Hedef ülkenin ilgili GTİP kodundaki yıllık ithalatı Trade Map'ten alınır; mümkünse yerli üretim eklenip ülkenin kendi ihracatı düşülür. Sonuç hem dolar hem miktar (ton, adet) olarak tutulmalıdır; birim fiyat trendi fiyat rekabetini önceden gösterir.
TAM (Toplam Pazar Büyüklüğü)
Tanım
TAM (total addressable market – toplam pazar büyüklüğü), bir ürün kategorisinin hedef pazardaki; hiçbir rekabet, kapasite veya kanal sınırı olmaksızın var olan toplam yıllık talebinin parasal veya miktarsal büyüklüğüdür.
Bağlam
TAM, pazar büyüklüğü hesabının en üst kademesidir ve "bu pazar uğraşmaya değer mi" sorusunun ilk cevabıdır. İhracatçı için TAM'ın en ulaşılabilir kaynağı Trade Map'tir: hedef ülkenin ilgili GTİP kodundaki yıllık ithalatı, en temel TAM göstergesidir. Ancak ithalat verisi tek başına eksiktir; ülkenin yerli üretimi de aynı talebi karşılıyorsa gerçek TAM ithalat artı yerli üretim eksi ihracat formülüyle bulunur. Bu veri ulusal istatistik kurumları, sektör dernekleri ve Eurostat gibi kaynaklardan derlenir. Altı haneli GTİP kırılımında bakmak kritiktir: dört haneli kod "makine" der, altı haneli kod "sizin makineniz" der.
TAM'ın tuzağı büyüklüğüdür: 400 milyon dolarlık bir rakam, firmanın kapasitesinin yüz katı olabilir ve karar için hiçbir şey söylemez. Bu yüzden TAM tek başına kullanılmaz; SAM ve SOM ile aşağı indirilir. TAM'ın asıl işlevi kıyaslamadır — üç aday ülkenin TAM'ını yan yana koymak, hangisinde talebin büyüdüğünü (beş yıllık trend), hangisinde ithalatın hangi ülkelerden geldiğini (Türkiye'nin mevcut payı) ve hangisinde pazarın doyduğunu gösterir. Büyüyen TAM'da küçük pay almak, küçülen TAM'da büyük pay almaktan çoğu zaman daha kârlıdır.
TAM'ı tek yıl değil beş yıllık seriyle çekin. Yıllık ithalatı 100 milyon olan ama üç yıldır yüzde on küçülen pazar, 60 milyon olup her yıl yüzde on beş büyüyen pazardan daha kötü bir hedeftir — tek yıllık rakam bunu göstermez.
Sıkça Sorulan Sorular
TAM pazarın tamamıdır; SAM bu pazarın firmanın ürün gamı, hedef segmenti ve kanal erişimiyle gerçekten hitap edebildiği kısmıdır. TAM kamu verisinden gelir, SAM firmanın kendi sınırlarını uygulamasıyla bulunur.
Hayır. Büyük TAM genellikle yoğun rekabet, yerleşik tedarikçiler ve fiyat baskısı demektir. Orta büyüklükte ama büyüyen, Türkiye'nin payının düşük olduğu ve kanal erişiminin bulunduğu pazar, çoğu KOBİ ihracatçı için daha yüksek getiri sağlar.
