Demuraj, dolu konteynerin liman sahasında serbest süreden uzun kalmasının bedelidir. Detention ise konteynerin limandan çekildikten sonra armatöre geç iade edilmesinin bedelidir. İthalatta önce demuraj, sonra detention riski oluşur; ikisi ayrı kalemler olarak faturalanır.
Demuraj
Tanım
Demuraj (demurrage), konteynerin liman sahasında armatörün tanıdığı serbest süreden (free time) daha uzun kalması hâlinde, geçen her gün için armatöre ödenen gecikme bedelidir.
Bağlam
Serbest süre genellikle 7-14 gün arasında tanınır ve navlun pazarlığının bir parçasıdır. Süre aşıldığında günlük tarife işlemeye başlar ve gün ilerledikçe kademeli olarak artar; birkaç günlük gümrük gecikmesi, konteyner başına ciddi bir ek maliyete dönüşebilir.
Demuraj en çok detention ile karıştırılır: demuraj konteynerin liman içinde beklemesinin, detention ise liman dışında geç iade edilmesinin bedelidir. İki kalem ayrı ayrı faturalanabilir.
Demuraj bir liman cezası değil, planlama göstergesidir: evrakları gemi yanaşmadan hazırlayan firma bu kalemi neredeyse hiç ödemez.
Sıkça Sorulan Sorular
Gecikmeye neden olan taraf öder. İthalat yönünde genellikle alıcı (gümrük ve çekme gecikmesi), ihracat yönünde yükleme gecikmelerinde satıcı sorumludur. Teslim şekli ve taşıma sözleşmesi paylaşımı netleştirir; belirsizlik en çok EXW ve FOB geçişlerinde yaşanır.
Üç pratik önlem: gümrük evraklarını gemi varışından önce tamamlamak, navlun pazarlığında serbest süreyi (free time) yazılı olarak uzatmak ve çekme-teslim operasyonunu forwarder ile varıştan önce planlamak. Yoğun sezonlarda serbest süre pazarlığı navlun fiyatı kadar önemlidir.
