreci, ithal ikame politikaları ve lojistik güzergah riskleri sabırlı ve sistematik bir strateji gerektiriyor.

Pazara giriş kararı öncesinde ürün-pazar uyumunun netleştirilmesi, doğru distribütör ortaklığının kurulması ve ruhsatlandırma sürecinin profesyonel destekle yönetilmesi başarı şansını artırıyor.

SSS

Belarus ilaç pazarının büyüklüğü ne kadar? Belarus ilaç pazarı 2025 yılında 1.466,68 milyon ABD Doları hacme ulaştı ve bir önceki yıla göre %12,10 büyüdü. Pazarın %71'i perakende, %29'u hastane sektöründe gerçekleşiyor. Kutu bazında pazar hacmi 371,91 milyon kutuya çıktı.

Belarus'a ilaç ihraç etmek için ruhsat gerekli mi? Evet, Belarus'a ilaç ithal edebilmek için ilacın Belarus Sağlık Bakanlığı'na bağlı RCETH nezdinde ruhsatlandırılması zorunlu. Ruhsatsız ilaçların ülkeye girişi ve satışı yasal değil. Süreç resmi olarak 6 ay sürse de uzatmalarla 1,5-2 yıla kadar uzayabiliyor.

Belarus'ta ilaç ithalatında hangi ülkeler öne çıkıyor? Mirror data'ya göre Litvanya, İsviçre ve Almanya en büyük ithalat kaynakları arasında. Ancak bu tablo Nobel İlaç gibi Türk firmalarının Litvanya deposu üzerinden yaptığı sevkiyatları da içeriyor. Ürün menşeine göre bakıldığında Türkiye 17,86 milyon dolarlık pay ile pazarda görünür konumda.

Belarus'ta ilaçların online satışı nasıl yapılıyor? İlaçların online satışı yalnızca Sağlık Bakanlığı'ndan özel lisans almış resmi internet eczaneleri üzerinden yapılabiliyor. Sadece reçetesiz ilaçlar internet üzerinden satılabiliyor; reçeteli ilaçların online satışı ve teslimatı yasak.

Belarus'a ilaç ihracatında en büyük risk nedir? En büyük risk ruhsatlandırma sürecinin uzunluğu ve bürokratik yükü. Buna ek olarak Belarus'un ithal ikame politikası, yerli üreticileri destekleme eğilimi ve batı sınırlarındaki lojistik istikrarsızlık da dikkate alınması gereken riskler arasında.

Bize Ulaşın.

Belarus gibi pazarlarda gerçek fırsatı görmek, ham istatistiklerin ötesine geçmeyi gerektiriyor. BAZ Girişim, hedef ülke analizinden ruhsatlandırma sürecine kadar ihracat yolculuğunuzu veri temelli bir sistemle kurguluyor. İlaç sektöründe Belarus pazarına giriş stratejinizi birlikte oluşturmak için BAZ Girişim ile iletişime geçebilirsiniz.

https://bazgirisim.com/iletisim