Kiracının, sözleşmede taahhüt ettiği miktardan (tolerans bandı dışında) az yük teslim etmesi hâlinde; boş kalan kapasitenin navlunu armatöre ödenir.
Lojistik
Dead Freight
KategoriLojistik
İlgili Terim5 terim
Tanım
Dead freight, kiracının sözleşmede taahhüt ettiği yük miktarını eksik teslim etmesi hâlinde; geminin boş kalan kapasitesi için armatöre ödenen navlun bedelidir.
Bağlam
Mantık basit bir kapasite ekonomisidir: armatör, gemiyi taahhüt edilen tonaja göre tahsis eder ve fiyatlar; kiracı 10.000 ton taahhüt edip 8.500 ton yüklerse, eksik 1.500 tonun navlunu — yük taşınmamış olsa da — dead freight olarak ödenir (armatörün o kapasiteyi başka yükle doldurarak zararı azaltma yükümlülüğü ölçüsünde düşülür). Sözleşmelerdeki miktar toleransı bu riskin ana tamponudur: 'X ton %10 MOLOO' (more or less owner's option) gibi ifadeler, taahhüde esneklik bandı tanımlar.
İhracatçının dead freight'e düşme yolları tanıdıktır: üretim planının charter taahhüdünden iyimser kurulması, kalite kontrolde parti düşmesi, iç lojistiğin limana zamanında mal yetiştirememesi. Önlem seti de aynı ölçüde nettir: taahhüt tonajını bağlanmış (üretilmiş/üretimi garantili) miktara göre vermek, tolerans bandını gerçekçi müzakere etmek ve eksik kalma riski görünür olduğunda armatörle erken iletişime geçip alternatif çözüm (tamamlayıcı yük, tonaj revizyonu) aramak. Dead freight, konteyner dünyasındaki karşılığıyla da akrabadır: kullanılmayan booking'lerin no-show ücretleri, aynı ilkenin hat taşımacılığına uyarlanmış hâlidir.
Saha Notu
Charter tonajını satış hedefinize değil silo/stok sayımınıza göre taahhüt edin: 'o tarihe kadar üretiriz' iyimserliğiyle verilen her fazla ton, gemi rıhtıma yanaştığında dead freight faturası olarak geri döner — tonaj taahhüdü bir pazarlama rakamı değil, imzalı bir üretim sözüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Demuraj süre aşımının, dead freight miktar eksiğinin bedelidir: ilki laytime'ın aşılmasından, ikincisi taahhüt edilen tonajın doldurulamamasından doğar. Aynı seferde ikisi birden gerçekleşebilir.
Gerçekçi tonaj taahhüdü, yeterli miktar toleransı (MOLOO/MOLCO bantları), üretim-lojistik planının charter takvimiyle hizalanması ve eksik riski doğduğunda armatörle erken müzakere ile azaltılır.