Bölge/münhasırlık, yıllık hedefler ve yaptırımı, fiyat-ödeme koşulları, marka kullanımı ve tescil sahipliği, garanti-servis, raporlama, rekabet yasağı, süre-fesih ve uygulanacak hukuk-tahkim maddeleri asgari settir.
Distribütörlük Sözleşmesi
Tanım
Distribütörlük sözleşmesi, ihracatçı ile distribütör arasındaki; bölge, hedef, fiyat, marka ve fesih koşullarını düzenleyen kanal ilişkisinin anayasasıdır.
Bağlam
Kritik madde seti sahada bellidir: bölge ve münhasırlık tanımı, yıllık asgari alım hedefleri ve tutmamanın sonucu, fiyat-iskonto ve ödeme koşulları (MOQ, vade, para birimi), marka kullanımı ve tescilin kimde olduğu, garanti-servis sorumlulukları, stok ve satış raporlaması, rekabet yasağı ile süre-fesih-devir hükümleri. Uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözümü (tahkim mi, hangi ülke mahkemesi mi) pazarlığın görünmez ama en pahalı maddesidir.
En yaygın iki hata: alıcının gönderdiği taslağı 'standart' sanıp imzalamak ve marka tescilini distribütöre bırakmak — ikincisi, ilişki bozulduğunda kendi markanızın o ülkede rehin kalması demektir. Sözleşme, ilk sipariş heyecanında değil; numune-deneme dönemi sonunda, performans verisiyle imzalanmalıdır. Kısa süreli (1-2 yıl) başlayıp performansla uzayan yapı, her iki tarafı da disipline eder.
Sözleşmenin en önemli maddesi ayrılık maddesidir: iyi günde herkes anlaşır — stokların geri alımı, tescillerin iadesi ve müşteri verisinin devri yazılmamış bir sözleşme, boşanma protokolü olmayan bir evliliktir.
Sıkça Sorulan Sorular
Her zaman ihracatçının adına; distribütöre yalnızca kullanım lisansı verilir. Distribütör adına yapılmış yerel tescil, ilişki bittiğinde pazara girişinizi bloke edebilir.
Mümkünse tarafsız ve öngörülebilir bir hukuk + kurumsal tahkim (ICC tahkimi gibi) tercih edilir; distribütörün ülkesindeki yerel koruyucu mevzuatın (fesih tazminatları) etkisi mutlaka yerel hukukçuyla kontrol edilmelidir.
