Yürürlükteki düzenlemeye göre ihracat bedellerinin fiili ihraçtan itibaren belirlenen süre içinde (kural olarak 180 gün) yurda getirilmesi ve geçerli oranlar dahilinde bankaya satışı gerekir; oran ve istisnalar genelgelerle güncellenir, işlem öncesi bankadan teyit alınmalıdır.
Kambiyo Mevzuatı
Tanım
Kambiyo mevzuatı (foreign exchange legislation), Türk Parasının Kıymetini Koruma mevzuatı çatısı altında döviz alım-satımını, dövizle işlem serbestisinin sınırlarını ve ihracat-ithalat bedellerinin transferine ilişkin yükümlülükleri düzenleyen kurallar bütünüdür.
Bağlam
Çerçevenin ana kaynakları 1567 sayılı TPKK Kanunu, 32 sayılı Karar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TCMB'nin tebliğ/genelgeleridir. İhracatçıyı en doğrudan ilgilendiren başlıklar; ihracat bedellerinin süresi içinde yurda getirilmesi ve (yürürlükteki oranlar dahilinde) bankaya satışı, bedel kapatma işlemlerinin ihracat hesabıyla ilişkilendirilmesi ve yurt içi sözleşmelerde döviz kullanım sınırlamalarıdır.
Bu alanın karakteri dinamikliktir: oranlar, süreler ve istisnalar (ülke bazlı muafiyetler, indirim ve mahsup hâlleri, peşin bedel kuralları) genelgelerle sık güncellenir. Doğru kurumsal refleks, kuralları ezberlemek değil süreç kurmaktır: her ihracat dosyasında bedel takip sorumlusu, banka ile düzenli mutabakat ve vadesi yaklaşan hesaplar için erken uyarı listesi. Kapanmayan ihracat hesabı, vergi dairesi ve müeyyide sürecine dönüşmeden yakalanmalıdır.
Kambiyoyu muhasebenin ay sonu işi olmaktan çıkarıp satışın vade kararına bağlayın: alıcıya tanınan her ekstra vade, kambiyo takvimindeki süreyi de tüketir — satışçı vadeyi uzatırken finansçının bedel getirme süresini kontrol ettiği bir onay adımı, en ucuz uyum mekanizmasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İhracat hesabı açık kalır; banka bildirimleriyle süreç vergi dairesine intikal eder ve TPKK kapsamında idari yaptırımlar gündeme gelir. Mücbir sebep ve terkin hâlleri mevzuatta ayrıca düzenlenmiştir.
Hayır; bazı ülkelere yapılan ihracatta bedel getirme yükümlülüğüne muafiyet veya kolaylık tanınabilmektedir. Ülke listeleri ve istisnalar genelgelerle değiştiğinden güncel duruma göre hareket edilmelidir.
