Navlunun, liman elleçleme (yükleme-tahliye) masraflarını kapsayıp kapsamadığını: tam liner şartlarda kapsar, free şartlarda ilgili uçtaki elleçleme navlun dışıdır.
Teslim Şekilleri
Liner Terms
KategoriTeslim Şekilleri
İlgili Terim3 terim
Tanım
Liner terms, düzenli hat taşımacılığında; navlunun, yükleme ve tahliye (elleçleme) masraflarını hangi ölçüde kapsadığını tanımlayan şartlar bütünüdür.
Bağlam
İhtiyacın kaynağı, 'navlun' kelimesinin tek başına eksik olmasıdır: deniz taşıma bedeli; limandaki yükleme, istif ve tahliye operasyonlarını içerebilir de içermeyebilir de. Liner terms bu sınırı çizer: tam liner şartlarda (liner in/liner out) navlun, her iki uçtaki elleçlemeyi kapsar; free şartlarda ise ilgili uçtaki elleçleme navlun dışıdır ve yük sahibi tarafından ayrıca ödenir. Konteyner hat taşımacılığında bu mantık, pratikte THC kalemleriyle konuşulur: navlun + OTHC + DTHC dökümü, liner şartların güncel dilidir; dökme/konvansiyonel taşımada ise FI, FO, FIO, FIOS gibi kısaltmalar devrededir.
Incoterms ile ilişkisi, iki katmanın hizalanması meselesidir: Incoterms alıcı-satıcı arasındaki masraf dağılımını, liner/navlun şartları ise yük sahibi-taşıyıcı arasındaki dağılımı düzenler — iki katman uyumsuz kurulursa, bir masraf kalemi ya iki kez ödenir ya ortada kalır. Klasik örnek: FOB satan ihracatçının navlun sözleşmesinde yükleme masrafının kimde olduğu netleşmemişse, gemiye yükleme bedeli satıcı-alıcı arasında tartışma konusu olur. Doğru pratik; navlun tekliflerini elleçleme kapsamı yazılı dökümüyle almak ve satış şartıyla (Incoterms) taşıma şartını aynı masada, aynı tabloda hizalamaktır.
Saha Notu
Satış sözleşmesi ile navlun sözleşmesini iki ayrı departmanın iki ayrı dosyası olmaktan çıkarın: her sevkiyat için tek bir masraf tablosu yapın — kalem kalem (iç nakliye, OTHC, navlun, DTHC, varış lokalleri) kim ödüyor: Incoterms'e göre kim, navlun şartına göre kim. İki sütun her satırda örtüşüyorsa uyum vardır; örtüşmeyen satır, ileride faturasını kimsenin sahiplenmeyeceği kalemdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pratikte THC dili: navlun teklifi, OTHC/DTHC ve lokal masrafların dahil olup olmadığının yazılı dökümüyle okunur. Dökme yükte ise FI/FO/FIO/FIOS kısaltmaları kullanılır.
Incoterms alıcı-satıcı, navlun şartları yük sahibi-taşıyıcı masraf dağılımıdır; iki katman aynı masraf tablosunda karşılaştırılarak uyumlanmalı, her elleçleme kaleminin tek bir ödeyeni olmalıdır.