Bugün bir para birimi verilip diğeri alınır; vade sonunda işlem, baştan belirlenen kurla tersine çevrilir. İki bacaklı yapı, geçici likidite ihtiyacını dövizi kalıcı bozdurmadan karşılar.
Swap
Tanım
Swap (currency swap), iki tarafın; farklı para birimlerindeki tutarları belirli bir süre için değiştirip vade sonunda geri değiştirdiği, gerektiğinde faiz akışlarının da takas edildiği türev sözleşmedir.
Bağlam
Firma düzeyinde iki ana form görülür. Döviz swapı (FX swap): bugün bir para birimini verip diğerini almak (spot bacak) ve vadede ters işlemi önceden belirlenmiş kurdan yapmak (forward bacak) — kısa vadeli likidite köprüsüdür: 'bugün TL'ye ihtiyacım var ama üç ay sonra dolar tahsilatım gelecek' diyen ihracatçı, dövizini bozdurmak yerine swap ile geçici TL yaratır ve vadede dövizine geri döner. Çapraz kur swapı (cross-currency swap): daha uzun vadede anapara + faiz akışlarının takası — döviz kredisiyle borçlanmış ama TL geliri olan (veya tersi) firmaların borç para birimini fiilen dönüştürmesine yarar.
Kur riski araç setindeki yeri tamamlayıcıdır: forward tek yönlü vade kilidi, opsiyon primli hak, swap ise iki bacaklı bir likidite-dönüşüm aracıdır. İhracatçının tipik kullanım anları; döviz tahsilatı ile TL ödeme takvimlerinin uyumsuzluğunu köprülemek, döviz kredisi servis yükünü gelir para birimine hizalamak ve dönemsel nakit planlamasında bozdur-geri al maliyetinden (çift spread) kaçınmaktır. Kurumsal ilke değişmez: swap dahil tüm türevler, bilançodaki gerçek akışlara oranlı kurulmalı ve tek imza yerine yazılı bir hazine politikasıyla yönetilmelidir.
Döviz tahsilatı üç ay sonra, TL maaş-vergi ödemesi bu hafta olan ihracatçı iki kez döviz bozdurmasın: 'bugün sat yarın geri al' yerine tek swap işlemi, iki ayrı kur farkı (spread) ödemekten neredeyse her zaman ucuzdur — bankanıza sorulacak doğru soru 'kur ne' değil, 'üç aylık USD/TRY swap maliyetiniz ne'dir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzun vadede anapara ve faiz akışlarını başka para birimine dönüştürür: döviz borcu olup TL kazanan (veya tersi) firmanın borç servisini gelir para birimine hizalar.
İhtiyaç tek yönlü kur kilidi değil, iki yönlü likidite köprüsü veya borç para birimi dönüşümü olduğunda. Forward vade kuru sabitler; swap, bugünle vade arasında geçici dönüşüm sağlar.
