Sektör Raporları

Kazakistan'a Tarım ve Gıda İhracatı 2026: Pazar Analizi

Baz Girişim

Kazakistan Tarım ve Gıda İhracatı 2026: Pazar Yapısı, Rakipler, Fırsat Ürünleri, AEB Mevzuatı ve Alıcıya Ulaşma Rehberi

Kazakistan'a tarım ürünleri ihracatı, Türk üreticiler için yılda yaklaşık 2,6 milyar dolarlık tarım ve gıda ithalatı yapan, buna karşın kendisi de 3,6 milyar dolar civarında tahıl ve yağlı tohum ihraç eden çift yönlü bir pazara girmek demektir. Türkiye bu pazarda 2024'te 144,8 milyon dolar ile %5,5 paya sahip ve Çin, Özbekistan, Ukrayna ve ABD'nin ardından 5. sırada.

Kısacası Kazakistan tarım pazarında Türkiye'nin fırsatı ham üründe değil, katma değerli gıdada ve tarım girdisinde. Kazakistan buğday, un ve ayçiçeği yağında ihracatçı; ama tohumluk, şekerleme, çikolata, turunçgil ve işlenmiş gıdada ithalata bağımlı. Türkiye'nin bu pazara ihracatı 2020–2024 arasında yaklaşık 3 katına çıktı.

Bu yazı, T.C. Ticaret Bakanlığı Almatı Ticaret Ataşeliği'nin 18 Mart 2025 tarihli Kazakistan Tarım Sektörü Pazar Araştırması Raporu'na dayanır. Vergi ve kurum bilgileri 2026 itibarıyla güncellenmiştir. Amaç; Kazakistan'a tarım ve gıda ürünü satmak isteyen Türk firmalarına hangi ürün grubunda, hangi şehirde ve hangi kanalla ilerleyeceklerini gösteren uygulanabilir bir çerçeve sunmaktır.

İhracat Danışmanlığı Hizmet Sayfası

Kazakistan Ülke Sayfası

Kazakistan Tarım Pazarı Nasıl Bir Yapıya Sahip?

Kazakistan tarım pazarı; geniş araziye dayalı, tahıl ihracatına odaklı, buna karşın işlenmiş gıda ve taze meyvede ithalata bağımlı bir yapıya sahiptir. Üretimin bel kemiği kuzeydeki tahıl kuşağı (Akmola, Kostanay); meyve-sebze ve sera üretimi ise güneyde (Almatı, Jambıl, Türkistan) yoğunlaşıyor. Hayvancılıkta et ve süt üretimi büyüyor, ancak işleme kapasitesi talebin gerisinde.

Gösterge

Değer (2024)

Tarım ve gıda ithalatı

~2,64 milyar $

Tarım ve gıda ihracatı

~3,59 milyar $

En büyük tedarikçi

Çin (%14,0)

En büyük ihracat pazarı

Özbekistan (%36,3)

En büyük ithalat kalemi

Gıda müstahzarları (HS 210690) – 293,8 milyon $

En büyük ihracat kalemi

Buğday (HS 100199) – 1,04 milyar $

Türkiye'nin ihracatı ve payı

144,8 milyon $ · %5,5 · 5. sıra

Gümrük rejimi

Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) Ortak Gümrük Tarifesi

Üretim merkezleri

Tahıl: Akmola, Kostanay · Meyve-sebze: Almatı, Jambıl, Türkistan

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu (2025). Toplam değerler, ilk 10 ülke tablolarındaki pay oranlarından hesaplanmıştır.

Türk ihracatçı için en önemli nokta şu: Kazakistan'da talep "temel gıda" değil "kalite ve çeşitlilik" tarafında büyüyor. Rapora göre tüketici gıda güvenliğine, sertifikaya, tazeliğe ve fiyat-performansa önem veriyor; organik ve sağlıklı ürünlere ilgi özellikle Almatı ve Astana'da artıyor. Buğday fiyatının ton başına 200–220 dolar seviyesinde olduğu bir pazarda Türk üreticinin hammaddeyle değil, işlenmiş ürünle rekabet etmesi gerekiyor.

ITC Trade Map – GTİP bazlı Kazakistan ithalat verisi

Tarım Makineleri İhracatında Hedef Pazar, Distribütör ve B2B Alıcı Sistemleri

Kazakistan Tarım Ürünlerini Hangi Ülkelerden İthal Ediyor?

Kazakistan'ın tarım ve gıda ithalatında Çin açık ara lider; onu Özbekistan, Ukrayna ve ABD izliyor. Türkiye 144,8 milyon dolarla 5. sırada ve ABD ile neredeyse başa baş.

Sıra

Ülke

İthalat (milyon $)

Miktar (ton)

Pay

1

Çin

368,4

446.691

%13,97

2

Özbekistan

224,7

532.873

%8,52

3

Ukrayna

154,2

43.360

%5,84

4

ABD

145,1

58.505

%5,50

5

Türkiye

144,8

44.780

%5,49

6

İspanya

122,0

3.154

%4,62

7

Ekvador

113,7

89.077

%4,31

8

Polonya

106,9

98.709

%4,05

9

Almanya

96,0

16.630

%3,64

10

Norveç

91,2

17.204

%3,46

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu, 2024 verisi

Tablodaki asıl rekabet unsuru coğrafya ve gümrük birliği. Çin ve Özbekistan kara sınırı avantajıyla taze meyve-sebzede güçlü. Rusya ve Belarus ise AEB üyesi oldukları için gümrük vergisi ödemiyor ve AEB içi ticaret bu tabloya ithalat olarak yansımıyor; bu yüzden Rusya'nın gerçek rekabet gücü tablodan daha büyük. Ekvador (muz), Norveç (somon) ve İspanya ise niş ürünlerde uzmanlaşmış tedarikçiler.

Sık yapılan hata şudur: Firma, Türkiye'nin 5. sırada olduğunu görüp pazarın "kolay" olduğunu varsayar. Oysa Rus üreticiler aynı mevzuat, aynı dil ve sıfır gümrükle rafa giriyor. Doğru yaklaşım, Rus ve Kazak üreticinin zayıf olduğu ürünleri (turunçgil, şekerleme, tohumluk, Akdeniz ürünleri) seçmek ve bu ürünlerde kalite-fiyat-teslim dengesiyle rekabet etmektir.

Kazakistan'ın ihracat tarafı da Türk alıcılar için önemli. Kazakistan tarım ihracatının %36'sı Özbekistan'a, %19'u Çin'e gidiyor; Türkiye 89,2 milyon dolarla 7. sırada. Bu ihracatın yaklaşık %80'ini mercimek oluşturuyor: Kazakistan'ın 116 milyon dolarlık mercimek ihracatının %61'i Türkiye'ye geliyor.

Eurasian Economic Commission – AEB ortak ticaret politikası

Türkiye'nin Kazakistan Tarım Pazarındaki Konumu Nedir?

Türkiye'nin Kazakistan'a tarım ve gıda ihracatı 2020'de 48,5 milyon dolardan 2024'te 144,8 milyon dolara yükseldi. Yıllık ortalama büyüme yaklaşık %31. İlk 10 ürün toplam ihracatın %77'sini oluşturuyor.

GTİP

Ürün Grubu

2020

2021

2022

2023

2024

120600

Ayçiçeği tohumu (ağırlıkla tohumluk)

6,1

8,2

16,8

27,7

32,2

040711

Kuluçkalık yumurta

5,6

11,1

10,0

9,8

22,6

180620

Kakao içeren gıda müstahzarları

6,9

5,3

12,5

16,2

17,5

170490

Kakaosuz şekerleme, sakız

4,7

6,2

9,2

9,0

9,2

180690

Çikolata ve çikolatalı mamuller

2,0

2,2

2,5

4,5

7,3

210690

Gıda müstahzarları

1,7

3,9

6,4

5,2

7,3

080521

Mandalina

1,4

3,1

4,8

6,3

5,3

210500

Dondurma

0,0

0,0

2,5

2,8

4,4

040390

Fermente süt ürünleri*

0,0

0,0

0,0

0,0

3,1

200979

Elma suyu

0,2

0,6

1,8

1,8

2,3

Genel toplam

48,5

71,9

111,4

130,3

144,8

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu. Değerler milyon $. *Raporda bu kalem "toz/granül tatlandırıcı maddeler" olarak adlandırılmış; GTİP 0403.90 süt ürünleri faslındadır, ürün tanımı firma bazında teyit edilmeli.

Mutlak değerde Türkiye'nin en büyük kalemi ayçiçeği tohumu. Bu kalemde Türkiye'nin birim fiyatı kilogram başına yaklaşık 11,7 dolar; bu seviye yağlık tohumu değil, hibrit tohumluğu işaret ediyor. Yani Türkiye, Kazakistan'ın ayçiçeği üretimine girdi sağlıyor ve bu kalemde Kazakistan ithalatının %53'ünü tek başına karşılıyor.

İkinci dikkat çekici nokta değer-miktar ayrışması. 2023'ten 2024'e Türkiye'nin ihracatı değerde %11 artarken tonajda %9 düştü. Ortalama birim değer 2020'de kilogram başına 1,94 dolardan 2024'te 3,23 dolara çıktı. Türk ihracatı Kazakistan'da hacimden katma değere kayıyor.

BAZ Girişim Ülkeler Dizini

Kazakistan'da Hangi Tarım ve Gıda Ürünlerinde Fırsat Var?

Kazakistan'da Türk üreticiler için fırsat, Kazakistan'ın ithalata bağımlı olduğu ve Türkiye'nin halihazırda referansı bulunan ürünlerde yoğunlaşıyor. Önce pazarın en büyük 10 ithalat kalemine bakmak gerekiyor:

GTİP

Ürün

Kazakistan İthalatı (milyon $)

Türkiye'den (milyon $)

Türkiye Payı

210690

Gıda müstahzarları

293,8

7,3

%2,5

020714

Dondurulmuş tavuk parçaları

88,1

–

–

180690

Çikolata ve çikolatalı mamuller

69,2

7,3

%10,5

030313

Atlantik somonu

65,4

–

–

060311

Kesme gül

60,4

–

–

090240

Siyah çay

60,3

0,01

%0,02

120600

Ayçiçeği tohumu

60,2

32,2

%53,4

080390

Muz

59,6

0,01

%0,02

080521

Mandalina

56,9

5,3

%9,3

170490

Şekerleme, sakız

56,8

9,2

%16,1

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu, 2024

Bu veriyi Türkiye'nin üretim gücüyle birleştirdiğimizde BAZ Girişim olarak ürünleri dört gruba ayırıyoruz:

Öncelik

Ürün Grubu

Gerekçe

Birincil hedef

Tohumluk (ayçiçeği, sebze), kuluçkalık yumurta

Türkiye lider ya da güçlü; Kazakistan'ın üretim artışı talebi büyütüyor

Birincil hedef

Çikolata, şekerleme, bisküvi, kakaolu mamuller

Türkiye'nin payı %10–16; marka bilinirliği mevcut

Birincil hedef

Mandalina ve turunçgiller

İklim nedeniyle yerli üretim yok; Türkiye'nin payı %9

Büyüme

Gıda müstahzarları (210690)

Pazarın en büyük kalemi, Türkiye'nin payı yalnızca %2,5

Büyüme

Dondurma, meyve suyu, süt ürünleri

2022'den sonra hızlı büyüme; soğuk zincir planı şart

Büyüme

Sera, sulama, tarım girdisi

Devlet destekli modernizasyon; Alarko'nun Şımkent sera yatırımı örnek

Koşullu

Dondurulmuş tavuk eti (020714)

88 milyon $ pazar, Türkiye yok; AEB veteriner kaydı olmadan girilemez

Zorlu

Buğday, un, ayçiçeği yağı, arpa

Kazakistan net ihracatçı; fiyat rekabeti mümkün değil

Kaynak: BAZ Girişim değerlendirmesi, Almatı Ticaret Ataşeliği raporu verileri temel alınarak

Bu tablodan üç sonuç çıkıyor:

  • En büyük boşluk gıda müstahzarlarında: 294 milyon dolarlık kalemde Türkiye'nin payı %2,5. Soslar, hazır karışımlar, tatlı ve unlu mamul bazları gibi ürünlerde Türk gıda sanayisinin kapasitesi bu payın çok üzerinde.

  • Tavuk eti yüksek potansiyelli ama koşullu: Türkiye'nin dünya ölçeğinde güçlü olduğu bir ürün, Kazakistan'ın en büyük ikinci ithalat kalemi. Ancak tesisin AEB veteriner kayıt listesine girmesi gerekiyor; bu süreç planlanmadan sevkiyat yapılamaz.

  • Ham tahıl ve yağ kısa vadede kapalı: Kazakistan bu ürünlerde dünya pazarına satıyor. Buradaki fırsat Türkiye'nin Kazakistan'a satması değil, Kazakistan'dan alıp işlemesi (mercimek, buğday).

Hedef Pazar ve Müşteri Keşfi hizmetimizi inceleyin.

Kazakistan Tarım Pazarında Kimler İçin Fırsat Var, Kimler Zorlanır?

Kazakistan, Rusça-Kazakça etiketi ve AEB belgesi hazır olan üretici için Orta Asya'nın en erişilebilir gıda pazarı; mevzuatı ihmal eden üretici için ise ilk sevkiyatta gümrükte kalan bir pazar.

✓ Bu pazar için uygun

✕ Bu pazarı zorlamamalı

Çikolata, şekerleme, bisküvi üreten ve Rusça-Kazakça ambalaj uyarlayabilen firmalar

EAC uygunluk beyanı ve Rusça-Kazakça etiket olmadan sevkiyat planlayanlar

Hibrit tohum, fide ve kuluçkalık yumurta tedarik eden, fitosaniter/veteriner süreci bilen firmalar

Buğday, un, ayçiçeği yağı gibi Kazakistan'ın ihraç ettiği ürünlerde fiyatla rekabet etmek isteyenler

Turunçgil ihracatçıları ve soğuk zincirli taze ürün lojistiği kurabilenler

Tek seferlik spot satış bekleyen, distribütörle uzun vadeli ilişki kurmayan firmalar

Sera, sulama ve tarım teknolojisi sağlayan, proje bazlı çalışabilen firmalar

Hayvansal ürünlerde AEB veteriner kaydı olmadan pazara girmeyi planlayanlar

Sık yapılan hata şudur: Firma, Kazakistan'ı ortak kültür nedeniyle "Türkiye'nin devamı" gibi görür ve Türkçe katalog, Türk tipi ambalajla pazara çıkar. Oysa ticari dil Rusça, mevzuat AEB ve rakip ağırlıklı olarak Rus üretici. Doğru yaklaşım, Kazakistan'ı Rusça konuşan bir AEB pazarı olarak planlamak, kültürel yakınlığı ise ilişki kurmada avantaj olarak kullanmaktır.

Kazakistan'da Hangi Şehir ve Bölgeler Hedeflenmeli?

Kazakistan'da gıda talebi üç büyük şehirde yoğunlaşıyor; tarımsal girdi talebi ise üretim bölgelerine dağılıyor. Bu nedenle tüketici ürünü satan firma ile tarım girdisi satan firmanın hedef haritası farklı.

Şehir / Bölge

Rol

Öne Çıkan Talep

Türk Ürünü İçin Fırsat

Almatı

En büyük ekonomik ve ticari merkez; ithalatçı ve distribütörlerin merkezi

Premium gıda, şekerleme, taze meyve

Distribütör ağı, zincir marketler, fuarlar

Astana

Başkent, yüksek gelirli kamu ve kurumsal tüketici

Premium ve sağlıklı ürünler, HoReCa

Market zincirleri, otel-restoran

Şımkent / Türkistan

Güney tarım ve sera merkezi, Özbekistan'a geçiş noktası

Sera, sulama, tohum, fide

Tarım girdisi, sera projeleri

Akmola / Kostanay

Tahıl kuşağı, büyük ölçekli çiftlikler

Tohum, gübre, tarım makinesi

Tarım girdisi, mekanizasyon

Jambıl

Güney tarım bölgesi

Sebze, sanayi bitkileri

Tohum, sulama

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu; BAZ Girişim değerlendirmesi

Almatı tüketici ürünü için tek başına başlangıç noktası. İthalatçıların, ulusal distribütörlerin ve AgroWorld gibi fuarların merkezi burası; ilk distribütör görüşmeleri çoğunlukla Almatı'da yapılıyor. Astana daha küçük ama gelir seviyesi yüksek; premium ve sağlıklı gıda konumlanması için uygun.

Güney Kazakistan (Şımkent, Türkistan, Jambıl) tarım girdisi ve sera teknolojisi için öncelikli. Alarko Holding'in Şımkent'te temelini attığı Alsera sera kompleksi, bölgenin Türk yatırımcı için taşıdığı potansiyeli gösteriyor. Kuzey tahıl kuşağı ise tohum, gübre ve makine satan firmalar için büyük ölçekli çiftlik müşterisi demek.

Kazakistan'a Gıda İhracatında Gümrük Vergisi ve KDV Ne Kadar?

Kazakistan, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olduğu için gümrük vergisini tek başına değil, AEB Ortak Gümrük Tarifesi üzerinden uyguluyor. Türkiye ile Kazakistan arasında, ya da Türkiye ile AEB arasında yürürlükte bir serbest ticaret anlaşması bulunmuyor. Bu nedenle Türk menşeli ürünler AEB'nin en çok kayrılan ülke (MFN) oranlarına tabi.

Kalem

Uygulama

Gümrük vergisi

AEB Ortak Gümrük Tarifesi (MFN); rapora göre tarım ürünlerinde genellikle %5–15, GTİP'e göre değişir

KDV

1 Ocak 2026'dan itibaren %16 (önceki oran %12); ithalatta da uygulanır

Özel tüketim vergisi

Alkollü içecek, tütün; 2026'dan itibaren enerji içeceklerine de uygulanıyor

Ek önlemler

Belirli ürünlerde AEB düzeyinde anti-damping ve korunma önlemleri olabilir

AEB üyeleri

Rusya, Belarus, Ermenistan, Kırgızistan: kendi aralarında gümrük vergisi yok

Türkiye–Kazakistan

STA yok; 2023'te gümrük kontrol işlemlerinin kolaylaştırılması anlaşması onaylandı

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu; Kazakistan Vergi Kanunu No. 214-VIII (yürürlük 01.01.2026)

Önemli bir düzeltme: Ataşelik raporunda Türkiye–Kazakistan Serbest Ticaret Anlaşması'ndan söz ediliyor ve KDV oranı %12 olarak geçiyor. Kazakistan AEB üyesi olduğu için Türkiye ile ikili STA imzalayamaz; ticaret AEB tarifesiyle yürüyor. KDV ise yeni Vergi Kanunu ile 2026 başından itibaren %16'ya çıktı. Fiyat hesaplarında bu iki noktanın güncel haliyle kullanılması gerekiyor.

Rekabet açısından tablo şu anlama geliyor: Rus ve Belarus üreticiler sıfır gümrükle satarken Türk ürünü MFN oranını ödüyor. Şekerleme, çikolata ve işlenmiş gıdada bu fark teklif fiyatına doğrudan yansıyor. Bu nedenle Türk ürününün fiyattan çok kalite, çeşit ve ambalajla farklılaşması gerekiyor.

Kazakistan Devlet Gelirleri Komitesi (vergi ve gümrük)

Eurasian Economic Commission – Ortak Gümrük Tarifesi

Kazakistan'a Gıda İhracatında Hangi Standart ve Belgeler Gerekli?

Kazakistan'a gıda ve tarım ürünü ihracatında temel mevzuat, AEB Teknik Düzenlemeleri'dir (TR TS / ТР ТС). Ürün AEB'nin herhangi bir ülkesinde uygunluk belgesi aldığında birlik genelinde dolaşabiliyor; uygunluk sağlanan ürünler EAC işareti taşıyor.

  • Gıda güvenliği: TR TS 021/2011 Gıda Ürünlerinin Güvenliği. Ürüne göre ek düzenlemeler var: süt ürünleri (TR TS 033/2013), et ürünleri (TR TS 034/2013), tahıl (TR TS 015/2011).

  • Etiketleme: TR TS 022/2011. Ürün adı, içindekiler, net miktar, üretim ve son kullanma tarihi, saklama koşulları, üretici ve ithalatçı bilgisi, menşe ülke zorunlu. Kazakistan'da etiket Kazakça ve Rusça olmalı.

  • Ambalaj: TR TS 005/2011 Ambalaj Güvenliği.

  • Uygunluk belgesi: Ürün grubuna göre EAC uygunluk beyanı veya sertifikası. Başvuru AEB'de kayıtlı bir ithalatçı/yetkili temsilci üzerinden yapılıyor.

  • Bitki ve hayvan sağlığı: Bitkisel ürünlerde fitosaniter sertifika; hayvansal ürünlerde veteriner sağlık sertifikası ve üretici tesisin AEB kayıt listesinde olması.

  • Ticari belgeler: Ticari fatura, paketleme listesi, menşe şahadetnamesi, taşıma belgesi ve gümrük beyannamesi.

Sık yapılan hata şudur: Firma, Türk Gıda Kodeksi'ne uygun ürünün Kazakistan'da da sorunsuz satılacağını varsayar ve etiketi sevkiyattan sonra uyarlamaya çalışır. Etiket hataları ürünün gümrükte bekletilmesine yol açabiliyor. Doğru yaklaşım, distribütörle anlaşmadan önce EAC sürecini ve Rusça-Kazakça etiket tasarımını başlatmak, ilk sevkiyatı belge hazırlığına göre planlamaktır.

Eurasian Economic Commission – Teknik Düzenlemeler

Belge Dizini: İhracatta gerekli belgeler

Kazakistan'a Tarım Ürünleri Nasıl Sevk Edilir?

Türkiye'den Kazakistan'a sevkiyatta en yaygın yöntem karayolu; büyük hacimli yüklerde demiryolu ve Hazar geçişli Orta Koridor öne çıkıyor. Kazakistan'ın denize kıyısı olmadığı için tüm deniz bağlantıları Hazar limanları (Aktau) üzerinden yürüyor.

Taşıma Modu

Güzergâh

Uygun Ürün

Not

Karayolu (TIR)

Gürcistan–Azerbaycan–Hazar feribotu veya İran–Türkmenistan

Şekerleme, paketli gıda, turunçgil (frigorifik)

En yaygın; esnek, kapıdan kapıya

Demiryolu

Bakü–Tiflis–Kars hattı + Hazar geçişi (Orta Koridor)

Büyük hacimli, dayanıklı ürünler

Maliyet avantajı; aktarma süresi planlanmalı

Hazar deniz bağlantısı

Bakü–Aktau

Konteyner, TIR

Rapora göre 10–15 gün

Havayolu

İstanbul–Almatı / Astana

Kuluçkalık yumurta, fide, yüksek değerli ürün

Hızlı ama pahalı

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu

İki konu pratikte sorun çıkarıyor. Birincisi, soğuk zincir: Rapor, Kazakistan'ın bazı bölgelerinde depolama ve soğuk zincir altyapısının yetersiz olduğunu vurguluyor. Taze meyve ve dondurma gibi ürünlerde distribütörün soğuk depo kapasitesi sözleşmeden önce kontrol edilmeli. İkincisi, geçiş ülkeleri: Karayolu sevkiyatında transit ülkelerin belge ve kontrol süreçleri teslim süresini etkiliyor.

Pratik sonuç şu: Kazakistan'da Türk tedarikçinin Çin ve Özbekistan'a karşı doğal bir mesafe avantajı yok. Rekabet avantajı; ürün çeşitliliğinden, kaliteden ve distribütörle kurulan düzenli tedarik planından geliyor.

Kazakistan'da Gıda Alıcısı ve Distribütör Nasıl Bulunur?

Kazakistan'da gıda ürünlerinin büyük bölümü ithalatçı-distribütör üzerinden pazara ulaşıyor. Dört ana kanal var: ulusal ithalatçı ve distribütörler, zincir marketler, geleneksel pazar ve küçük perakende, e-ticaret pazaryerleri. Rapora göre pazara girişte yerel iş ortağıyla çalışmak kritik; Kazak iş kültüründe güven ve uzun vadeli ilişki belirleyici.

Kanal

Rol

Türk Firması İçin Yaklaşım

İthalatçı / distribütör

Gümrük, EAC süreci, depolama, bölgesel dağıtım

İlk ve en önemli ortak; bölge ve ürün münhasırlığı netleştirilmeli

Zincir marketler

Büyük şehirlerde perakendenin önemli kısmı

Genellikle distribütör üzerinden; raf ve listeleme maliyetleri hesaplanmalı

Geleneksel pazar ve küçük perakende

Kırsal ve orta ölçekli şehirlerde yaygın

Toptancı ağı üzerinden ulaşılır

E-ticaret (Kaspi.kz, Wildberries, Satu.kz)

Hızla büyüyen kanal, özellikle genç tüketici

Yerel ithalatçı veya satıcı ortağıyla mağaza; marka görünürlüğü için güçlü

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu; BAZ Girişim değerlendirmesi

Dijital kanalda tablo net: Rapora göre Kazakistan'da Instagram, YouTube, Facebook, VK ve TikTok yaygın; B2B iletişimde ise Rusça içerik şart. Distribütör ve satın alma yöneticilerine ulaşmada LinkedIn'in yanında yerel iletişim alışkanlıkları (WhatsApp, Telegram) da önemli. Kampanya dönemi için Nevruz (21–23 Mart), Ramazan Bayramı, Bağımsızlık Günü (16 Aralık) ve Yeni Yıl öne çıkıyor.

Kaspi.kz – Kazakistan'ın en büyük pazaryeri

BAZ Girişim olarak gıda ve tarım firmaları için yürüttüğümüz pazar araştırmalarında Kazakistan'daki aday alıcıları dört gruba ayırıyoruz: ulusal ithalatçı-distribütörler, zincir market satın alma birimleri, HoReCa tedarikçileri ve tarım girdisi bayileri. Her grup için teklif dili farklı. Distribütöre münhasırlık ve pazarlama desteği; zincir markete fiyat-performans ve raf devir hızı; HoReCa tedarikçisine sürekli tedarik; tarım bayisine ise teknik destek ve verim öne çıkıyor. Ardından bu kişilere Rusça içerik ve sistematik B2B erişimle ulaşıyor, fuar görüşmeleriyle destekliyoruz.

Dijital İhracat Pazarlaması hizmetimizi inceleyin.

Kazakistan Tarım ve Gıda Alıcılarıyla Hangi Fuarlarda Buluşulur?

Kazakistan'ın en önemli tarım fuarı AgroWorld Qazaqstan. Fuar 2026'da 20. kez, 28–30 Ekim tarihlerinde Almatı Atakent Fuar Merkezi'nde düzenleniyor. Rapora göre Türkiye her yıl bu fuara milli katılım gösteriyor.

Fuar

Şehir

Tarih

Odak

AgroWorld Qazaqstan 2026

Almatı (Atakent)

28–30 Ekim 2026

Hayvancılık, tavukçuluk, yem, veteriner, sera, meyve-sebze, tohum, tarım makinesi, tahıl depolama

AgroWorld Qazaqstan 2027

Almatı (Atakent)

27–29 Ekim 2027 (planlanan)

Aynı kapsam

KazFarm

Kazakistan

Resmi siteden teyit edilmeli

Hayvancılık ve çiftçilik

Kaynak: Almatı Ticaret Ataşeliği raporu; organizatör Iteca Kazakhstan duyuruları. Tarihler resmi siteden teyit edilmelidir.

Tohum, sera, sulama ve hayvancılık ekipmanı üreticileri için AgroWorld doğrudan hedef kitleyle buluşma sağlıyor. Paketli gıda üreticileri ise fuarı Almatı merkezli distribütör görüşmeleri için kullanabilir. Yurtdışı fuar katılımları ve ticaret heyetleri Ticaret Bakanlığı desteklerinden yararlanabilir.

AgroWorld Qazaqstan – Resmi site

BAZ Girişim Fuar Dizini

Devlet Destekleri Danışmanlığı hizmetimizi inceleyin.

Kazakistan Tarım Sektörüne Yatırım Yapan Türk Firmaları Var mı?

Evet. Rapora göre Türk firmaları Kazakistan'da gıda işleme, sera, sulama ve tarım teknolojileri alanlarında yatırım yapıyor. Öne çıkan iki örnek Alarko Holding ve Tiryaki Agro. Alarko, Şımkent'te tamamlandığında Kazakistan'ın en büyük serası olması beklenen Alsera sera kompleksinin temelini attı. Tiryaki Agro ise organik bezelye proteini, buğday gluteni ve nişasta üretimi üzerine çalışıyor.

Kazakistan'da devlet desteği tarafında yapı değişti. Raporda adı geçen KazAgro holding 2021'de Baiterek holdinge bağlandı; tarım finansmanı artık Agrarian Credit Corporation (Agrarian Kredi Kurumu) ve ona bağlı KazAgroFinance üzerinden yürütülüyor. Kazakistan'da üretim veya ortak yatırım planlayan Türk firmalarının finansman ve leasing programlarını bu kurumlar üzerinden takip etmesi gerekiyor.

Agrarian Credit Corporation – Kazakistan tarım finansmanı

Kazakistan Tarım Pazarında Fırsatlar ve Riskler Neler?

En büyük fırsat, yaklaşık 2,6 milyar dolarlık ithalat pazarında Türkiye'nin halihazırda güçlü olduğu ürün grupları. Tohumlukta %53, şekerlemede %16, çikolatada %10, mandalinada %9 payla Türk üreticiler referans oluşturmuş durumda. Buna 294 milyon dolarlık gıda müstahzarları boşluğu, artan sağlıklı ve organik ürün talebi, e-ticaretin hızlı büyümesi ve devlet destekli tarım modernizasyonu ekleniyor.

Riskler tarafında dört konu öne çıkıyor. Birincisi, gümrük birliği dezavantajı: Rus ve Belarus üreticiler sıfır gümrükle satarken Türk ürünü MFN oranını ve %16 KDV'yi ödüyor. İkincisi, mevzuat: EAC belgesi, Rusça-Kazakça etiket ve veteriner kayıt süreçleri zaman ve maliyet ekliyor. Üçüncüsü, makroekonomi: Rapora göre Kazakistan ekonomisi petrol fiyatlarına ve kur dalgalanmasına duyarlı; tenge'deki oynaklık ithal ürün talebini etkileyebiliyor. Dördüncüsü, lojistik: Transit geçişler, soğuk zincir eksiklikleri ve yüksek taşıma maliyetleri.

Kazakistan'da kalıcı olmanın yolu, "Türk ürünü satan tedarikçi" değil "AEB belgesi hazır, Rusça-Kazakça ambalajı ve pazarlama içeriği eksiksiz, distribütörüyle düzenli tedarik planı kurmuş iş ortağı" konumunu oluşturmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Kazakistan'a gıda ihracatında gümrük vergisi ne kadar?

Kazakistan, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olduğu için Türk menşeli gıda ürünlerine AEB Ortak Gümrük Tarifesi'nin MFN oranları uygulanır. Türkiye ile Kazakistan veya AEB arasında yürürlükte serbest ticaret anlaşması yoktur. Almatı Ticaret Ataşeliği raporuna göre tarım ürünlerinde oranlar genellikle %5–15 aralığındadır, ancak GTİP'e göre değişir. Gümrük vergisine ek olarak 2026'dan itibaren %16 KDV uygulanır.

Kazakistan'a gıda ürünü satmak için hangi belgeler gerekir?

Kazakistan'a gıda ihracatında ürün AEB Teknik Düzenlemeleri'ne uygun olmalıdır. Temel belgeler; ürün grubuna göre EAC uygunluk beyanı veya sertifikası, bitkisel ürünlerde fitosaniter sertifika, hayvansal ürünlerde veteriner sertifikası ve AEB tesis kaydı, menşe şahadetnamesi, ticari fatura ve paketleme listesidir. Etiket TR TS 022/2011'e uygun ve Kazakça-Rusça olmalıdır.

Türkiye Kazakistan'ın tarım ithalatında kaçıncı sırada?

Türkiye, 2024 yılında Kazakistan'a 144,8 milyon dolarlık tarım ve gıda ürünü ihraç ederek %5,5 payla Çin, Özbekistan, Ukrayna ve ABD'nin ardından 5. sırada yer aldı. Türkiye'nin ihracatı 2020'deki 48,5 milyon dolardan yaklaşık 3 kat arttı. Ayçiçeği tohumunda Kazakistan ithalatının %53'ünü, şekerleme ve sakızda %16'sını, çikolatada %10'unu Türkiye karşılıyor.

Kazakistan'da hangi tarım ve gıda ürünleri Türk firmaları için fırsat sunuyor?

Kazakistan'da Türk firmaları için birincil hedefler tohumluk ve kuluçkalık yumurta, çikolata ve şekerleme ürünleri ile mandalina gibi turunçgillerdir. Büyüme alanları; Türkiye'nin payının yalnızca %2,5 olduğu 294 milyon dolarlık gıda müstahzarları, dondurma, meyve suyu, süt ürünleri ve sera-sulama teknolojileridir. Dondurulmuş tavuk eti 88 milyon dolarlık pazarıyla yüksek potansiyel taşır, ancak AEB veteriner kaydı gerektirir.

Kazakistan'da gıda distribütörü nasıl bulunur?

Kazakistan'da gıda distribütörü bulmanın en etkili yolu, Almatı merkezli ithalatçı ve distribütörlerle doğrudan temas kurmaktır. AgroWorld Qazaqstan fuarı (28–30 Ekim 2026, Almatı), Ticaret Bakanlığı ticaret heyetleri ve Almatı Ticaret Ataşeliği önemli temas noktalarıdır. Distribütör seçiminde EAC belgelendirme deneyimi, soğuk depo kapasitesi, zincir market bağlantıları ve bölge kapsamı belirleyicidir.

Bize Ulaşın

Kazakistan'a tarım ve gıda ihracatı; yaklaşık 2,6 milyar dolarlık ithalat pazarı, Türkiye'nin tohumluk, şekerleme, çikolata ve turunçgilde güçlü konumu ve son dört yılda üç katına çıkan ihracat nedeniyle Türk gıda sanayisi için gerçek bir fırsat. Ancak bu pazarda kalıcılığı fiyat değil; AEB mevzuatına uyum, Rusça-Kazakça ambalaj, doğru distribütör ve doğru ürün-şehir eşleşmesi belirliyor.

BAZ Girişim; gıda ve tarım üreticileri için Kazakistan pazarında GTİP bazlı fırsat analizi, ithalatçı ve distribütör araştırması, Rusça B2B erişim sistemi ve pazara giriş planı hazırlar. Ürün grubunuz için Kazakistan'da hangi kanalın ve şehrin öncelikli olduğunu birlikte netleştirmek isterseniz 20 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.

BAZ Girişim ile iletişime geçin.

20 dakikalık ücretsiz ön görüşme planlayın.

İhracat Sisteminizi
Kurmaya Başlayalım

20 Dakikalık Ücretsiz Ön Görüşmede Firmanızın İhracat Potansiyelini Ve Öncelikli Adımları Birlikte Değerlendirelim. Yılda Yalnızca 30 Firma İle Çalışıyoruz.