Belgelerin uygun bulunup bankanın vadeli ödeme taahhüdünün kesinleşmesinden sonra, vade tarihine kadar herhangi bir anda yapılabilir.
Akreditif İskontosu
Tanım
Akreditif iskontosu (L/C discounting), vadeli akreditif kapsamında doğan banka ödeme taahhüdünün; vadesinden önce, faiz ve komisyon düşülerek nakde çevrilmesidir.
Bağlam
İskontonun konusu ticari alacak değil banka taahhüdüdür: belgeler uygun bulunup taahhüt kesinleştiğinde ihracatçının elindeki şey, amir (veya teyit) bankanın vadeli ödeme yükümlülüğüdür — bu yükümlülük, kaliteli bir finansal varlık olarak iskontoya elverişlidir. Kritik ayrım rücu şartındadır: teyitli akreditifte teyit bankası kendi taahhüdünü iskonto ettiğinden işlem genellikle rücusuzdur (banka vadesinde tahsil edemezse ihracatçıya dönemez); teyitsiz yapıda iskonto, amir banka riskine ve rücû şartlarına göre fiyatlanır.
Ekonomisi üç kalemle kurulur: iskonto faizi (referans oran + amir bankanın/ülkenin risk marjı), işlem komisyonları ve vade gün sayısı. Doğru pratik; alıcıya vadeli akreditif teklif etmeden önce bankanızdan indikatif iskonto oranı almak ve 'peşin fiyat + vade maliyeti' hesabını fiyata işlemektir — böylece vade, kâr marjından değil alıcının ödediği vade farkından finanse edilir. İskontonun ikinci faydası bilanço yönetimidir: rücusuz iskonto edilen alacak tahsil edilmiş satışa dönüşür; DSO düşer, kambiyo bedel takibi erken kapanır.
Vadeli akreditifle çalışan ihracatçının banka görüşmesindeki ilk sorusu şu olmalı: 'şu amir banka, şu ülke, 120 gün — rücusuz iskonto oranınız kaç?' Bu rakamı teklif fiyatına gömmeyi standartlaştıran firma için vade bir risk değil, bankaya toptan satılan ve alıcıya perakende fiyatlanan bir üründür.
Sıkça Sorulan Sorular
Bankanın, vadesinde tahsilat yapamasa bile ihracatçıya geri dönememesidir; teyitli akreditif iskontolarında standart uygulamadır. Rücûlu iskontoda ise risk kısmen ihracatçıda kalır — şart, sözleşmede net okunmalıdır.
Referans faiz + amir banka/ülke risk marjı üzerinden, vade gün sayısıyla orantılı iskonto faizi ve işlem komisyonları. Toplam maliyet, satış fiyatına vade farkı olarak yansıtılmalıdır.
