Ticari risk alıcıdan kaynaklanır (iflas, ödememe, malı kabul etmeme); politik risk alıcının ülkesinden kaynaklanır (transfer kısıtı, savaş, moratoryum, el koyma). Kredi sigortası poliçelerinde ikisi ayrı kapsam başlıklarıdır.
Politik Risk
Tanım
Politik risk (political risk), ihracat alacağının alıcının kusuru dışında, alıcının ülkesindeki kamu otoritesi kararları veya olağanüstü olaylar (transfer kısıtı, moratoryum, savaş, el koyma, ithalat yasağı) nedeniyle tahsil edilememesi riskidir.
Bağlam
Ayırt edici özelliği, alıcının ödeme niyetinden ve gücünden bağımsız olmasıdır: alıcı parayı yerel bankaya yatırmış olsa bile döviz transfer kısıtı nedeniyle bedel Türkiye'ye ulaşamayabilir. Bu yüzden alıcı analizi tek başına yetmez; ülke riski ayrıca değerlendirilir. Eximbank ve özel kredi sigortacıları ülkeleri risk gruplarına ayırır; prim, limit ve bazen kapsam dışı bırakma kararları bu gruplara göre şekillenir.
Yönetim araçları katmanlıdır: ihracat kredi sigortasında politik risk kapsamı, riskli ülkede teyitli akreditif (teyit, amir bankanın ülke riskini Türkiye'deki bankaya taşır), peşinat oranını artırma ve tek ülkede alacak yoğunlaşmasından kaçınma. Pazar çeşitlendirmesi, politik riskin en ucuz ve en kalıcı sigortasıdır.
Riskli pazarda büyürken cironun coğrafi dağılımını çeyrek bazında raporlayın: tek ülkeye %40'ı aşan alacak yoğunlaşması, o ülkenin bir gece alacağınız hakkında sizin yerinize karar verebileceği anlamına gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eximbank ve özel kredi sigortacılarının poliçelerinde politik risk kapsamı seçilerek sigortalanır; tazminat oranı ve prim, alıcı ülkesinin risk grubuna göre belirlenir. Bazı yüksek riskli ülkeler kapsam dışı kalabilir.
Büyük ölçüde evet: teyit veren Türk/uluslararası banka, amir bankanın ve ülkesinin riskini üstlenir. Bu nedenle riskli pazarlarda teyit maliyeti, bir tür politik risk primi olarak okunmalıdır.
