FILO'da yükleme yük sahibinde, tahliye navlundadır; LIFO'da tersi geçerlidir. 'Free' okunan uçtaki elleçleme, navlun dışıdır.
FILO / LIFO
Tanım
FILO (free in, liner out), yükleme masrafının yük sahibine, tahliyenin navluna dahil olduğu; LIFO (liner in, free out) ise yüklemenin navluna dahil, tahliyenin yük sahibine ait olduğu navlun şartlarıdır.
Bağlam
Kısaltmalar, liner terms ailesinin dört temel kombinasyonundan ikisidir: LILO (iki uç da navlunda), FIFO (iki uç da yük sahibinde), FILO ve LIFO (karma). Okuma anahtarı basittir: 'free' hangi uçtaysa, o uçtaki elleçleme navlun dışıdır ve orada masrafı yük tarafı üstlenir; 'liner' hangi uçtaysa, taşıyıcı o ucun elleçlemesini navluna dahil etmiştir. Kullanım alanı ağırlıkla dökme, genel kargo ve proje yükleridir; şart seçimi çoğu zaman hangi tarafın hangi limanda daha iyi elleçleme organizasyonu-fiyatı olduğuna göre yapılır.
Dikkat noktaları üç başlıkta toplanır. Kapsam netliği: 'free in' yalnız vinç ücretini mi, istif ve lashing'i de mi dışarıda bırakıyor — FIOS (stowed) ve FIOST (trimmed) gibi türevler tam bu belirsizliği kapatmak için vardır; şartın açılımı sözleşmeye yazılmalıdır. Incoterms hizası: satış şartınız FOB ise ve navlun şartı yükleme masrafını size bırakıyorsa çelişki yoktur; ama CIF satışta LIFO navlun almak, tahliye masrafını sözleşmede kime yazdığınıza göre sürpriz üretebilir. Laytime bağlantısı: free uçta elleçlemeyi yük tarafı organize ettiğinden, yükleme/tahliye hızı ve demuraj riski de o tarafın sorumluluk alanına girer.
FILO/LIFO pazarlığını kısaltma düzeyinde bitirmeyin, açılım düzeyinde bitirin: sözleşmeye 'free in' yazıyorsanız altına parantezle ne dahil ne hariç olduğunu (vinç, istif, lashing, trimming) yazdırın — dökme yük uyuşmazlıklarının bereketli toprağı, herkesin farklı anladığı üç harfli kısaltmalardır; açılımı yazılmış kısaltma, avukatsız çözülen kısaltmadır.
Sıkça Sorulan Sorular
FIO: yükleme ve tahliyenin ikisi de navlun dışı. FIOS/FIOST: buna istif (stowed) ve düzeltme (trimmed) işlemlerinin de dahil edilmesi — kapsamı netleştiren türevlerdir.
Tarafların ilgili limanlardaki elleçleme organizasyonu ve maliyet avantajına, satış şartıyla (Incoterms) uyuma ve demuraj riskinin kimde yönetileceğine göre.
