Alıcı riski firmaya özgüdür (iflas, ödememe); ülke riski o ülkedeki tüm alıcıları etkileyen sistemik koşullardır. İkisi ayrı ayrı değerlendirilip birlikte fiyatlanmalıdır.
Ülke Riski
Tanım
Ülke riski, bir ülkenin ekonomik, politik ve hukuki koşullarından kaynaklanan; o ülkedeki alıcılarla yapılan işlerin tahsilat ve sürdürülebilirlik riskini ifade eden üst kavramdır.
Bağlam
Bileşenleri katmanlıdır: politik risk (savaş, el koyma, moratoryum), transfer riski (döviz çıkışının kısıtlanması — alıcı ödese bile paranın gelememesi), makroekonomik risk (devalüasyon, derin resesyon) ve hukuki risk (alacak takibinin fiilen işlemediği yargı sistemleri). Kritik nokta şudur: sağlam alıcı bile riskli ülkede sağlam tahsilat garantisi değildir.
Ölçüm için OECD ülke risk sınıflandırmaları, kredi sigortacılarının ülke notları ve Eximbank'ın ülke limitleri pratik referanslardır. Yönetim ise fiyat ve ödeme kurgusuyla yapılır: riskli ülkeye satış; teyitli akreditif/peşinat ağırlıklı ödeme, sigorta kapsamı ve risk primi eklenmiş fiyat üçlüsünü gerektirir. Pazar portföyünün risk dağılımı da yıllık planın konusu olmalıdır.
Riskli pazarı reddetmek de kabul etmek de strateji olabilir; strateji olmayan tek şey, riskli pazara güvenli pazar fiyatı ve vadesiyle satmaktır — ülke riski teklifinize ya prim ya ödeme şartı olarak girmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
OECD risk sınıfları, kredi sigortacılarının ülke raporları, Eximbank ülke limit ve koşulları ile ticaret müşavirliklerinin değerlendirmeleri erişilebilir başlıca kaynaklardır.
Alıcının ödeme iradesinden bağımsızdır: ülke döviz çıkışını kısıtladığında para bankada bloke kalabilir. Bu risk ancak teyit, sigorta ve ödeme kurgusuyla yönetilir; alıcı seçimiyle yönetilemez.
