Deniz konşimentosu kıymetli evraktır ve orijinal ibrazı teslim şartıdır; AWB yalnızca taşıma kanıtıdır, mal belge aranmadan yazılı alıcıya teslim edilir.
Hava Konşimentosu
Tanım
Hava konşimentosu (AWB — air waybill), havayolu taşımacılığında taşıma sözleşmesini ve malın teslim alındığını belgeleyen; IATA standardında düzenlenen taşıma belgesidir.
Bağlam
En kritik özelliği deniz konşimentosundan farkıdır: AWB kıymetli evrak değildir — malı temsil etmez, ciro edilemez ve mal, varışta belge ibrazı aranmadan AWB'de yazılı alıcıya (consignee) teslim edilir. Bu, hız için tasarlanmış bir sistemin doğal sonucudur; ama tahsilat güvencesini belgeye kurma imkânını ortadan kaldırır.
Uygulamada iki katman görülür: havayolunun kestiği Master AWB ve forwarderın kestiği House AWB. Tahsilatı güvenceye almak isteyen ihracatçı; akreditifli/peşinatlı kurgu kullanmalı veya AWB'de alıcı yerine alıcının bankasını consignee göstermek gibi banka kontrollü yapıları (bankayla önceden anlaşarak) değerlendirmelidir.
Hava kargoyla vadeli mal göndermek, anahtarı kapıya bırakıp kirayı sonra istemektir: AWB alıcıyı durdurmaz — tahsilat güvenceniz uçaktan önce, ödeme kurgunuzda kurulmuş olmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Master AWB havayolu ile forwarder arasındaki, House AWB forwarder ile yük sahibi arasındaki taşıma ilişkisini belgeler; ihracatçının elindeki belge genellikle House AWB'dir.
Peşinat/akreditif kurgusu esastır; ayrıca bankayla anlaşarak AWB'de consignee olarak alıcının bankasının gösterilmesi, belge-teslim kontrolü sağlayan bilinen bir yöntemdir.
