Eşyanın asli niteliğini değiştirmeyen işlemleri: havalandırma, ayırma-birleştirme, kap değişimi ve tamiri, paketleme, etiketleme gibi. İşlemler gümrük idaresinin izniyle yapılır.
Lojistik
Elleçleme
KategoriLojistik
İlgili Terim5 terim
Tanım
Elleçleme (handling), yükün yüklenmesi, boşaltılması, istiflenmesi, aktarılması gibi fiziksel işlemlerin bütünü; gümrük mevzuatında ise eşyanın asli niteliğini değiştirmeden yapılmasına izin verilen bakım, ayırma, paketleme gibi işlemlerdir.
Bağlam
Kavramın iki katmanı ayrı okunmalıdır. Lojistik katmanda elleçleme bir maliyet ve risk sayacıdır: yük her elleçlendiğinde işçilik-ekipman maliyeti ve hasar olasılığı artar — LCL'in FCL'e, aktarmalı rotanın direkte göre riskli olmasının kökü budur; tedarik zinciri tasarımında hedef, elleçleme sayısını (touch points) azaltmaktır. Liman-terminal faturalarındaki THC ve iç saha hareket ücretleri de bu katmanın fiyatlandırılmış hâlidir.
Gümrük katmanında elleçleme, tanımlı ve izinli bir işlem listesidir: antrepodaki veya geçici depolamadaki eşya üzerinde; havalandırma, kalburlama, büyük kaptan küçük kaba aktarma, kapların yenilenmesi-tamiri, ayırma, etiketleme gibi eşyanın asli niteliğini değiştirmeyen işlemler, gümrük izniyle yapılabilir. Sınır kritiktir: işlem, eşyayı başka bir GTİP'e taşıyacak veya menşe kazandıracak nitelikteyse elleçleme değildir — o noktada dahilde işleme gibi rejimler devreye girer. Serbest bölge ve antrepo iş modelleri (paketleme-etiketleme merkezleri) bu izinli alanın üzerine kuruludur.
Saha Notu
Tedarik zincirinizi bir kez de 'kaç el değiyor' sorusuyla çizin: fabrika-depo-liman-hub-varış deposu hattında her fazla dokunuş hem fatura hem hasar istatistiğidir — yılda yüz konteyner gönderen firmada tek bir gereksiz elleçleme adımını kaldırmak, çoğu navlun pazarlığından fazla tasarruf eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Elleçleme eşyanın niteliğini korur; işleme, eşyayı dönüştürür ve GTİP/menşe değişikliği doğurabilir. Nitelik değiştiren faaliyet elleçleme izniyle değil ilgili rejim (ör. dahilde işleme) kapsamında yapılmalıdır.
Zincirdeki dokunuş sayısını azaltarak: doğru ekipman seçimi (FCL, tam araç), aktarma sayısının düşürülmesi, paletleme-ambalaj standardizasyonu ve mümkün olan işlemlerde supalan akışı temel yöntemlerdir.