Geminin geçerli bir hazırlık ihbarı (NOR) vermesiyle ve sözleşmedeki koşulların (yanaşma, gümrük-sağlık uygunluğu gibi) sağlanmasıyla başlar. NOR'un geçerlilik şartları sözleşmede tanımlıdır.
Lojistik
Laytime
KategoriLojistik
İlgili Terim4 terim
Tanım
Laytime, sefer bazlı gemi kiralamada (voyage charter); kiracıya yükleme ve tahliye işlemleri için tanınan, sözleşmeyle belirlenmiş süredir.
Bağlam
Laytime, charter ekonomisinin saatidir: süre; toplam gün olarak veya günlük yükleme/tahliye hızı üzerinden (örneğin günde X ton) tanımlanır ve sayım, geminin hazırlık ihbarını (NOR — notice of readiness) vermesiyle, sözleşmedeki koşullara göre başlar. Sayım kuralları müzakerenin ta kendisidir: hava koşullarının ve tatillerin sayılıp sayılmayacağı, denizcilik kısaltmalarıyla sözleşmeye yazılır — WWD (uygun hava iş günü), SHEX/SHINC (pazar-tatil hariç/dahil) gibi her kısaltma, doğrudan para demektir.
Sonuç mekanizması iki yönlüdür: laytime aşılırsa kiracı, sözleşmedeki günlük oran üzerinden demuraj öder; işlem laytime bitmeden tamamlanırsa birçok sözleşmede armatör, kazanılan sürenin karşılığını dispatch olarak (çoğunlukla demuraj oranının yarısı) kiracıya öder. İhracatçı için laytime yönetimi bir liman-tesis kapasite meselesidir: gerçek yükleme hızı, sözleşmede taahhüt edilen hızın altındaysa demuraj matematiksel kesinliktir. Statement of facts (olay çizelgesi) tutulması ve NOR'un geçerlilik şartlarının bilinmesi, hesap gününde tarafların tek ortak dilidir.
Saha Notu
Charter müzakeresinde kısaltmaları avukat gözüyle okuyun: SHINC ile SHEX arasındaki tek harf grubu, yağmurlu bir hafta ve iki resmi tatilde binlerce dolarlık demuraj farkıdır — sözleşmeye imza atmadan önce laytime maddesini kendi liman istatistiğinizle (son beş geminin fiili yükleme hızı) test etmeyen kiracı, demurajı sözleşmede değil rıhtımda öğrenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Laytime aşılırsa kiracı günlük oran üzerinden demuraj öder; işlem erken biterse birçok sözleşmede armatör, kazanılan süre için (genellikle demurajın yarısı oranında) dispatch öder.
Laytime sayım kurallarının kısaltmalarıdır: WWD uygun hava iş günü; SHEX pazar ve tatiller hariç; SHINC pazar ve tatiller dahil. Hangisinin yazıldığı, fiilen ödenecek demurajı belirler.