Yolculuktan menfaati olan tüm taraflar — armatör ve bütün yük sahipleri — kurtarılan değerleri oranında öder. Yükünüz hasar görmemiş olsa bile katkı yükümlülüğü doğar.
Lojistik
Müşterek Avarya
KategoriLojistik
İlgili Terim4 terim
Tanım
Müşterek avarya (general average), gemi ve yükün ortak selameti için bilinçli olarak yapılan olağanüstü fedakârlık ve masrafların (yük atılması, kurtarma, sığınma limanı giderleri); yolculuktan menfaati olan tüm taraflarca değerleri oranında paylaşılmasıdır.
Bağlam
İlke, deniz ticaretinin en eski dayanışma kuralıdır ve York-Antwerp Kuralları ile standartlaşmıştır: kaptan; yangın, karaya oturma, makine arızası gibi ortak tehlikede geminin ve yükün kurtulması için fedakârlık yaparsa (bir kısım yükün denize atılması, kurtarma şirketiyle anlaşma, sığınma limanı masrafları), bu bedel yalnızca zarar görenin üzerinde kalmaz — armatör ve tüm yük sahipleri, kurtarılan değerleri oranında katkı payı öder. Sizin konteyneriniz hasarsız kurtulsa bile katkı yükümlülüğü doğar; büyük gemi kazalarında bu payların tahsili yıllar süren dosyalara dönüşür.
İhracatçı-ithalatçı için pratik mekanizma teslimde işler: avarya ilan edilen seferde taşıyıcı, yükü ancak müşterek avarya taahhütnamesi (GA bond) ve teminatı karşılığında teslim eder. İşte sigortanın kritik rolü buradadır: geçerli bir nakliyat poliçesi (ICC klozları müşterek avarya katkısını kapsar) varsa, teminat mektubunu (GA guarantee) sigortacı verir ve yük gecikmeden çekilir; sigortasız yük sahibi ise nakit depozito yatırmak zorunda kalır ve dosya kapanana dek parası bağlı kalır. Müşterek avarya, 'bu rotada hasar olmaz' diyerek sigortasız taşımanın neden yanlış hesap olduğunun en somut cevabıdır.
Saha Notu
Sigorta bütçesini sorgulayan yöneticiye müşterek avaryayı anlatın: mega gemilerdeki tek bir yangında, hasarsız kurtulmuş konteynerlerin sahiplerinden bile yük değerinin ciddi bir yüzdesi kadar teminat istenir — poliçesiz firma o gün nakit depozito arar, poliçeli firmanın yerine bir e-postayla sigortacısı imza atar. Nakliyat primi, biraz da bu imzanın kirasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Taşıyıcıya müşterek avarya taahhütnamesi ve teminat verilerek: sigortalı yükte teminat mektubunu sigortacı düzenler; sigortasız yükte nakit depozito istenir ve dosya sonuçlanana dek bağlı kalır.
Evet; ICC (A), (B) ve (C) klozlarının tamamı müşterek avarya katkı payını teminat kapsamına alır. Bu, en dar kloz olan (C)'nin bile sigortasız taşımaya karşı güçlü bir gerekçesidir.