Mimari aynıdır (navlun satıcıda, risk erken geçer); CFR yalnız denizyolunda, CPT tüm modlarda geçerlidir. Risk geçişi CFR'de gemiye yüklemede, CPT'de ilk taşıyıcıya teslimdedir.
CPT
Tanım
CPT (Carriage Paid To / Taşıma Ödenmiş Teslim), satıcının varış yerine kadar taşımayı ödediği; riskin ise malın ilk taşıyıcıya teslimiyle alıcıya geçtiği, tüm taşıma modlarında geçerli teslim şeklidir.
Bağlam
CFR'nin çok modlu karşılığıdır; kritik incelik risk geçiş noktasındadır. Masraf varış yerine kadar satıcıda görünse de risk, mal daha Türkiye'de ilk taşıyıcıya (kamyona, terminale) verildiği anda alıcıya geçer. Alıcılar 'taşımayı sen ödüyorsun, risk de sende' varsayımıyla hareket ettiğinde uyuşmazlık doğar — sözleşmede risk geçiş noktasının açıkça anılması bu yüzden önemlidir.
CPT'de sigorta yükümlülüğü yoktur; sigortalı versiyonu CIP'tir. Konteynerli ihracatta 'navlun dâhil satmak' isteyen firmanın doğru kural ailesi CFR/CIF değil CPT/CIP'tir; deniz kurallarını konteynerde kullanmak, FOB tartışmasındaki risk boşluğunun aynısını üretir.
Navlun dâhil fiyat verirken kuralı taşıma modunuza göre seçin: konteyner ve karayolu işinde CFR alışkanlığı yerine CPT yazmak, risk boşluğu tartışmasını daha teklif aşamasında kapatır.
Sıkça Sorulan Sorular
Malın satıcı tarafından ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda; varış yerine kadar taşımanın satıcı tarafından ödenmesi bu gerçeği değiştirmez.
Yükümlülük kimsede değildir ama risk yol boyunca alıcıda olduğundan menfaat alıcıdadır; satıcının sigortayı da üstlenmesi isteniyorsa CIP seçilmelidir.
