Mal onaylı depoya konur, depo makbuzu/ELÜS teminat verilir ve stok değerinin belirli yüzdesi kredi olarak kullanılır. Mal satıldıkça kredi kapanır, teminat çözülür.
Finansman
Stok Finansmanı
KategoriFinansman
İlgili Terim5 terim
Tanım
Stok finansmanı (inventory finance), firmanın depodaki hammadde, yarı mamul veya emtia stoklarını teminat göstererek; bu varlıkların değeri üzerinden kredi kullanmasıdır.
Bağlam
Mekanizmanın klasik formu depo makbuzu finansmanıdır: mal, lisanslı/onaylı bir depoya konur; depo işletmecisinin düzenlediği makbuz (Türkiye'de lisanslı depoculuk sistemindeki elektronik ürün senedi — ELÜS — bunun kurumsallaşmış hâlidir) teminat olarak bankaya verilir ve stok değerinin belirli bir yüzdesi (haircut sonrası) kredi olarak kullanılır. Banka; malın varlığını, kalitesini ve değerini bağımsız depo-gözetim mekanizmasıyla güvenceye aldığı için, firmanın genel kredibilitesinden kısmen bağımsız bir finansman kanalı açılır.
Uygun profil bellidir: standart, depolanabilir, fiyatı izlenebilir ve likit ürünler — tahıl, pamuk, fındık, metal, bazı kimyasallar. İhracat bağlamındaki kullanım senaryoları; sezonluk alım finansmanı (hasatta ucuza alıp yıl boyu ihraç eden emtia ihracatçısı), fiyat beklemesi (piyasa dibindeyken satmak yerine stoğu finanse edip doğru fiyatı beklemek) ve hedef pazarda stok (yurt dışı depodaki malın finansmanı). Yönetilecek riskler de aynı netlikte: fiyat riski (teminat değeri düşerse margin call gelir — emtiada stok finansmanı, hedging ile birlikte kurulmalıdır), depo-kalite riski ve haircut/faiz toplam maliyetinin, beklenen fiyat kazancıyla kıyası.
Saha Notu
Emtia ihracatçısı stok finansmanını spekülasyon aracı değil takvim aracı olarak kullansın: 'hasatta al, finanse et, yıl boyu düzenli sat' modeli sağlamdır; 'stokla, fiyat artışını bekle' modeli ise finansman değil pozisyondur — ikincisini oynayacaksanız vadeli piyasada karşı bacağını (hedge) kurmadan oynamayın; faiz işlerken fiyat da düşerse, iki masada birden kaybedersiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Standart, depolanabilir, fiyatı şeffaf ve likit ürünler: tahıl, pamuk, fındık, metaller gibi. Hızla bozulan veya değerlemesi öznel ürünlerde model zor çalışır.
Fiyat düşüşünde teminat tamamlama (margin call) riski, depo-kalite riski ve toplam finansman maliyeti. Emtiada stok finansmanı, fiyat riskini yöneten hedging araçlarıyla birlikte kurgulanmalıdır.
Finansman
Aynı Kategorideki Terimler
Akreditif İskontosuAlacak YönetimiAlıcı RiskiAyrıntılı FaturaDetailed InvoiceBanka Masrafları (OUR / SHA / BEN)Bank Charges (OUR / SHA / BEN)Banka Referans MektubuDevlet TahviliGovernment BondDöviz Alım Belgesi (DAB)Foreign Exchange Purchase CertificateDöviz Beyan TutanağıForeign Currency Declaration FormDöviz PozisyonuDöviz Satım Belgesi (DSB)Eximbank KredisiTürk Eximbank Export Credit