Banka güvencesi taşıyan vadeli alacaklarla: avalli bono/poliçe, vadeli akreditif taahhüdü veya banka garantisi. Güvencesiz açık hesap alacağı forfaiting'e kural olarak konu olmaz.
Forfaiting
Tanım
Forfaiting, vadeli ihracat alacağının; banka güvencesi taşıyan bir enstrümana (avalli bono/poliçe, vadeli akreditif taahhüdü, garanti) dayalı olarak, rücusuz (without recourse) biçimde iskonto edilip finans kuruluşuna satılmasıdır.
Bağlam
Modelin özü risk devrinin kesinliğidir: alacak rücusuz satıldığı için alıcı ödemese bile forfaiter ihracatçıya dönemez — ticari ve politik risk, iskonto anında ve kalıcı olarak devredilir. Bu kesinliğin ön şartı, alacağın banka imzası taşımasıdır: forfaiter, alıcının değil garantör bankanın riskini satın alır. Tipik kullanım alanı; makine-ekipman gibi orta-uzun vadeli (altı ay-birkaç yıl) satışların, sabit oranla ve bilanço dışına çıkarılarak finanse edilmesidir.
Faktoringden ayrımı üç eksendedir: forfaiting işlem bazlı ve banka güvenceli alacaklarla çalışır (faktoring süreklilik arz eden açık hesap portföyleriyle), vadeler daha uzundur ve iskonto tamamen rücusuzdur. İhracatçı için stratejik değeri satış silahına dönüşmesidir: 'iki yıl vade veririm' diyebilen satıcı, rakiplerinden ayrışır — vadeyi forfaiter taşıdığı için bilanço şişmez, tahsilat riski kalmaz. Maliyet (iskonto oranı + taahhüt komisyonu), garantör bankanın ve ülkenin riskine göre belirlenir ve mutlaka fiyata baştan yansıtılmalıdır.
Makine satışında 'peşin fiyatına iki yıl vade' kampanyasının motoru forfaiting'dir: teklif aşamasında forfaiter'dan aldığınız indikatif oranı vade farkı olarak fiyata gömün, alıcıdan avalli bono/teyitli vadeli akreditif isteyin — vadeyi siz değil banka taşısın; satışçınız vade satar, bilançonuz peşin yaşar.
Sıkça Sorulan Sorular
Forfaiting işlem bazlı, orta-uzun vadeli ve banka imzalı alacaklarda, tamamen rücusuz çalışır; faktoring süreklilik gösteren kısa vadeli açık hesap portföylerinde, rücûlu veya rücusuz varyantlarla çalışır.
Garantör bankanın ve ülkesinin risk primine, vadeye ve referans faiz düzeyine göre: iskonto oranı ile taahhüt komisyonundan oluşur. Oran, teklif fiyatına vade farkı olarak baştan eklenmelidir.
