.jpg)
UR-GE İşbirliği Kuruluşları Kimlerdir? Başvuru Süreci Nasıl İşler?
UR-GE'ye bireysel firma başvurusu yapılamıyor. UR-GE Nedir? yazımızda da belirttiğimiz gibi, program yalnızca işbirliği kuruluşları üzerinden yürütülüyor. Bu durum, birçok KOBİ'nin "UR-GE'ye nasıl başvururum?" sorusuna doğrudan cevap arayışında kafa karışıklığı yaratıyor.
Bu yazıda işbirliği kuruluşu kimdir, hangi kurumlar bu statüde bulunabilir, proje süresi ne kadardır ve istihdam desteği nasıl işler sorularını netleştiriyoruz.
UR-GE'nin Yasal Dayanağı Nedir?
UR-GE, 23 Eylül 2010 tarihinde yürürlüğe giren 5973 sayılı "Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ"e dayanıyor. Tebliğ, işbirliği kuruluşu olarak anılan kurumların üyesi olan firmaların uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Bu çerçevede eğitim/danışmanlık, yurt dışı pazarlama ve alım heyeti gibi faaliyetler destekleniyor. Tebliğin temel mantığı, bireysel firma desteği yerine kümelenme üzerinden kolektif bir dönüşüm sağlamak.
İşbirliği Kuruluşu Nedir? Hangi Kurumlar Bu Statüde Olabilir?
İşbirliği kuruluşu, UR-GE projesini Ticaret Bakanlığı'na sunma ve yürütme yetkisine sahip tüzel kişiliktir. Bu statüdeki kurumlar, üyeleri arasından bir sektörde kümelenme mantığıyla proje takımı oluşturuyor.
UR-GE'de işbirliği kuruluşu olabilecek kurum türleri:
Kurum Türü | Örnek |
|---|---|
Meclis ve Birlikler | Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) |
Odalar/Borsalar Birliği | Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) |
İlişkiler Kurulu | Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) |
İhracatçı Birlikleri | Sektörel ihracatçı birlikleri |
Ticaret ve Sanayi Odaları | İl bazlı ticaret/sanayi odaları |
Bölgeler | Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri |
Sektör Kuruluşları | Sektör dernekleri ve kuruluşları |
Ticari Şirketler | Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDŞ) |
Borsalar | Ticaret Borsaları |
Üretici Örgütleri | İmalatçı Dernek/Birlik/Kooperatifler |
Kaynak: Ticaret Bakanlığı 5973 Sayılı Tebliğ
Bu kurumlardan biri, belirlediği sektörde tebliğde belirtilen şartlara uygun üyeleri arasından bir proje takımı oluşturarak Ticaret Bakanlığı'na başvuruyor. KOBİ'ler işte bu noktada devreye giriyor: kendi işbirliği kuruluşlarına (bağlı oldukları oda, birlik veya OSB) yönelerek kümeye dahil olma talebinde bulunuyor.
İlgili link: Ticaret Bakanlığı - UR-GE Proje Desteği
UR-GE Projesi Hazırlığı Nasıl Başlıyor?
Süreç, işbirliği kuruluşunun belirlediği bir sektörde üyeleri arasından kümelenme mantığıyla proje takımı oluşturmasıyla başlıyor. Bu aşamada firmaların seçimi için tanıtım toplantıları düzenleniyor ve katılım göstermek isteyen firmalar arasından proje ekibi belirleniyor.
Proje takımı oluştuktan sonra, UR-GE İhtiyaç Analizi yazımızda detaylandırdığımız süreç devreye giriyor. Bu analiz, projenin Ticaret Bakanlığı'na sunulacak yol haritasının temelini oluşturuyor. İşbirliği kuruluşunun bu aşamada profesyonel danışmanlık desteği alması, UR-GE Projesi Tasarımı yazımızda vurguladığımız gibi, projenin başvuru sonrası sonuç üretip üretmeyeceğini doğrudan etkiliyor.
UR-GE Projelerinde Süre Ne Kadar?
UR-GE projelerinin standart süresi 36 ay. Proje Değerlendirme Komisyonu, projenin performansına göre bu süreyi 2 yıla kadar uzatabiliyor.
Bu süre boyunca küme, ihtiyaç analizi ile başlayıp eğitim-danışmanlık sürecinden geçerek UR-GE Alım Heyetleri yazımızda ele aldığımız pazarlama faaliyetlerine kadar uzanan bir yolculuk geçiriyor. 36 aylık sürenin verimli kullanılması için faaliyetlerin başından itibaren net bir zaman planına oturtulması gerekiyor.
UR-GE Kapsamında İstihdam Desteği Var mı?
Evet, UR-GE projeleri kapsamında işbirliği kuruluşu bünyesinde en fazla 2 kişi istihdam edilebiliyor. Bu personelin ücretleri, aynı kuruluşta benzer işi yapan personel ücreti emsal alınarak belirleniyor.
UR-GE istihdam desteği özet tablosu:
Kriter | Detay |
|---|---|
Desteklenen personel sayısı | En fazla 2 kişi |
Destek oranı | %75 (devlet tarafından) |
Destek süresi | 36 ay (proje süresi boyunca) |
Ücret belirleme yöntemi | Emsal personel ücreti |
Kaynak: Ticaret Bakanlığı 5973 Sayılı Tebliğ
Bu istihdam desteği yalnızca işbirliği kuruluşu bünyesindeki proje koordinasyon personeli için geçerli; şirketler için ayrıca bir istihdam desteği bulunmuyor. Bu nedenle firmaların kendi bünyelerindeki ihracat ekibi kurma maliyeti projeye dahil değil.
Firmalar Hangi Faaliyetlerden Yararlanabiliyor?
Proje kapsamında eğitim ve danışmanlık, yurt dışı pazarlama programları, alım heyetleri, bireysel danışmanlık, işbirliği kuruluşuna istihdam desteği ve küme tanıtım faaliyetleri destekleniyor.
Bu faaliyetlerin sırası ve ağırlığı, UR-GE İhtiyaç Analizi sürecinde belirlenen önceliklere göre şekilleniyor. Küme tanıtım faaliyetleri ayrı bir başlık olarak ele alınmayı hak edecek kadar kapsamlı; bu konuyu ayrı bir yazımızda detaylandırıyoruz.
İşbirliği Kuruluşu Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Bir firma için birden fazla işbirliği kuruluşu seçeneği olabiliyor — örneğin hem bağlı olduğu ihracatçı birliği hem de bulunduğu OSB ayrı UR-GE kümeleri yürütüyor olabilir. Bu durumda seçim, kümenin sektörel odağına ve firmanın hedef pazarlarına göre yapılmalı.
Değerlendirilmesi gereken kriterler arasında kümenin daha önceki UR-GE projelerindeki performansı, kümedeki diğer firmaların profilinin kendi firmayla ne kadar örtüştüğü ve işbirliği kuruluşunun proje yönetim kapasitesi yer alıyor. Aktif ve deneyimli bir proje koordinasyon ekibine sahip işbirliği kuruluşları, faaliyetleri zamanında ve etkili şekilde yürütme konusunda genellikle daha güçlü bir performans sergiliyor.
Proje Değerlendirme Komisyonu Nasıl Çalışıyor?
UR-GE başvuruları, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından inceleniyor. Komisyon, projenin sektörel gerekçesini, kümenin kompozisyonunu ve sunulan iş planının gerçekçiliğini değerlendiriyor.
Bu değerlendirme sürecinde en çok öne çıkan zayıf noktalar arasında kümenin sektörel bütünlüğünün zayıf olması, hedef pazar seçiminin veriye dayanmaması ve faaliyet takviminin gerçekçi olmayan bir zaman planına oturtulması sayılıyor. Bu nedenle başvuru dosyasının hazırlanmasında, UR-GE İhtiyaç Analizi sürecinin başvurudan önce tamamlanmış olması, komisyon nezdinde güçlü bir gerekçelendirme sağlıyor.
Küçük Ölçekli KOBİ'ler İçin UR-GE Ne Anlama Geliyor?
Küçük ölçekli firmalar için UR-GE'nin en büyük değeri, tek başına karşılayamayacakları maliyetleri (fuar katılımı, yurt dışı pazar araştırması, profesyonel eğitim) bir küme çatısı altında paylaşarak erişilebilir hale getirmesi. Bireysel bir KOBİ'nin kendi bütçesiyle 10 farklı ülkeye pazarlama faaliyeti düzenlemesi genellikle mümkün değil; ancak bir kümenin parçası olarak bu faaliyetlerden yararlanmak mümkün hale geliyor.
Bununla birlikte küçük firmaların kümeye katılırken dikkat etmesi gereken bir nokta var: kümenin ortak hedef pazarları kendi ürün gamıyla örtüşmüyorsa, faaliyetlerin çoğundan tam verim alamayabilirler. Bu nedenle kümeye katılım kararı verilmeden önce, UR-GE Projesi Tasarımı yazımızda ele aldığımız firma-küme uyumu kriterlerinin gözden geçirilmesi öneriliyor.
Sonraki Adım Ne Olmalı?
UR-GE'ye erişimin ilk adımı, firmanın bağlı olduğu oda, birlik veya OSB'nin bir UR-GE kümesi yürütüp yürütmediğini araştırmaktan geçiyor. Eğer böyle bir küme yoksa, firmaların işbirliği kuruluşlarını bu yönde teşvik etmesi mümkün.
BAZ Girişim, işbirliği kuruluşlarına UR-GE proje hazırlığından ihtiyaç analizine, eğitim planlamasından pazarlama faaliyetlerine kadar uçtan uca danışmanlık desteği sağlar.
SSS
UR-GE'ye bireysel firma olarak başvurabilir miyim? Hayır. UR-GE'ye yalnızca işbirliği kuruluşları (odalar, birlikler, OSB'ler vb.) başvurabilir. Firmalar bu kuruluşların oluşturduğu kümelere üye olarak dahil olur.
İşbirliği kuruluşu olabilecek kurumlar hangileridir? TİM, TOBB, DEİK, ihracatçı birlikleri, ticaret ve sanayi odaları, OSB'ler, teknoloji geliştirme bölgeleri, sektör dernekleri, sektörel dış ticaret şirketleri, ticaret borsaları ve imalatçı dernek/birlik/kooperatifler bu statüde bulunabilir.
UR-GE projelerinin süresi ne kadardır? Standart süre 36 aydır. Proje Değerlendirme Komisyonu, performansa göre süreyi 2 yıla kadar uzatabilir.
UR-GE kapsamında istihdam desteği nasıl işler? İşbirliği kuruluşu bünyesinde en fazla 2 kişi istihdam edilebilir. Bu personelin ücretleri 36 ay boyunca %75 oranında devlet tarafından desteklenir.
Firmam için UR-GE kümesi olup olmadığını nasıl öğrenebilirim? Bağlı olduğunuz ticaret/sanayi odası, ihracatçı birliği veya OSB ile iletişime geçerek yürütülen veya planlanan UR-GE projelerini sorabilirsiniz.
8. Bize Ulaşın.
Firmanız için doğru UR-GE kümesini bulmak veya işbirliği kuruluşunuzla birlikte bir UR-GE projesi tasarlamak için danışmanlık desteğine mi ihtiyacınız var? BAZ Girişim ile iletişime geçin, süreci birlikte planlayalım.