Her kuralda değil; F ve D gruplarında büyük ölçüde örtüşür, C grubunda (CFR/CIF/CPT/CIP) masraf ileri noktaya kadar satıcıda, risk erken noktada alıcıya geçer. Bu ayrım C-grubunun sınav sorusudur.
Teslim Şekilleri
Risk Transferi
Transfer of Risk
KategoriTeslim Şekilleri
İngilizceTransfer of Risk
İlgili Terim3 terim
Tanım
Risk transferi, taşıma sürecindeki hasar ve kayıp riskinin; satıcıdan alıcıya geçtiği anı ifade eder — her Incoterms kuralının cevapladığı temel sorudur.
Bağlam
Kuralların haritası nettir: EXW'de risk satıcının tesisinde, FCA/CPT/CIP'te ilk taşıyıcıya teslimde, FOB/CFR/CIF'te gemiye yüklemede, D-grubunda (DAP/DPU/DDP) varış noktasında geçer. En çok yanılınan nokta C-grubudur: CIF/CPT'de masrafı satıcı öder ama risk erken geçer — parayı kimin ödediği ile riski kimin taşıdığı ayrı sorulardır ve masraf paylaşımıyla karıştırılmamalıdır.
Riskin pratik karşılığı iki karardır: sigorta — riski hangi bölümde kim taşıyorsa, o bölümün yük sigortasını yaptırma menfaati ondadır (CIF/CIP istisnasında satıcı yükümlüdür); ve hasar anındaki muhataplık — hasarın hangi teslim noktasından önce/sonra oluştuğu, tazminatın satıcıdan mı sigortadan mı isteneceğini belirler. Yükleme-boşaltma fotoğrafları ve teslim tutanakları bu yüzden operasyonun hukuki hafızasıdır.
Saha Notu
Hasar e-postası geldiğinde ilk bakacağınız yer fotoğraf değil sözleşmedeki üç harftir: teslim şekli, riskin o an kimde olduğunu söyler — bu cevabı hasar gününde aramak yerine, teklif gününde bilerek fiyatlayan firma tartışmayı hiç yaşamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Alıcı, bedeli satıcıdan değil (varsa) yük sigortasından talep eder; satıcının sorumluluğu, teslim anına kadar olan dönemle sınırlıdır. Teslim anının kanıtları (tarih, tutanak, fotoğraf) belirleyicidir.
Hayır; Incoterms mülkiyeti düzenlemez. Mülkiyet devri satış sözleşmesinin ve ödemenin konusudur — risk alıcıya geçmişken mülkiyet hâlâ satıcıda olabilir.