LIBOR, banka beyanlarına dayanması nedeniyle manipülasyona açıktı ve tasfiye edildi; SOFR, gerçekleşmiş teminatlı repo işlemlerinden hesaplandığı için daha sağlam bir referans kabul edildi.
Finansman
SOFR
KategoriFinansman
İlgili Terim5 terim
Tanım
SOFR (secured overnight financing rate), ABD Hazine tahvilleri teminatlı gecelik repo işlemlerinden hesaplanan referans faiz oranıdır; dolar cinsi kredi ve türevlerde LIBOR'un yerini almıştır.
Bağlam
Geçişin hikâyesi güven onarımıdır: bankaların beyanına dayalı LIBOR, manipülasyon skandallarının ardından tasfiye edildi (dolar LIBOR yayını 2023'te fiilen sona erdi) ve yerini, gerçekleşmiş işlemlere dayanan SOFR aldı — oran, New York Fed tarafından günlük yayımlanır. Yapısal fark önemlidir: LIBOR vadeli ve bankaların kredi riskini içeren bir orandı; SOFR gecelik ve teminatlı (neredeyse risksiz) bir orandır. Bu yüzden kredi sözleşmelerinde SOFR; ya dönem boyunca bileşik hesaplanır (compounded in arrears) ya da türev piyasasından türetilen vadeli versiyonu (Term SOFR: 1-3-6 ay) kullanılır ve eski LIBOR marjlarıyla kıyasta küçük bir uyarlama farkı (spread adjustment) gözetilir.
Döviz kredisi kullanan ihracatçı için pratik sonuçlar: kredi maliyeti artık 'SOFR + marj' dilinde konuşulur — teklifleri karşılaştırırken hangi SOFR versiyonunun (Term mi, bileşik mi) baz alındığı ve faiz hesap yönteminin netliği sorulmalıdır; eski sözleşmelerdeki LIBOR atıflarının geçiş hükümleriyle (fallback) güncellenmiş olması kontrol edilmelidir; euro tarafında ise muadil referans €STR ve yaygın kullanımdaki EURIBOR'dur. Değişken faizli döviz borcu taşıyan firmanın kur pozisyonuna ek olarak faiz pozisyonu da vardır — SOFR'un seyri, borç servis maliyetinizin ikinci değişkenidir ve gerektiğinde faiz türevleriyle (faiz swapı) sabitlenebilir.
Saha Notu
Dolar kredisi teklifi alırken tek soruyla derinleşin: 'SOFR'un hangisi — Term mi, bileşik mi — ve marj kaç?' İki bankanın 'SOFR+3' teklifi, farklı SOFR versiyonları ve hesap yöntemleriyle aynı maliyet olmayabilir — referans oranın tanımını sözleşmeden okumayan borçlu, farkı yıl sonunda faiz tahakkukunda okur.
Sıkça Sorulan Sorular
SOFR'un türev piyasası verilerinden türetilen 1-3-6 aylık vadeli versiyonudur; kredilerde, dönem faizinin baştan bilinmesini sağladığı için yaygın tercih edilir.
Değişken faizli dolar borcunun maliyeti SOFR'la birlikte hareket eder: borç servis planı, kur pozisyonunun yanında faiz pozisyonunu da içermeli; gerekirse faiz türevleriyle sabitleme değerlendirilmelidir.
Finansman
Aynı Kategorideki Terimler
Akreditif İskontosuAlacak YönetimiAlıcı RiskiAyrıntılı FaturaDetailed InvoiceBanka Masrafları (OUR / SHA / BEN)Bank Charges (OUR / SHA / BEN)Banka Referans MektubuDevlet TahviliGovernment BondDöviz Alım Belgesi (DAB)Foreign Exchange Purchase CertificateDöviz Beyan TutanağıForeign Currency Declaration FormDöviz PozisyonuDöviz Satım Belgesi (DSB)Eximbank KredisiTürk Eximbank Export Credit