İki para biriminin ortak referans (genellikle USD) karşısındaki kurları oranlanarak veya çarpılarak: örneğin EUR/TRY ≈ EUR/USD × USD/TRY. Bankaların kotasyonu da fiilen bu bacaklardan türetilir.
Finansman
Çapraz Kur
KategoriFinansman
İlgili Terim4 terim
Tanım
Çapraz kur (cross rate), iki para birimi arasındaki kurun; her birinin ortak bir üçüncü para birimi (genellikle ABD doları) karşısındaki değerleri üzerinden hesaplanmasıdır.
Bağlam
Hesap mantığı basit bir orantıdır: EUR/USD ve USD/TRY biliniyorsa EUR/TRY, ikisinin çarpımıdır; benzer şekilde GBP/JPY, iki doların paritesinden türetilir. Piyasa altyapısı da böyle çalışır: likiditenin dolar çiftlerinde toplanması nedeniyle birçok ikili kur, fiilen dolar bacakları üzerinden fiyatlanır — bankanızın size verdiği EUR/TRY kuru, iki ayrı spread'in (EUR/USD ve USD/TRY) bileşimini içerebilir; çapraz kurda pazarlık, bu bileşik spread'in pazarlığıdır.
İhracatçı için önemi çok dövizlü yaşamda ortaya çıkar: euro fiyatla satıp dolar maliyetle girdi alan (veya tersi) firma, farkında olsun olmasın bir parite pozisyonu (EUR/USD) taşır — TL karşısında iki döviz de yükselse, parite aleyhe döndüğünde marj erir. Doğru pratik; gelir ve gider döviz kompozisyonunu tabloya dökmek, doğal dengeyi (aynı dövizde gelir-gider eşleşmesini) önce sözleşme para birimi seçimiyle kurmaya çalışmak, kalan parite pozisyonunu ise forward/opsiyonla yönetmektir. Fiyat listesi güncellemelerinde de yalnız USD/TRY'ye değil, fiyatlama dövizinizin çapraz seyrine bakılmalıdır.
Saha Notu
Euro ile satıp dolarla hammadde alan üretici, panosuna üçüncü bir kur ekletsin: EUR/USD. TL'ye karşı iki kur da 'iyi giderken' paritenin sessizce aleyhe dönmesi, çeyrek sonunda 'her şey yolundaydı ama kâr düştü' bilmecesinin en sık cevabıdır — kur riskini TL gözlüğüyle değil, kendi gelir-gider döviz sepetinizin gözlüğüyle izleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet; çapraz kurdaki fark, iki bacağın spread'lerinin bileşimidir ve işlem hacmi olan firmalar bileşik spread'i pazarlık edebilir. Büyük tutarlı işlemlerde birden fazla bankadan kotasyon almak standart pratiktir.
Gelir ve gider dövizleri farklıysa (euro gelir, dolar gider gibi) firma bir parite pozisyonu taşır; TL'den bağımsız olarak parite hareketi marjı etkiler. Doğal denge ve türev araçlarla yönetilir.
Finansman
Aynı Kategorideki Terimler
Akreditif İskontosuAlacak YönetimiAlıcı RiskiAyrıntılı FaturaDetailed InvoiceBanka Masrafları (OUR / SHA / BEN)Bank Charges (OUR / SHA / BEN)Banka Referans MektubuDevlet TahviliGovernment BondDöviz Alım Belgesi (DAB)Foreign Exchange Purchase CertificateDöviz Beyan TutanağıForeign Currency Declaration FormDöviz PozisyonuDöviz Satım Belgesi (DSB)Eximbank KredisiTürk Eximbank Export Credit