Teslim şekline bağlıdır: EXW/FCA/FOB'da alıcı, CFR/CIF/CPT/CIP ve D-grubu kurallarda satıcı öder. Fiyatlamada bu sorumluluk baştan netleştirilmelidir.
Navlun
Tanım
Navlun (freight), malın taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen ücrettir; hangi tarafın ödeyeceğini teslim şekli belirler.
Bağlam
Denizyolunda navlun tek kalem değildir: baz navluna BAF/CAF gibi ek ücretler, sezon zamları ve THC gibi liman masrafları eklenir. Teklif karşılaştırmasında 'all-in' fiyat ile kalem kalem fiyatın ayrıştırılması şarttır; en ucuz görünen baz navlun, ekleriyle en pahalı toplam olabilir.
Navlun kimin sorumluluğundaysa (FOB'da alıcı, CIF/CFR'de satıcı) fiyat riskini o taşır. Navlunun dalgalı olduğu dönemlerde uzun terminli sabit fiyat vermek, marjı taşıma piyasasına teslim etmek demektir; tekliflere navlun geçerlilik süresi ve revizyon şartı yazılmalıdır.
Navlun teklifini fiyat değil metin olarak okuyun: serbest süre, ek ücret kalemleri ve geçerlilik tarihi, baz rakamdan daha çok para kazandırır ya da kaybettirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Denizyolu FCL'de konteyner başına, LCL'de ağırlık/hacim (CBM) esaslı 'w/m' üzerinden; havayolunda ise hacimsel ağırlık karşılaştırmasıyla hesaplanır.
Baz fiyat kadar; serbest süre (free time), ek ücretlerin (BAF, sezon zammı, liman ekleri) kapsamı, geçerlilik süresi ve iptal koşulları pazarlığın parçası olmalıdır.
