OEM'de tasarım alıcıdan gelir, üretici spesifikasyona üretir; ODM'de tasarım üreticinindir, alıcı hazır tasarımı markalar. ODM, tasarım katma değerini üreticide tutar.
ODM
Tanım
ODM (original design manufacturer), ürünün tasarımını ve geliştirmesini kendisi yapan; bu hazır tasarımları, alıcının markası altında satılmak üzere üreten firma modelidir.
Bağlam
OEM-ODM ayrımının anahtarı tasarımın sahibidir: OEM modelinde alıcı tasarımı ve spesifikasyonu verir, üretici üretir; ODM'de üretici hazır tasarım portföyü sunar, alıcı seçer, markalar ve satar. Private label, bu ailenin perakende dilindeki karşılığıdır ve pratikte çoğu private label işi ODM mantığıyla yürür. ODM'nin ticari avantajı iki yönlüdür: alıcı için hız (Ar-Ge yatırımı olmadan ürün gamı) ve üretici için pazarlık gücü (fason işçilikten öte tasarım katma değerini fiyatlayabilme ve aynı tasarımı birden çok müşteriye satabilme ölçeği).
Riskler de tasarım ekseninde toplanır: fikri mülkiyet (tasarımın kime ait olduğu, alıcıya münhasırlık verilip verilmediği, tescillerin kimin adına yapıldığı sözleşmede net olmalı — tescilsiz tasarım, ilk kopyada sahipsizdir), müşteri çakışması (aynı tasarımı iki rakip zincire satmanın kural ve sınırları) ve kanal kimliği (ODM olarak büyüyen üreticinin kendi markasını aynı pazara sürmesi, müşterileriyle rekabete girmesi demektir — bu geçiş pazar ve segment ayrımıyla yönetilmelidir). ODM teklif dosyasının bel kemiği; koleksiyon kataloğu, adet bazlı fiyat merdiveni ve tasarım revizyon şartlarıdır.
ODM görüşmesinde tasarım münhasırlığını bedava vermeyin, fiyatlayın: 'bu model kataloğumuzdan herkese açık — şu fiyat; size özel kilitlenirse — şu fiyat artı yıllık minimum adet.' Münhasırlığı adetsiz veren üretici, en iyi tasarımını tek müşterinin düşük hacmine rehin bırakır; tasarım sizin ürününüzse, kıtlığı da sizin fiyatlamanızdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tasarım değerini fiyatlayabilmek, aynı tasarımı ölçekle birden çok müşteriye satabilmek ve fason işçilik pazarlığından çıkmak. Karşılığında tasarım yatırımı ve koleksiyon yönetimi gerekir.
Tasarım tescilleri üretici adına yapılmalı; müşteriye verilen münhasırlık kapsamı, süresi ve minimum adet şartı sözleşmede yazmalıdır. Tescilsiz ve sözleşmesiz tasarım korumasızdır.
