FOB'da teslim ve risk geçişi malın gemiye yüklenmesindedir ve kural denizyoluna özgüdür; FCA'da teslim taşıyıcıya yapılır ve her taşıma modunda geçerlidir. Konteyner terminale gemiden günler önce girdiği için konteyner yüklerde doğru kural FCA'dır.
FCA
Tanım
FCA (Free Carrier / Taşıyıcıya Teslim), satıcının malı ihracat gümrüklemesi yapılmış olarak, kararlaştırılan yerde alıcının taşıyıcısına teslim ettiği; tüm taşıma modlarında kullanılabilen teslim şeklidir.
Bağlam
Teslim yeri iki türlü olabilir: satıcının tesisinde (araç yüklemesi satıcıda) veya başka bir noktada, örneğin terminalde (yükün taşıyıcıya sunulması yeterli). Bu esneklik FCA'yı hem karayolu hem konteyner taşımacılığının en işlevsel kuralı yapar; EXW'nin yükleme ve gümrükleme boşluklarını, FOB'un konteynerdeki risk boşluğunu kapatır.
Incoterms 2020 ile FCA'ya önemli bir ekleme yapıldı: taraflar anlaşırsa alıcı, taşıyıcısına satıcı lehine yüklendi kayıtlı konşimento düzenletmeyi taahhüt edebilir; bu, akreditifli satışlarda FCA kullanımının önündeki belge engelini kaldırır.
Konteynerle ihracat yapan firmaya tek cümlelik tavsiyemiz nettir: alışkanlıktan FOB yazmayı bırakın, operasyonunuzun gerçek karşılığı FCA'dır.
Sıkça Sorulan Sorular
İkisinde de mal satıcının tesisinden çıkar; ancak FCA'da yükleme ve ihracat gümrüklemesi satıcıya aittir. Böylece beyanname ve çıkış kanıtı satıcının elinde kalır — KDV iadesi için kritik farktır.
Ana taşıma (navlun) alıcıya aittir; satıcı yalnızca teslim noktasına kadar olan masrafları üstlenir. Satıcı navlunu da üstlenmek istiyorsa CPT/CIP kuralına geçilir.
