Finansman (paranın vade boyunca maliyeti), risk (alıcı-ülke riski penceresi) ve kur (açık pozisyon) maliyetlerinin toplamıdır. Üçü de ölçülebilir ve fiyatlanabilirdir; ölçülmeyen maliyet marjdan ödenir.
Vadeli Satış
Tanım
Vadeli satış (deferred payment sale), mal bedelinin; teslimde değil, anlaşılan ileri bir tarihte tahsil edilmek üzere yapıldığı satıştır.
Bağlam
Vade, B2B ihracatın fiili para birimidir: birçok pazarda 30-60-90 gün açık hesap, rekabetin giriş bileti hâline gelmiştir. Ancak vade üç maliyeti aynı anda üretir: finansman maliyeti (paranın bağlandığı sürenin bedeli), risk maliyeti (alıcı ve ülke riskine maruz kalınan pencere) ve kur maliyeti (tahsilata kadar taşınan açık pozisyon). Sağlıklı model, bu üçünü görünür kılar: vade farkı fiyata işlenir, risk sigorta/güvenceyle (kredi sigortası, stand-by, avalli senet) kapatılır, kur pozisyonu forward/opsiyonla yönetilir.
Vade kararının şirket içi mimarisi de nettir: her alıcıya yazılı kredi limiti ve azami vade tanımlanır (rapor + sigortacı limiti + ödeme geçmişiyle), limitler sipariş kabul sistemine bağlanır ve DSO (ortalama tahsilat süresi) yönetim panosunda izlenir. Vade, satışçının cebinden verdiği bir iyilik değil; şirketin fiyatladığı ve finanse ettiği bir üründür — 'vade isteyen vade farkını öder' ilkesi, hem disiplini hem müzakere gücünü kurar: peşin çalışana indirim, vade isteyene fark, güvence getirene (akreditif, aval) orta yol.
Fiyat listenizi tek fiyatlı değil vade merdivenli kurun: peşin / 30 gün / 60 gün / 90 gün sütunları ve aralarındaki farkın dayandığı tek referans oran. Bu tablo masada durduğunda vade pazarlığı 'iskonto dilenme' olmaktan çıkar, alıcının kendi finansman kararına dönüşür — ve satışçınız vade verirken artık şirketin parasını değil, tablodaki fiyatı kullanır.
Sıkça Sorulan Sorular
İhracat kredi sigortası, stand-by akreditif, avalli senet veya teyitli vadeli akreditif ile. Güvence tipi; alıcının kalitesine, tutara ve pazarın riskine göre seçilir.
Yazılı kredi limiti ve azami vade: firma kredi raporu, sigortacı limiti ve ödeme geçmişi birlikte okunarak tanımlanır, sipariş kabulüne bağlanır ve dönemsel gözden geçirilir.
