Uzun: döviz varlıkları yükümlülüklerden fazla (kur yükselişi lehine); kısa: yükümlülükler fazla (kur yükselişi aleyhine). Net fark sıfıra yakınsa pozisyon kapalıdır.
Finansman
Döviz Pozisyonu
KategoriFinansman
İlgili Terim5 terim
Tanım
Döviz pozisyonu (foreign exchange position), bir firmanın; döviz cinsinden varlıkları (alacaklar, mevduat, beklenen tahsilatlar) ile yükümlülükleri (borçlar, krediler, beklenen ödemeler) arasındaki net farktır.
Bağlam
Kavram seti dört kelimeyle kurulur: varlıklar yükümlülükleri aşıyorsa uzun (long) pozisyon — kur yükselirse kazanır, düşerse kaybedersiniz; yükümlülükler ağır basıyorsa kısa (short) pozisyon — tersi geçerlidir; net fark sıfıra yakınsa kapalı, değilse açık pozisyon taşınır. Ölçüm, döviz cinsi bazında ve vadeler dahil yapılmalıdır: yalnız bilanço kalemleri değil, bağlanmış sipariş tahsilatları ve kesinleşmiş ödemeler (nakit akış pozisyonu) da tabloya girmelidir — çünkü kur riskinin çoğu bilançoya girmeden, sipariş defterinde doğar.
Tipik ihracatçı doğal olarak uzun pozisyonludur (döviz geliri > döviz gideri) ve TL değer kazandığı dönemlerde bu pozisyonun maliyetini marjında hisseder; döviz kredili üretici ise kısa bacak taşır. Yönetim hiyerarşisi bellidir: önce ölç (döviz cinsi ve vade kırılımlı pozisyon tablosu, aylık güncel), sonra doğal dengele (girdi tedarikini ve borçlanmayı gelir dövizine hizalamak, sözleşme para birimlerini bilinçle seçmek), en son türevle kapat (kalan net pozisyonun politika limitleri içinde forward/opsiyon/swap ile yönetimi). Kurumsal ilke: pozisyon büyüklüğüne yönetim karar verir, işlemleri hazine yürütür — ve hiçbir zaman 'kur tahmini tutturmak' bir strateji sayılmaz.
Saha Notu
Ay sonu kapanışına tek sayfalık bir tablo ekletin: döviz cinsi bazında (USD, EUR ayrı) varlıklar, yükümlülükler, net pozisyon ve önümüzdeki 90 günün akışları. Bu tabloyu görmeden yapılan her forward 'hedge' değil tahmindir — pozisyonunu bilmeyen firmanın türev işlemi, sigorta değil bahistir; tablo bir kez kurulunca, kur sohbeti duygudan rakama iner.
Sıkça Sorulan Sorular
Döviz cinsi bazında ve vade kırılımıyla: bilanço kalemlerine ek olarak bağlanmış sipariş tahsilatları ve kesin ödemeler de dahil edilmelidir. Aylık güncellenen standart bir tablo yeterli başlangıçtır.
Önce doğal denge (gelir-gider ve borçlanma dövizlerinin hizalanması), sonra kalan net pozisyonun politika limitleri içinde türev araçlarla (forward, opsiyon, swap) yönetimi. Tahmine dayalı pozisyon taşımak, yönetim değil spekülasyondur.
Finansman
Aynı Kategorideki Terimler
Akreditif İskontosuAlacak YönetimiAlıcı RiskiAyrıntılı FaturaDetailed InvoiceBanka Masrafları (OUR / SHA / BEN)Bank Charges (OUR / SHA / BEN)Banka Referans MektubuDevlet TahviliGovernment BondDöviz Alım Belgesi (DAB)Foreign Exchange Purchase CertificateDöviz Beyan TutanağıForeign Currency Declaration FormDöviz Satım Belgesi (DSB)Eximbank KredisiTürk Eximbank Export CreditFaktoringFactoring